Στον κόσμο που διαμορφώνεται μετά τον πόλεμο των Ηνωμένων Πολιτειών με το Ιράν επικεντρώθηκε η εκπομπή «Πρίσμα» της TV100, με τον Παντελή Σαββίδη, φιλοξενώντας τη Φίλιππα Χατζησταύρου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, και τον Κωνσταντίνο Γρίβα, καθηγητή στη Σχολή Ευελπίδων και γεωπολιτικό αναλυτή.
Ο Παντελής Σαββίδης έθεσε από την αρχή το βασικό πλαίσιο: ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν φαίνεται να οδηγείται σε αποκλιμάκωση, αλλά όχι με καθαρούς όρους νίκης για την Ουάσιγκτον. Όπως σημείωσε, η αμερικανική πλευρά δείχνει να αναζητά έξοδο από ένα αδιέξοδο, ενώ πλέον το κρίσιμο ερώτημα είναι ποια θα είναι η επόμενη ημέρα για τον κόσμο, την Ευρώπη και την Ελλάδα.
Κεντρικό θέμα της συζήτησης ήταν η ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία, μετά την πρόσφατη επίσκεψη Μακρόν στην Αθήνα. Η Φίλιππα Χατζησταύρου υποστήριξε ότι η συμφωνία δεν είναι συμμετρική, καθώς η Γαλλία εμφανίζεται να αποκομίζει σαφή οικονομικά και βιομηχανικά οφέλη, σε μια περίοδο που επιχειρεί να ενισχύσει την πολεμική της βιομηχανία και να αντιμετωπίσει την αποβιομηχάνιση και τα δημοσιονομικά της προβλήματα.
Από ελληνικής πλευράς, όπως είπε, το ερώτημα είναι αν η χώρα συμμετέχει ουσιαστικά στην παραγωγική διαδικασία ή απλώς αγοράζει οπλικά συστήματα. Κατά την ίδια, η ελληνική συμμετοχή στην ευρωπαϊκή αμυντική παραγωγή παραμένει πολύ χαμηλή, ενώ ο στόχος για μελλοντική συμμετοχή 25% στην αλυσίδα παραγωγής μοιάζει μακρινός και υποθετικός.
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας, από την πλευρά του, ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να έχει ψευδαισθήσεις πως οποιαδήποτε ξένη δύναμη θα «βγάλει το φίδι από την τρύπα» σε περίπτωση πολεμικής αναμέτρησης με την Τουρκία. Η Γαλλία μπορεί να προσφέρει σημαντική στήριξη, όπως πληροφορίες, οπλικά συστήματα και διακριτική στρατηγική συνδρομή, όμως η τελική ευθύνη για την άμυνα της χώρας ανήκει στην ίδια την Ελλάδα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο ζήτημα της αμυντικής αυτονομίας. Ο Γρίβας τόνισε ότι η εποχή των πανάκριβων μεγάλων πλατφορμών, όπως τα άρματα, τα μαχητικά και τα κλασικά συστήματα υψηλού κόστους, φτάνει στα όριά της. Τα παραδείγματα της Ουκρανίας, του Ιράν και των Χούθι δείχνουν ότι μικρά, φθηνά, μαζικά παραγόμενα και εγχώρια συστήματα — drones, μικρά ταχύπλοα, περιφερόμενα πυρομαχικά και ασύμμετρες τεχνολογίες — μπορούν να προκαλέσουν τεράστια ζημιά σε πολύ ισχυρότερους αντιπάλους.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Παντελής Σαββίδης έθεσε το ερώτημα αν τα διδάγματα από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ μπορούν να εφαρμοστούν στο Αιγαίο. Ο Γρίβας απάντησε ότι η Ελλάδα έχει τεχνολογικές δυνατότητες να αναπτύξει εγχώρια τέτοια συστήματα, αλλά κινείται αργά, εγκλωβισμένη σε παλιές αντιλήψεις και σε νοοτροπία πελάτη.
Η συζήτηση άνοιξε και το θέμα του ευρωπαϊκού στρατού και της πυρηνικής διάστασης που επιχειρεί να προωθήσει η Γαλλία. Η Χατζησταύρου εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτική, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη περνά σε μια νέα φάση «οικονομίας του πολέμου», όπου οι μεγάλες αμυντικές βιομηχανίες συγκεκριμένων κρατών θα απορροφούν τεράστια δημόσια χρηματοδότηση. Για την Ελλάδα, όπως είπε, μια τέτοια εμπλοκή δεν έχει νόημα χωρίς εθνικό παραγωγικό σχέδιο και σαφή στρατηγική.
Στο τελευταίο μέρος, η συζήτηση επέστρεψε στον πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν. Ο Γρίβας εκτίμησε ότι δεν είναι βέβαιο πως οδηγούμαστε σε σταθερή ειρήνευση, καθώς το Ιράν έχει δεχθεί πλήγματα αλλά δεν έχει συντριβεί. Αντίθετα, το ασύμμετρο οπλοστάσιό του φαίνεται να παραμένει ενεργό, γεγονός που δυσκολεύει μια συμφωνία που θα εμφανιστεί ως ταπεινωτική για την Τεχεράνη.
Η Φίλιππα Χατζησταύρου συνέδεσε τις αμερικανικές κινήσεις με την προσπάθεια ανάσχεσης της Κίνας, σημειώνοντας ότι η Κίνα δεν πρόκειται να μείνει παθητική απέναντι σε νέα ευρωπαϊκά μέτρα προστατευτισμού. Κατά την ίδια, ο πόλεμος φαίνεται να ευνοεί περισσότερο τη Ρωσία και την Κίνα, ενώ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ευρώπη βγαίνουν με βαρύ κόστος.
Το βασικό συμπέρασμα της εκπομπής ήταν σαφές: ο μεταπολεμικός κόσμος που διαμορφώνεται δεν επιτρέπει αυταπάτες. Η Ελλάδα χρειάζεται εθνική στρατηγική, εγχώρια αμυντική παραγωγή και καθαρή αντίληψη των συμφερόντων της. Οι συμμαχίες είναι χρήσιμες, αλλά δεν υποκαθιστούν την εθνική ισχύ.