Σημαντικές γεωπολιτικές εξελίξεις γύρω από το Ιράν, το πυρηνικό του πρόγραμμα, τα Στενά του Ορμούζ και τον ρόλο ΗΠΑ, Πακιστάν και Κίνας ανέλυσε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, Ιωάννης Μπαλτζώης, στη «Θεσσαλία Τηλεόραση».
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε επιφυλακτικός για τις πληροφορίες περί αποκλιμάκωσης στην κρίση της Μέσης Ανατολής, τονίζοντας ότι οι εξελίξεις παραμένουν ρευστές και ότι τίποτα δεν έχει ξεκαθαρίσει πλήρως γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
«Οι πληροφορίες που διαβάζουμε αλλάζουν συνεχώς. Σήμερα ακούμε κάτι και αύριο μπορεί να ισχύει κάτι εντελώς διαφορετικό. Δεν βλέπω ακόμη καθαρή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο στρατηγικός αναλυτής υποστήριξε ότι τα δύο βασικά ζητήματα της κρίσης είναι αφενός το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν και αφετέρου η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ, που αποτελούν κρίσιμο πέρασμα για την παγκόσμια ενέργεια και ναυσιπλοΐα.
Σύμφωνα με τον Ιωάννη Μπαλτζώη, το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα δεν αποτελεί μια πρόσφατη εξέλιξη αλλά μια διαδικασία που ξεκίνησε ήδη από την εποχή του Σάχη και συνεχίστηκε επί δεκαετίες.
Όπως εξήγησε, το σημερινό επίπεδο εμπλουτισμού ουρανίου στο 60% προκαλεί τεράστια ανησυχία στη Δύση, καθώς ξεπερνά κατά πολύ τις ανάγκες ειρηνικής πυρηνικής ενέργειας.
«Μέχρι περίπου 5% μιλάμε για ειρηνική χρήση. Όταν φτάνεις στο 60%, η μετάβαση σε επίπεδα για πυρηνικό όπλο γίνεται πολύ πιο εύκολη», σημείωσε.
Ο ίδιος ανέφερε ότι το Ιράν έχει επενδύσει τεράστια ποσά για υπόγειες εγκαταστάσεις μέσα σε βουνά και γρανιτικά πετρώματα, ώστε να προστατεύσει τις πυρηνικές του υποδομές ακόμη και από ισχυρές επιθέσεις.
«Ξοδεύουν δισεκατομμύρια για υπόγεια εργαστήρια σε τεράστια βάθη. Αυτό δείχνει ότι υπάρχει σοβαρός στρατηγικός σκοπός πίσω από το πρόγραμμα», τόνισε.
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης στάθηκε ιδιαίτερα και στις δυσκολίες επικοινωνίας με το καθεστώς του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Όπως ανέφερε, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν λειτουργεί υπό καθεστώς ακραίας μυστικότητας, χρησιμοποιώντας μεθόδους που θυμίζουν τον Οσάμα Μπιν Λάντεν.
«Ο Χαμενεΐ κρύβεται συνεχώς, αλλάζει τοποθεσίες και αποφεύγει ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας. Χρησιμοποιεί αγγελιοφόρους και χειρόγραφα μηνύματα. Αυτό δυσκολεύει αφάνταστα κάθε διαπραγμάτευση», είπε.
Ο αναλυτής ανέφερε επίσης ότι κυκλοφορούν πολλές πληροφορίες και φήμες ακόμη και για την κατάσταση της υγείας του Ιρανού ηγέτη, χωρίς όμως να υπάρχει επιβεβαίωση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο ρόλος του Πακιστάν αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία στις επαφές ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν.
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε στην παρουσία του ισχυρού άνδρα του Πακιστάν, στρατηγού Μουνίρ, στις επαφές των τελευταίων ημερών, επισημαίνοντας ότι το Ισλαμαμπάντ λειτουργεί ως κρίσιμος διαμεσολαβητής.
«Οι Ιρανοί δείχνουν πιο διαλλακτικοί γιατί στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στο Πακιστάν. Υπάρχουν βαθιές στρατηγικές σχέσεις και κοινά συμφέροντα», υπογράμμισε.
Παράλληλα, συνέδεσε τις εξελίξεις με την επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα και τη συνολικότερη αναδιάταξη ισορροπιών ανάμεσα σε Ουάσιγκτον, Πεκίνο και Μέση Ανατολή.
Ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών υποστήριξε ότι η κρίση δεν αφορά μόνο το Ισραήλ και το Ιράν, αλλά επηρεάζει συνολικά την παγκόσμια οικονομία, την ενεργειακή ασφάλεια και τις ισορροπίες στην Ασία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία χαρακτήρισε κομβικό σημείο για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
«Αν υπάρξει σοβαρή κρίση ή κλείσιμο στα Στενά του Ορμούζ, θα μιλάμε για παγκόσμιο σοκ στις τιμές ενέργειας και στη ναυτιλία», προειδοποίησε.
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε γενικότερα επιφυλακτικός απέναντι σε όσους θεωρούν ότι η κρίση οδεύει άμεσα προς οριστική εκτόνωση.
Όπως σημείωσε, οι βαθιές στρατηγικές επιδιώξεις όλων των πλευρών, η δυσπιστία ανάμεσα σε Ιράν και ΗΠΑ και η εμπλοκή μεγάλων δυνάμεων δημιουργούν ένα εξαιρετικά περίπλοκο γεωπολιτικό περιβάλλον.
«Βλέπουμε διαρκώς απειλές, πιέσεις και διαρροές πληροφοριών. Δεν θεωρώ ότι έχουμε φτάσει ακόμη σε πραγματική λύση», κατέληξε.
Η παρέμβασή του στη «Θεσσαλία Τηλεόραση» ανέδειξε για ακόμη μία φορά το πόσο εύθραυστη παραμένει η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και πόσο άμεσα επηρεάζονται η Ευρώπη, η ενέργεια, οι θαλάσσιες μεταφορές και η διεθνής ασφάλεια από τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν.