Η στάση Ελλάδας και Ρωσίας στον ΟΗΕ για τη Λιβύη, η ισραηλινή στήριξη στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και τα σενάρια νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης με το Ιράν βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια και τον συνομιλητή του, Τζιοβάνη. Η συζήτηση επεκτάθηκε στις πολιτικές διεργασίες στο Ισραήλ, στην τουρκική δραστηριότητα απέναντι στην Ινδία και στην ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού, με ιδιαίτερη έμφαση στις ανάγκες των στελεχών.
Η αποχή στον ΟΗΕ και το μήνυμα της Αθήνας
Αφετηρία της συζήτησης αποτέλεσε η αποχή Ελλάδας και Ρωσίας από την ψηφοφορία για την ανανέωση της εντολής της Αποστολής Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη, UNSMIL. Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας απέδωσε πολιτική σημασία στη σύμπτωση της ψήφου, συνδέοντάς την με την αντίδραση της Αθήνας στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και με τον ανταγωνισμό Ρωσίας–Τουρκίας στη λιβυκή επικράτεια.
Η απόφαση εγκρίθηκε με 13 ψήφους υπέρ και δύο αποχές. Η ελληνική πλευρά επέμεινε στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των θαλάσσιων δικαιωμάτων τρίτων κρατών, ενώ η Ρωσία προέβαλε αντιρρήσεις για τον τρόπο προώθησης της πολιτικής διαδικασίας και την ανάγκη ευρύτερης συναίνεσης στη Λιβύη.
Οι δύο συνομιλητές εξέτασαν το ενδεχόμενο ανοίγματος διαύλων Αθήνας–Μόσχας. Πρόκειται για δική τους εκτίμηση, καθώς η ταυτόσημη ψήφος δεν τεκμηριώνει από μόνη της διμερή συνεννόηση ή συνολικότερη αλλαγή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Η αμερικανική προειδοποίηση για τη Λιβύη
Στη συνέχεια σχολιάστηκαν δηλώσεις που αποδόθηκαν στον Μασάντ Μπούλος για σοβαρές συνέπειες σε όσους παρεμποδίζουν την πολιτική μετάβαση στη Λιβύη. Ο Μουντζουρούλιας συνέδεσε χρονικά την παρέμβαση με την ψηφοφορία στον ΟΗΕ και διερωτήθηκε εάν περιλαμβάνει μήνυμα προς χώρες που αντιδρούν στους προωθούμενους σχεδιασμούς.
Ο Τζιοβάνης κράτησε επιφυλάξεις για αυτή την ερμηνεία, ζητώντας αποσαφήνιση της αμερικανικής θέσης. Από τη συζήτηση δεν προέκυψε τεκμήριο ότι η προειδοποίηση στρεφόταν ειδικά κατά της Ελλάδας.
Κοινή θέση των συνομιλητών ήταν ότι η υποστήριξη μιας ενιαίας και σταθερής Λιβύης δεν συνεπάγεται αποδοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου. Παράλληλα, αναφέρθηκαν στα ενεργειακά συμφέροντα που επηρεάζουν τις επιλογές των εμπλεκόμενων δυνάμεων.
Ισραηλινή στήριξη με συγκεκριμένη αναφορά σε Κρήτη και Ρόδο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην παρέμβαση της ισραηλινής πρεσβείας και της πρέσβεως Πνίνατ Γιανάι για το τουρκολιβυκό. Στην τοποθέτηση απορρίπτεται η νομική βάση της συμφωνίας και επισημαίνεται ότι αγνοεί τα θαλάσσια δικαιώματα ελληνικών νησιών, με συγκεκριμένη αναφορά στην Κρήτη και τη Ρόδο.
Ο Μουντζουρούλιας χαρακτήρισε τη στάση αυτή σημαντικό διπλωματικό στήριγμα για την Αθήνα. Οι συνομιλητές αξιολόγησαν επίσης θετικά την παρουσίαση των ελληνικών θέσεων από τον πρωθυπουργό στον ΟΗΕ, υποστηρίζοντας ότι η χρήση χαρτών και συγκεκριμένων επιχειρημάτων ενίσχυσε το ελληνικό μήνυμα.
Στο ίδιο πλαίσιο σχολιάστηκε η συνέντευξη του Μάρκο Μορένο στο «Πρώτο Θέμα». Ο πρώην ανώτερος αξιωματικός της ισραηλινής Μονάδας 504 κάλεσε την Ελλάδα να προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο πολέμου με την Τουρκία.
Οι δύο συνομιλητές υποστήριξαν ότι η προειδοποίηση πρέπει να αξιολογηθεί σοβαρά, λόγω της εμπειρίας του στις στρατιωτικές πληροφορίες. Η παρέμβαση Μορένο αποτελεί εκτίμηση πρώην αξιωματικού και δεν τεκμηριώνει απόφαση ή χρονοδιάγραμμα σύγκρουσης.
Ιράν: Στρατιωτικές προετοιμασίες και σενάρια κλιμάκωσης
Εκτενής ήταν η συζήτηση για το ενδεχόμενο νέας αμερικανοϊσραηλινής επιχείρησης εναντίον του Ιράν. Ο Μουντζουρούλιας επικαλέστηκε δημοσιεύματα ισραηλινών μέσων και πληροφορίες για πτήσεις μεταγωγικών C-17 και C-5M, μεταφορές συστημάτων Patriot, ενημέρωση συμμάχων στον Κόλπο και συσκέψεις στρατιωτικής και πολιτικής ηγεσίας.
Ο Τζιοβάνης έδωσε έμφαση στις προετοιμασίες πολιτικής προστασίας στο Ισραήλ, στις ασκήσεις διάσωσης και στη διαθεσιμότητα προστατευμένων χώρων. Εκτίμησε ότι μια κλιμάκωση θα μπορούσε να προηγηθεί των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να αλλάξει πορεία.
Εξετάστηκαν ακόμη το σενάριο ιρανικού πρώτου πλήγματος, η πιθανότητα χερσαίων επιχειρήσεων και η πίεση στην ιρανική οικονομία. Οι σχετικές αναφορές αποτελούν πληροφορίες και προβλέψεις που παρουσίασαν οι συνομιλητές, χωρίς να προκύπτει επιβεβαιωμένη ημερομηνία επίθεσης.
Συζητήθηκαν επίσης αναφορές για ρωσικά μαχητικά Su-35 προς το Ιράν και δηλώσεις πρώην στελεχών των ισραηλινών υπηρεσιών για επιχειρησιακές δυνατότητες στο εσωτερικό της χώρας. Οι συνομιλητές άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο μέρος της δημόσιας ρητορικής να υπηρετεί ψυχολογικές επιχειρήσεις και παραπλάνηση.
Λίβανος και Χούθι: Ο κίνδυνος πολλαπλών μετώπων
Σημαντικό μέρος της ανάλυσης αφορούσε τη στάση της Χεζμπολάχ σε περίπτωση νέας επίθεσης στο Ιράν. Ο Τζιοβάνης υποστήριξε ότι στο εσωτερικό της οργάνωσης υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις για την εμπλοκή, αλλά εκτίμησε ότι η πίεση της Τεχεράνης θα λειτουργήσει υπέρ της συμμετοχής της.
Παρουσιάστηκαν αναφορές ισραηλινών μέσων για ενδεχόμενες επιχειρήσεις στην Τύρο, τη Σιδώνα και τη Ναμπατίγια, εφόσον ανοίξει νέο μέτωπο στον Λίβανο. Για τους Χούθι διατυπώθηκαν διαφορετικές εκτιμήσεις: ο Μουντζουρούλιας εξέφρασε αμφιβολίες για την ενεργοποίησή τους, ενώ ο συνομιλητής του θεώρησε πιθανή τη συμμετοχή τους.
Σχολιάστηκε επίσης ισχυρισμός Ιρανού αξιωματούχου, σύμφωνα με τον οποίο Σαουδάραβας υπουργός είχε προειδοποιήσει για μελλοντική ισραηλινή στροφή κατά της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας. Η αναφορά αποτελεί ισχυρισμό της ιρανικής πλευράς και δεν επιβεβαιώνει αντίστοιχο ισραηλινό σχεδιασμό.
Ισραηλινές εκλογές: Καταγγελίες και πολιτικές διεργασίες
Στο εσωτερικό του Ισραήλ, η συζήτηση επικεντρώθηκε σε καταγγελίες ξένης χρηματοδότησης και επηρεασμού της εκλογικής διαδικασίας. Ο Μουντζουρούλιας επικαλέστηκε το i24NEWS για αναφορά σε εν ενεργεία βουλευτή αραβικού πολιτικού σχηματισμού, χωρίς δημοσιοποιημένη ταυτότητα, ο οποίος φέρεται να ελέγχεται για χρηματοδότηση από το Κατάρ.
Ο Τζιοβάνης προχώρησε σε πρόσθετους ισχυρισμούς για έρευνες της Σιν Μπετ και της Μοσάντ, καθώς και για πιθανό έλεγχο προσώπων που συνδέονται με την εκλογική διαδικασία. Οι συγκεκριμένες καταγγελίες δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθούν ανεξάρτητα.
Ως προς την επόμενη ημέρα, εξετάστηκαν σενάρια συνεργασιών με συμμετοχή του Ναφτάλι Μπένετ και του Αβίγκντορ Λίμπερμαν, κυβέρνησης μειοψηφίας ή νέας προσφυγής στις κάλπες.
Οι συνομιλητές διαχώρισαν το ενδεχόμενο νέων εκλογών λόγω πολιτικού αδιεξόδου από την ακύρωση μιας εκλογικής διαδικασίας κατόπιν αποδεδειγμένων παρατυπιών. Δεν παρουσιάστηκε απόφαση ακύρωσης.
Πολεμικό Ναυτικό: Εξοπλισμοί και στήριξη των στελεχών
Στην ενότητα της άμυνας, ο Μουντζουρούλιας στάθηκε στις φρεγάτες Belharra, στη «Νέαρχος» και στα ελικόπτερα MH-60R Romeo. Οι δύο συνομιλητές υποστήριξαν ότι η ανανέωση του στόλου αποτελεί στρατηγική επένδυση για την παρουσία της Ελλάδας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Συζητήθηκαν ακόμη προοπτικές πρόσθετων μονάδων επιφανείας, νέων υποβρυχίων και εγχώριας ναυπήγησης, με τις επιμέρους αναφορές να αποτυπώνουν τις πληροφορίες και τις εκτιμήσεις της εκπομπής.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο προσωπικό. Ο Τζιοβάνης επέμεινε ότι η στέγαση πρέπει να αντιμετωπίζεται πριν από τη μετάθεση, ώστε το στέλεχος να γνωρίζει πού θα εγκατασταθεί με την οικογένειά του. Ο Μουντζουρούλιας συμφώνησε ότι αποδοχές, κατοικία και καθημερινές συνθήκες υπηρεσίας αποτελούν ουσιαστικό μέρος της αμυντικής ισχύος.
Ινδία και τουρκικές επιδιώξεις στον ΟΗΕ
Στο τελευταίο μέρος παρουσιάστηκαν δηλώσεις του Χακάν Φιντάν για τη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας, τις οποίες ο Μουντζουρούλιας ερμήνευσε ως μήνυμα προς την Ινδία.
Επικαλέστηκε επίσης ανάλυση του Μάικλ Ρούμπιν για τον κίνδυνο εργαλειοποίησης θρησκευτικών εντάσεων στην ινδική επικράτεια από Τουρκία και Πακιστάν. Ο Ρούμπιν αναπτύσσει αυτή την εκτίμηση σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στο Middle East Forum.
Οι συνομιλητές τάχθηκαν υπέρ στενότερης συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ινδίας, δίνοντας βάρος στην ανταλλαγή εμπειρίας σε ζητήματα πληροφοριών και ασφάλειας.
Η συζήτηση έκλεισε με αναφορές στον Φεριντούν Σινιρλίογλου και στις τουρκικές επιδιώξεις για την ηγεσία του ΟΗΕ. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε η σημασία του Κογκρέσου και των διακομματικών επιτροπών στις αμερικανικές αποφάσεις για εξοπλισμούς προς την Τουρκία.