Σε συμφωνία για την ένταξη των Γυναικείων Μονάδων Προστασίας – YPJ στο υπουργείο Εσωτερικών της Συρίας κατέληξαν η Αυτόνομη Διοίκηση της Βορειοανατολικής Συρίας και η κυβέρνηση της Δαμασκού, σύμφωνα με ανώτερο Κούρδο αξιωματούχο.
Η εξέλιξη αποτελεί κρίσιμο βήμα για την ενσωμάτωση των στρατιωτικών και πολιτικών δομών της Ροζάβα στο ενιαίο συριακό κράτος. Έχει, παράλληλα, ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς οι YPJ έγιναν διεθνώς γνωστές από τον αγώνα τους εναντίον του Ισλαμικού Κράτους και ιδιαίτερα από τη μάχη του Κομπάνι.
Οι Κούρδισσες μαχήτριες δεν πρόκειται να διαλυθούν και να ενταχθούν μεμονωμένα στις συριακές δυνάμεις ασφαλείας. Αντίθετα, θα διατηρήσουν την οργανωτική συνοχή τους, εντασσόμενες ως ξεχωριστή μονάδα στο υπουργείο Εσωτερικών με αποστολή την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Τη συμφωνία αποκάλυψε ο Αμπντουλκαρίμ Ομάρ, εκπρόσωπος της Αυτόνομης Διοίκησης της Βορειοανατολικής Συρίας στη Δαμασκό, σε συνέντευξή του στο κουρδικό δίκτυο Rudaw.
«Οι YPJ αποδέχθηκαν την πρόταση, αλλά θα ενταχθούν όλες μαζί, ως μονάδα ή ομάδα, στο υπουργείο Εσωτερικών και ως δύναμη καταπολέμησης της τρομοκρατίας», δήλωσε.
Η Δαμασκός απέρριψε την ένταξή τους στον στρατό
Οι YPJ είχαν αρχικά ζητήσει να ενσωματωθούν στο υπουργείο Άμυνας και στις νέες ένοπλες δυνάμεις της Συρίας. Η πρόταση, ωστόσο, απορρίφθηκε από τη Δαμασκό με το επιχείρημα ότι στο συγκεκριμένο υπουργείο «δεν υπάρχουν γυναίκες».
Η λύση που προκρίθηκε ήταν η υπαγωγή τους στο υπουργείο Εσωτερικών, όπου θα αξιοποιηθεί η πολεμική εμπειρία που απέκτησαν κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων εναντίον του Ισλαμικού Κράτους.
Η συμφωνία επιτρέπει στις YPJ να διατηρήσουν την ιδιαίτερη ταυτότητά τους και, ταυτόχρονα, προσφέρει στη Δαμασκό τη δυνατότητα να τις εντάξει θεσμικά στον κρατικό μηχανισμό ασφαλείας.
Οι Γυναικείες Μονάδες Προστασίας αποτελούν τον γυναικείο στρατιωτικό σχηματισμό που συνδέεται με τις Μονάδες Προστασίας του Λαού – YPG και εντάσσεται στις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις – SDF.
Απέκτησαν διεθνή αναγνώριση για τον ρόλο τους στην ανακατάληψη του Κομπάνι από τους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους, μετά τη μεγάλη επίθεση του 2014. Έκτοτε συμμετείχαν σε πολυάριθμες επιχειρήσεις στη βόρεια και ανατολική Συρία, αποτελώντας έναν από τους πλέον αναγνωρίσιμους σχηματισμούς των κουρδικών δυνάμεων.
Η συμφωνία της 29ης Ιανουαρίου
Η ένταξη των YPJ εντάσσεται στο πλαίσιο της συμφωνίας που επιτεύχθηκε στις 29 Ιανουαρίου μεταξύ της συριακής κυβέρνησης και των SDF, έπειτα από εβδομάδες σφοδρών συγκρούσεων.
Η συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε με αμερικανική διαμεσολάβηση, προβλέπει τη σταδιακή ενσωμάτωση των στρατιωτικών, αστυνομικών, διοικητικών και πολιτικών θεσμών της Αυτόνομης Διοίκησης στις δομές του συριακού κράτους.
Στόχος είναι η αποτροπή μιας νέας γενικευμένης σύγκρουσης ανάμεσα στη Δαμασκό και τις κουρδικές δυνάμεις, καθώς και η επανένταξη των περιοχών της βορειοανατολικής Συρίας στον κρατικό μηχανισμό, χωρίς να καταρρεύσουν οι δομές διοίκησης και ασφαλείας που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Παρά την πρόοδο, παραμένουν σοβαρές διαφορές. Τα κυριότερα ανοιχτά ζητήματα αφορούν την πολιτική εκπροσώπηση των Κούρδων, τη διοικητική αυτονομία, την εκπαίδευση, τη διδασκαλία της κουρδικής γλώσσας, τον έλεγχο των δυνάμεων ασφαλείας και τη συνταγματική κατοχύρωση των δικαιωμάτων τους.
Αναμένεται συνάντηση Μαζλούμ Αμπντί–αλ-Σάρα
Σύμφωνα με τον Αμπντουλκαρίμ Ομάρ, βρίσκεται υπό προετοιμασία νέα συνάντηση ανάμεσα στον αρχηγό των SDF, Μαζλούμ Αμπντί, και τον μεταβατικό πρόεδρο της Συρίας, Άχμεντ αλ-Σάρα.
Ο Κούρδος αξιωματούχος απέφυγε να προσδιορίσει τον ακριβή χρόνο της συνάντησης, επιβεβαίωσε όμως ότι οι σχετικές διεργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη.
«Πιστεύω ότι προετοιμάζεται μια συνάντηση και μια συζήτηση μεταξύ του στρατηγού Μαζλούμ Αμπντί και του προέδρου της Συρίας», ανέφερε.
Η επικείμενη επαφή θεωρείται καθοριστική για την άρση των εκκρεμοτήτων γύρω από τη συμφωνία της 29ης Ιανουαρίου. Η ένταξη των YPJ αποτελεί ένα απτό βήμα, αλλά δεν επιλύει τα μεγαλύτερα πολιτικά και συνταγματικά ζητήματα που χωρίζουν τις δύο πλευρές.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Γαλλία εξακολουθούν να συμμετέχουν στις προσπάθειες γεφύρωσης των διαφορών, καθώς επιδιώκουν να αποφευχθεί νέα σύγκρουση που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει τη βορειοανατολική Συρία και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ανασύνταξης του Ισλαμικού Κράτους.
Παρέμβαση του Νετσιρβάν Μπαρζανί
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη διπλωματική κινητοποίηση της Περιφέρειας του Κουρδιστάν στο βόρειο Ιράκ.
Ο πρόεδρός της, Νετσιρβάν Μπαρζανί, επισκέφθηκε τη Δευτέρα τη Δαμασκό και συναντήθηκε με τον Άχμεντ αλ-Σάρα. Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη προέδρου της Περιφέρειας του Κουρδιστάν στη συριακή πρωτεύουσα μετά την πολιτική μετάβαση στη χώρα.
Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην ενίσχυση των σχέσεων, στη σταθερότητα της Συρίας και στην προώθηση του διαλόγου ανάμεσα στη Δαμασκό και τη Ροζάβα.
Ο Αμπντουλκαρίμ Ομάρ εξέφρασε την προσδοκία ότι ο Νετσιρβάν Μπαρζανί θα συμβάλει πρακτικά στην αντιμετώπιση των εμποδίων που έχουν εμφανιστεί κατά την εφαρμογή της συμφωνίας.
«Θέλουμε να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο, ώστε να βοηθήσει στην επίλυση των προβλημάτων που έχουν εμφανιστεί στην πορεία εφαρμογής της συμφωνίας της 29ης Ιανουαρίου», δήλωσε.
Ο Κούρδος αξιωματούχος υπογράμμισε ότι μια διπλωματική επιτυχία σε οποιοδήποτε τμήμα του Κουρδιστάν αποτελεί επιτυχία για το σύνολο των Κούρδων. Επισήμανε, επίσης, ότι η παρέμβαση Μπαρζανί μπορεί να ενισχύσει την κουρδική ενότητα σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο.
«Το Κουρδικό είναι πολιτικό ζήτημα»
Παρά τη συμφωνία για τις YPJ, ο Αμπντουλκαρίμ Ομάρ ξεκαθάρισε ότι η ενσωμάτωση των ενόπλων δυνάμεων δεν αρκεί για να επιλυθεί το Κουρδικό στη Συρία.
«Το Κουρδικό είναι πολιτικό ζήτημα και πρέπει να επιλυθεί πολιτικά», τόνισε, ζητώντας συγκεκριμένες συμφωνίες και συνταγματικές εγγυήσεις.
Κατά τον ίδιο, η απλή συμμετοχή των Κούρδων σε εκλογικές διαδικασίες δεν μπορεί από μόνη της να προστατεύσει τα δικαιώματά τους. Ως παράδειγμα ανέφερε την περίπτωση γνωστού Κούρδου πολιτικού, ο οποίος έθεσε υποψηφιότητα για τη θέση του αντιπροέδρου της Συρίας, αλλά συγκέντρωσε μόλις δέκα ψήφους στην κοινοβουλευτική διαδικασία.
Ο Ομάρ υποστήριξε ότι τα δικαιώματα των Κούρδων δεν μπορεί να εξαρτώνται από περιστασιακές πλειοψηφίες, αλλά πρέπει να κατοχυρωθούν στο νέο πολιτικό και συνταγματικό πλαίσιο της Συρίας.
Το κοινό κουρδικό μέτωπο
Κρίσιμη θεωρείται και η παρακαταθήκη της Διάσκεψης Κουρδικής Ενότητας της 26ης Απριλίου, στην οποία συμμετείχαν κουρδικά πολιτικά κόμματα, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, κινήσεις νέων, διανοούμενοι και γυναικείες οργανώσεις.
Οι συμμετέχοντες κατέληξαν σε κοινό πολιτικό κείμενο, το οποίο περιγράφει τη θέση των Κούρδων για το μέλλον της Συρίας και τα δικαιώματα που ζητούν να αναγνωριστούν.
«Εάν εμείς οι Κούρδοι δεν είμαστε ενωμένοι, δεν μιλάμε με μία φωνή και δεν διαπραγματευόμαστε με αυτόν τον τρόπο με τη Δαμασκό, θα χάσουμε πραγματικά πολλά», προειδοποίησε ο Ομάρ.
Η συμφωνία για τις YPJ δείχνει ότι η Δαμασκός και η Αυτόνομη Διοίκηση μπορούν να καταλήξουν σε πρακτικούς συμβιβασμούς. Δεν αποτελεί, όμως, την τελική λύση.
Το μεγάλο διακύβευμα παραμένει εάν η νέα Συρία θα αναγνωρίσει πολιτικά, γλωσσικά και συνταγματικά τους Κούρδους ή εάν θα επιχειρήσει απλώς να απορροφήσει τις ένοπλες και διοικητικές δομές τους σε ένα αυστηρά συγκεντρωτικό κράτος.