Η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι «περιφέρεια» αλλά κεντρικός γεωστρατηγικός διάδρομος, όπου η ασφάλεια Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου συγκροτεί –κατά τον Shay Gal– ένα ενιαίο σύστημα αποτροπής και διαχείρισης κρίσεων. Στη συνέντευξή του στη Real News, στους Χρήστο Μαζανίτη και Γιώργο Σ. Σκορδίλη, ο Ισραηλινός αναλυτής στρατηγικής ασφάλειας (πρώην αξιωματικός των IDF και πρώην αντιπρόεδρος της ισραηλινής αεροδιαστημικής αρχής) υποστηρίζει πως οι απειλές, οι υποδομές και οι ισορροπίες ισχύος στην περιοχή είναι αλληλένδετες και άρα δεν αντιμετωπίζονται αποσπασματικά.
«Η Τουρκία ως “νέο Ιράν”»: το σκεπτικό πίσω από τον χαρακτηρισμό
Ο Gal επιμένει ότι η σύγκριση Τουρκίας–Ιράν δεν είναι λεκτικό πυροτέχνημα, αλλά αφορά τον τρόπο άσκησης ισχύος: αναθεωρητική στρατηγική, αξιοποίηση δικτύων πληρεξουσίων (proxies), πίεση σε πολλαπλά μέτωπα και δημιουργία «γκρίζων» ζωνών με στόχο την αλλαγή ισορροπιών χωρίς το κόστος μιας ανοικτής σύγκρουσης. Στο ίδιο πλαίσιο βάζει και τη σταδιακή εδραίωση της τουρκικής επιρροής σε διαφορετικά θέατρα, επιμένοντας ότι η Δύση συχνά αντιμετωπίζει αυτά τα βήματα ως «διαχειρίσιμα», μέχρι να γίνουν κανονικότητα.
Κατεχόμενα Κύπρου: «πλατφόρμα» που αφορά και το Ισραήλ
Ιδιαίτερο βάρος δίνει στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου, παρουσιάζοντάς το ως κόμβο στρατιωτικής και πληροφοριακής αξίας και όχι ως απλώς ένα «διμερές» κυπριακό ζήτημα. Στο αφήγημά του, η παρουσία και η δυνατότητα ανάπτυξης μέσων επιτήρησης/πληροφοριών και μη επανδρωμένων, καθώς και η συνολικότερη στρατιωτικοποίηση του χώρου, δημιουργούν ένα σύνολο απειλής που αγγίζει θαλάσσιες οδούς, ενεργειακές υποδομές και κρίσιμες ισορροπίες στην ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο.
Αποτροπή και “Poseidon’s Wrath”: «η σαφήνεια μειώνει τον κίνδυνο»
Στην καρδιά της συνέντευξης βρίσκεται το επιχείρημα ότι η αποτροπή δεν είναι «προθάλαμος πολέμου», αλλά μηχανισμός που μειώνει την πιθανότητα σύγκρουσης όταν είναι καθαρή και πειστική. Ο Gal περιγράφει την αντίληψη πως ένα συνεκτικό δόγμα αποτροπής –στο οποίο εντάσσει και το σενάριο/πλαίσιο που αναφέρεται ως “Poseidon’s Wrath”– λειτουργεί ως μήνυμα ότι υπάρχουν όρια και κόστος σε κάθε απόπειρα αλλαγής του status quo.
Γάζα: η εκεχειρία ως «παράθυρο» και όχι ως κατάληξη
Για το μέτωπο της Γάζας, ο Gal αντιμετωπίζει την εκεχειρία ως παροδικό εργαλείο διαχείρισης και όχι ως τελική λύση. Η διάρκεια και η σταθερότητά της –όπως υπονοεί– εξαρτώνται από το εάν σπάνε οι κύκλοι ανατροφοδότησης της κρίσης (χρηματοδότηση, εξοπλισμός, πολιτική κάλυψη, δίκτυα υποστήριξης), όχι μόνο από συμφωνίες επί χάρτου.
Ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα: «δεν τελείωσε – παραμένει στρατηγική πρόκληση»
Στο ιρανικό ζήτημα, το μήνυμα είναι ότι η απειλή δεν εξαφανίζεται «με μία επιχείρηση» ή με μία φάση πίεσης: ακόμη κι όταν δέχεται πλήγματα, παραμένουν κρίσιμες παράμετροι (τεχνογνωσία, υποδομές, δίκτυα επιρροής) που μπορούν να επαναφέρουν το πρόβλημα σε επόμενη χρονική στιγμή.
Ευρώπη και Ανατολική Μεσόγειος: όταν η «υποβάθμιση» γεννά κενά
Ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της τοποθέτησής του αφορά την ευρωπαϊκή στάση: υποστηρίζει ότι όταν η Ανατολική Μεσόγειος αντιμετωπίζεται ως «δευτερεύουσα» σε σχέση με άλλες ζώνες κρίσεων, δημιουργούνται κενά αποτροπής, τα οποία εκμεταλλεύονται αναθεωρητικοί παίκτες. Με απλά λόγια: η καθυστέρηση στη στρατηγική ανάγνωση της περιοχής μετατρέπεται σε πολιτικό και επιχειρησιακό κόστος.
Πληροφορία, επιρροή, διαφάνεια: «η αδιαφάνεια είναι όπλο»
Τέλος, ο Gal αγγίζει και το πεδίο της ψηφιακής επιρροής και των δικτύων που διαμορφώνουν αντιλήψεις. Το βασικό του σημείο είναι ότι χωρίς διαφάνεια (ποιος χρηματοδοτεί, ποιος στοχεύει, ποιος ωφελείται) η παραπληροφόρηση και οι επιχειρήσεις επιρροής λειτουργούν ως πολλαπλασιαστής ισχύος, επηρεάζοντας κοινωνίες και πολιτικές αποφάσεις.
Συμπέρασμα της συνέντευξης: Για τον Shay Gal, το τρίγωνο Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου δεν είναι «συνεργασία κατά περίσταση», αλλά αναγκαιότητα σε έναν ενιαίο γεωστρατηγικό χώρο, όπου το κρίσιμο δεν είναι μόνο η στρατιωτική ισχύς, αλλά η σαφήνεια στρατηγικής, η θεσμική συνέπεια και η ανθεκτικότητα απέναντι σε υβριδικές πιέσεις.
