Το μέλλον των ιστορικών χριστιανικών κοινοτήτων της Συρίας τίθεται στο επίκεντρο διάσκεψης που θα πραγματοποιηθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στις Βρυξέλλες, την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026. Ευρωπαίοι πολιτικοί, εκκλησιαστικοί ηγέτες, εκπρόσωποι των Συρίων και φορείς της κοινωνίας των πολιτών ζητούν σαφείς εγγυήσεις για τη θρησκευτική ελευθερία, την ισοπολιτεία, τη συνταγματική προστασία και την ουσιαστική πολιτική συμμετοχή των Χριστιανών στη νέα εποχή της χώρας.
Η διάσκεψη, με τίτλο «Το μέλλον των Χριστιανών στη Συρία: Θρησκευτική ελευθερία, πολιτική εκπροσώπηση, κοινό μέλλον», πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη περίοδο για τη συριακή μετάβαση. Οι πολιτικές και διπλωματικές ανακατατάξεις βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, ενώ παραμένουν ανοικτά τα μεγάλα ζητήματα της ασφάλειας, των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, της επιστροφής των εκτοπισμένων, της προστασίας των περιουσιών και της μελλοντικής συνταγματικής τάξης.
Όχι προνόμια – Ισότητα απέναντι στον νόμο
Το κεντρικό μήνυμα της διοργάνωσης είναι ξεκάθαρο: η ασφάλεια και η επιβίωση των Χριστιανών της Συρίας δεν μπορούν να εξασφαλιστούν μέσα από θρησκευτικές ποσοστώσεις, ειδικά προνόμια ή ένα νέο σύστημα διαμοιρασμού της εξουσίας με βάση τα δόγματα.
Αντιθέτως, προϋποθέτουν τη συγκρότηση ενός δημοκρατικού, μη θρησκευτικού και συνταγματικά ουδέτερου κράτους, στο οποίο όλοι οι πολίτες θα απολαμβάνουν ίσα δικαιώματα και την ίδια προστασία απέναντι στον νόμο.
Οι συνδιοργανωτές υπογραμμίζουν ότι οι Χριστιανοί δεν ζητούν ειδική μεταχείριση. Ζητούν ένα συνταγματικό σύστημα που θα προστατεύει τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων των Σύριων, ανεξαρτήτως θρησκείας, εθνικής καταγωγής, γλώσσας, φύλου, πολιτικών πεποιθήσεων ή περιοχής προέλευσης.
Πρόκειται για μια κρίσιμη διάκριση. Το αίτημα δεν αφορά τη δημιουργία ενός κλειστού θρησκευτικού θύλακα, αλλά τη διαμόρφωση μιας Συρίας στην οποία οι ιστορικές κοινότητες θα μπορούν να παραμείνουν στις πατρογονικές τους εστίες και να συμμετέχουν ισότιμα στη δημόσια και πολιτική ζωή.
Οι πληγές του πολέμου και ο κίνδυνος εξαφάνισης
Τα χρόνια του πολέμου, των διώξεων, του ξεριζωμού και της μετανάστευσης έχουν αποδυναμώσει δραματικά τις χριστιανικές κοινότητες της Συρίας. Το αποτέλεσμα είναι να τίθεται πλέον ένα υπαρξιακό ερώτημα: θα μπορέσουν οι Χριστιανοί να παραμείνουν στην ιστορική τους πατρίδα ή η παρουσία τους θα περιοριστεί ακόμη περισσότερο;
Η προστασία της ζωής και της περιουσίας τους, η δυνατότητα ασφαλούς επιστροφής των εκτοπισμένων, η ανοικοδόμηση των κοινοτήτων και η διατήρηση της θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς τους αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την παραμονή τους στη χώρα.
Χωρίς πραγματικές εγγυήσεις, η απλή αναφορά στην πολυθρησκευτική παράδοση της Συρίας κινδυνεύει να μείνει ένα κενό σύνθημα.
Οι κεντρικές παρεμβάσεις
Κεντρικές ομιλίες θα πραγματοποιήσουν η ειδική απεσταλμένη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προώθηση της ελευθερίας της θρησκείας ή των πεποιθήσεων, Mairead McGuinness, και η Nadine Maenza, συμπρόεδρος της International Religious Freedom Roundtable και πρώην πρόεδρος της αμερικανικής επιτροπής USCIRF.
Τη διάσκεψη φιλοξενούν ευρωβουλευτές των πολιτικών ομάδων ECR και EPP. Συνδιοργανωτές είναι η European Syriac Union (ESU), το European Centre for Law and Justice (ECLJ), το Syriac Cross Belgium, το Sallux ECPP Foundation και το Jubilee Campaign Netherlands.
Θρησκευτική ελευθερία και κατάσταση των Χριστιανών
Η πρώτη θεματική ενότητα θα επικεντρωθεί στη θρησκευτική ελευθερία και στις συνθήκες που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Χριστιανοί στη Συρία.
Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Thibault Van Den Bossche του ECLJ. Θα συμμετάσχουν ο Johannes de Jong, διευθυντής του Sallux ECPP Foundation, ο Αρμένιος Καθολικός Επίσκοπος Δαμασκού Georges Assadourian, ο πατήρ Vasilios Khamis της Αντιοχειανής Ορθόδοξης Εκκλησίας και ο Georges Masri, Μητροπολίτης Αρχιεπίσκοπος Χαλεπίου της Μελχιτικής Ελληνοκαθολικής Εκκλησίας.
Οι παρεμβάσεις αναμένεται να φωτίσουν την πραγματική κατάσταση των χριστιανικών κοινοτήτων, τις απειλές που αντιμετωπίζουν και τις θεσμικές εγγυήσεις που απαιτούνται για να μπορέσουν να ζήσουν με ασφάλεια και αξιοπρέπεια.
Η μάχη για ουσιαστική πολιτική εκπροσώπηση
Η δεύτερη ενότητα αφορά την πολιτική εκπροσώπηση και τον ρόλο των Χριστιανών στη διαμόρφωση του μέλλοντος της Συρίας.
Τον συντονισμό θα έχει ο Metin Rhawi της European Syriac Union. Στη συζήτηση θα συμμετάσχουν ο Sanharib Barsom, πρόεδρος του Syriac Union Party στη Συρία, ο Waddah Al Khoury, πρόεδρος του Levantine National Council, ο Ninous Icho, πρόεδρος του Assyrian Democratic Party –η συμμετοχή του οποίου τελεί υπό επιβεβαίωση– και η Sarah Aphram, επικεφαλής του Syriac Cross Belgium.
Το βασικό αίτημα είναι η άμεση και δημοκρατική συμμετοχή των Χριστιανών και των άλλων ιστορικών αλλά υποεκπροσωπούμενων κοινοτήτων στη σύνταξη του νέου Συντάγματος, στη συγκρότηση των πολιτικών θεσμών και στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Η εκπροσώπηση αυτή, όπως τονίζεται, πρέπει να στηρίζεται στην αρχή της ισότητας των πολιτών και όχι σε ένα σύστημα θρησκευτικών ποσοστώσεων.
Τι ζητούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση
Οι διοργανωτές καλούν τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα κράτη-μέλη να τοποθετήσουν δύο αρχές στον πυρήνα της πολιτικής τους απέναντι στη Συρία.
Η πρώτη αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα και την ισοπολιτεία: ελευθερία θρησκείας ή πεποιθήσεων, ίση προστασία απέναντι στον νόμο, κατοχύρωση των περιουσιακών δικαιωμάτων, ασφαλής επιστροφή των εκτοπισμένων και δυνατότητα διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς χωρίς διακρίσεις και θρησκευτικές πιέσεις.
Η δεύτερη αφορά την ουσιαστική πολιτική συμμετοχή. Οι Χριστιανοί και οι υπόλοιπες ιστορικές κοινότητες πρέπει να έχουν άμεσο ρόλο στη διαμόρφωση της νέας πολιτικής και συνταγματικής τάξης της Συρίας.
Η επιβίωση των χριστιανικών κοινοτήτων δεν αποτελεί μόνο ζήτημα θρησκευτικής ελευθερίας. Θα είναι το μεγάλο τεστ για το κατά πόσο η Συρία μπορεί πράγματι να μετατραπεί σε ένα δημοκρατικό και πλουραλιστικό κράτος για όλους τους πολίτες της.
Πληροφορίες διάσκεψης
Τίτλος: «Το μέλλον των Χριστιανών στη Συρία: Θρησκευτική ελευθερία, πολιτική εκπροσώπηση, κοινό μέλλον»
Ημερομηνία: Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026
Ώρα: 10:00–12:00
Χώρος: Αίθουσα SPAAK 1A2, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Βρυξέλλες
Οικοδεσπότες: Ευρωβουλευτές των πολιτικών ομάδων ECR και EPP