Στη σκιά μιας ταχέως κλιμακούμενης κρίσης στη Μέση Ανατολή κινήθηκε η εκπομπή «Geopolitics» της τηλεόρασης της Naftemporiki TV, με παρουσιαστή τον Σάββα Καλεντερίδη και καλεσμένο τον διευθυντή του Naftemporiki.gr, Μιχάλη Ψύλο.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στον πόλεμο που ξέσπασε στο Ιράν μετά την επίθεση του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών, ένα γεγονός που, όπως υπογράμμισε ο Μιχάλης Ψύλος, σηματοδοτεί την έναρξη ενός τρίτου μεγάλου πολέμου στον Περσικό Κόλπο μετά τις συγκρούσεις του 1990 και του 2003.
Η ιδιαιτερότητα της νέας σύγκρουσης, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι για πρώτη φορά οι εξελίξεις αγγίζουν άμεσα τον ελληνικό χώρο, καθώς η κρίση επηρεάζει την Κυπριακή Δημοκρατία και ενδέχεται να εμπλέξει και την Ελλάδα.
Η ελληνική παρουσία στην Κύπρο
Η συζήτηση ξεκίνησε από την απόφαση της Αθήνας να αποστείλει στρατιωτικά μέσα στην περιοχή. Μετά την έκρηξη μη επανδρωμένου αεροσκάφους σε εγκατάσταση των βρετανικών βάσεων στο Ακρωτήρι της Κύπρου, η Ελλάδα έστειλε:
-
δύο ζεύγη μαχητικών F-16 Viper
-
τη φρεγάτα Κίμων
-
τη φρεγάτα Ψαρά
Η κίνηση αυτή χαρακτηρίστηκε από τον Μιχάλη Ψύλο ως ισχυρό πολιτικό και στρατηγικό μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν θεωρεί πλέον την Κύπρο «μακράν».
Παράλληλα, επτά ευρωπαϊκές χώρες ενεργοποίησαν τον μηχανισμό αλληλεγγύης της ΕΕ, στέλνοντας ναυτικές δυνάμεις στην περιοχή.
Ο πόλεμος στο Ιράν
Σύμφωνα με τον διευθυντή του Naftemporiki.gr, η επίθεση εναντίον του Ιράν εντάσσεται σε μια μακροχρόνια στρατηγική αντιπαράθεση.
Ο βασικός στόχος του Ισραήλ, όπως εξήγησε, είναι:
-
να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν
-
να αποδυναμώσει το καθεστώς των μουλάδων
-
και μακροπρόθεσμα να περιορίσει τη γεωπολιτική ισχύ της χώρας.
Από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, η εμπλοκή συνδέεται με το ζήτημα της ασφάλειας, αλλά και με τον έλεγχο κρίσιμων ενεργειακών πόρων.
Το Ιράν παραμένει μια από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγικές χώρες στον κόσμο, ενώ διαθέτει σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου και σπάνιων ορυκτών.
Ο ρόλος των Κούρδων
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής αναλύθηκε το εθνοτικό μωσαϊκό του Ιράν.
Οι βασικές εθνοτικές ομάδες περιλαμβάνουν:
-
Πέρσες
-
Αζέρους
-
Κούρδους
-
Βαλούχους
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέφερε ο Μιχάλης Ψύλος, υπάρχουν ενδείξεις ότι κουρδικές δυνάμεις από το βόρειο Ιράκ επιχειρούν να εμπλακούν στις εξελίξεις, γεγονός που θα μπορούσε να ανοίξει νέο μέτωπο για το Ιράν.
Η αξιοποίηση των εθνοτικών διαφορών αποτελεί, όπως σημειώθηκε, κεντρικό στοιχείο της γεωπολιτικής στρατηγικής στην περιοχή.
Η στάση των μεγάλων δυνάμεων
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη στάση της Ρωσίας και της Κίνας.
Η Ρωσία, αν και συνεργάζεται στενά με το Ιράν, φαίνεται να αποφεύγει άμεση εμπλοκή, καθώς παραμένει απορροφημένη από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η Κίνα, από την άλλη πλευρά, παρακολουθεί τις εξελίξεις κυρίως υπό το πρίσμα της ενεργειακής ασφάλειας, καθώς μεγάλο μέρος του ιρανικού πετρελαίου κατευθύνεται προς την κινεζική αγορά.
Η θέση της Τουρκίας
Η εκπομπή έκλεισε με αναφορά στη στάση της Τουρκίας.
Όπως τόνισε ο Μιχάλης Ψύλος, η Άγκυρα επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε πολλαπλά στρατόπεδα, διατηρώντας σχέσεις τόσο με το Ιράν όσο και με τη Δύση, ενώ παράλληλα προσπαθεί να ενισχύσει τη δική της επιρροή στη Μέση Ανατολή.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα πολύπλοκο γεωπολιτικό σκηνικό, στο οποίο διασταυρώνονται ανταγωνισμοί μεγάλων δυνάμεων και περιφερειακών παικτών.