Το κυπριακό φυσικό αέριο μπορεί να τροφοδοτήσει την ευρωπαϊκή αγορά από την άνοιξη του 2028, ανέφερε ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός σε συνέντευξή του στο Associated Press.
«Είναι σημαντικό για την Ευρώπη αυτή τη στιγμή, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, το γεγονός ότι η Κύπρος θα αποτελέσει εναλλακτική πηγή φυσικού αερίου», επισήμανε ο κ. Δαμιανός στο Associated Press σε αποκλειστική συνέντευξη την Παρασκευή.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της κοινοπραξίας Eni-TotalEnergies, οι εργασίες για την κατασκευή αγωγού από το «Κρόνος» προς την υπάρχουσα υποδομή στο τεράστιο κοίτασμα φυσικού αερίου «Ζορ» της Αιγύπτου, που βρίσκεται σε απόσταση 105 χιλιομέτρων, θα ξεκινήσουν αργότερα φέτος και θα διαρκέσουν έως και 18 μήνες.
Μόλις ολοκληρωθούν, το φυσικό αέριο θα μεταφέρεται στη μονάδα επεξεργασίας της Νταμιέτα, στη βόρεια ακτή της Αιγύπτου, όπου θα υγροποιείται για να μεταφερθεί με πλοίο στην Ευρώπη.
Η μεταφορά του φυσικού αερίου από το «Κρόνος» στην Αίγυπτο για επεξεργασία ήταν η πιο οικονομικά βιώσιμη επιλογή, με κόστος περίπου 1,73 δισεκατομμύρια ευρώ ή το ήμισυ του εκτιμώμενου κόστους ανάπτυξης άλλων κοιτασμάτων φυσικού αερίου εντός των κυπριακών υδάτων — λόγω της εγγύτητάς του σε υπάρχουσες υποδομές.
Αν και η συμφωνία προβλέπει ότι το σύνολο των πάνω από 3 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδιών (tcf) φυσικού αερίου του «Κρόνος» θα διατεθεί στην Ευρώπη, υπάρχει μια ρήτρα στη συμφωνία που επιτρέπει περίπου 1/5 της ποσότητας αυτής να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη μέρους των εγχώριων ενεργειακών αναγκών της Αιγύπτου.
«Πρόκειται για ένα μικρό απόθεμα», δήλωσε ο Μιχάλης Δαμιανός. «Τα έσοδά μας ως χώρα δεν θα είναι τεράστια, οπότε η σημασία του δεν έγκειται στα χρήματα, αλλά στο γεγονός ότι αρχίζουμε να γινόμαστε παραγωγοί και να διαθέτουμε το πρώτο μας φυσικό αέριο», σημείωσε.
Το «Κρόνος» είναι ένα από τα έξι κοιτάσματα φυσικού αερίου που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι στιγμής εντός της ΑΟΖ της Κύπρου, στα ανοικτά των νότιων ακτών της. Δύο από αυτά, το «Γλαύκος» και το «Πήγασος», διαθέτουν συνολικά εκτιμώμενο απόθεμα 6,9 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδιών(tcf).
Η ExxonMobil και η QatarEnergy, στις οποίες έχει χορηγηθεί άδεια για την εκμετάλλευση αυτών των κοιτασμάτων, αναφέρουν ότι αναμένουν το φυσικό αέριο από τα κοιτάσματα «Γλαύκος» και «Πήγασος» να αρχίσει να ρέει έως το 2033. «Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι η Exxon είναι ο τύπος της εταιρείας που τηρεί τα χρονοδιαγράμματα και μερικές φορές παραδίδει ακόμη νωρίτερα», είπε ο κ. Δαμιανός.
Ο υπουργός Ενέργειας ανέφερε επίσης πως η ExxonMobil σχεδιάζει να επεκτείνει τις δραστηριότητες εξερεύνησης στα ανοικτά της Κύπρου και αναμένεται να λάβει επιπλέον άδεια για την αναζήτηση υδρογονανθράκων. Ένα άλλο κοίτασμα φυσικού αερίου — το πρώτο που ανακαλύφθηκε στα ανοικτά της Κύπρου πριν από περίπου 15 χρόνια — είναι το «Αφροδίτη», το οποίο διαθέτει εκτιμώμενα αποθέματα 5,6 tcf.
Ο κ. Δαμιανός ανέφερε ότι η τελική απόφαση της κοινοπραξίας υπό την ηγεσία της Chevron για την ανάπτυξη του κοιτάσματος αναμένεται το καλοκαίρι του 2027. Σύμφωνα με τη συμφωνία που υπάρχει με την Chevron, ένας αγωγός θα συνδέει το κοίτασμα απευθείας με τις εγκαταστάσεις της Αιγύπτου, προκειμένου να καλύψει τις εγχώριες ενεργειακές ανάγκες της χώρας.
Ξεχωριστό έργο για ενεργειακή σύνδεση με το Ισραήλ
Ο κ. Δαμιανός εξήρε επίσης την είσοδο της γαλλικής επενδυτικής εταιρείας Meridiam ως χρηματοδότη του έργου «Great Seas Interconnector», ενός καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας που θα συνδέει το ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας με αυτό της Κύπρου και, τελικά, του Ισραήλ.
Το φιλόδοξο αυτό έργο όχι μόνο θα θέσει τέλος στην ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και του Ισραήλ, αλλά θα αποτελέσει και σημαντικό δομικό στοιχείο της «Πρωτοβουλάις IMEC» — μιας νέας ενεργειακής και εμπορικής διαδρομής προς τον Κόλπο και την Ινδία, την οποία επιδιώκει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ωστόσο, το έργο έχει πλέον εμπλακεί σε γραφειοκρατικές διαδικασίες λόγω του κόστους του, το οποίο υπερβαίνει την αρχική εκτίμηση των 2,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Έκθεση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, η οποία αναμένεται να δημοσιευθεί τους επόμενους μήνες, θα προσδιορίσει με σαφήνεια πόσο θα κοστίσει. Αυτό είναι σημαντικό για την Κύπρο, διότι, σύμφωνα με την ισχύουσα συμφωνία, οι Κύπριοι καταναλωτές θα πρέπει να καλύψουν έως και το 63% του κόστους κατασκευής του καλωδίου, κάτι που συνεπάγεται με μεγάλη αύξηση στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.
Ζητούνται επιπλέον ιδιωτικές επενδύσεις για να αντισταθμιστεί αυτό το βάρος για τους Κύπριους καταναλωτές, ενώ εξετάζεται η δυνατότητα πρόσθετης χρηματοδότησης από την ΕΕ, ανέφερε ο κ. Δαμιανός. Σημειώνεται πως η ΕΕ έχει ήδη δεσμεύσει 658 εκατομμύρια ευρώ για το έργο.
«Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό έργο για την Ευρώπη, καθώς συνδέει την Κύπρο, η οποία είναι απομονωμένη, με το ευρωπαϊκό δίκτυο. Και η ιδέα είναι να προχωρήσουμε στη συνέχεια και να συνδεθούμε με το Ισραήλ», κατέληξε ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας.