Σκληρή παρέμβαση για την κλιμάκωση της τουρκικής ρητορικής έκανε ο Σάββας Καλεντερίδης στην τηλεόραση της Ναυτεμπορικής, προειδοποιώντας ότι «ανεβαίνουν τα μποφόρ» στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά υπογραμμίζοντας πως η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί με ψυχραιμία, λογική και χωρίς η Ελλάδα να παρασυρθεί, όπως είπε χαρακτηριστικά, στη «σχιζοφρένεια της Τουρκίας».
Ο έμπειρος αναλυτής στάθηκε ιδιαίτερα στις τελευταίες απειλές του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο τις πρόβαλε ο φιλοκυβερνητικός τουρκικός Τύπος. Όπως σημείωσε, τα πρωτοσέλιδα εφημερίδων της εξουσίας, όπως η Hürriyet και η Sabah, παρουσίασαν με καταιγιστικό τρόπο το μήνυμα ότι «η απάντησή μας θα είναι πολύ σκληρή». Κατά τον Καλεντερίδη, αυτό δεν είναι τυχαίο. Δείχνει οργανωμένη πολιτική και επικοινωνιακή κλιμάκωση.
Μήνυμα Ερντογάν σε Ισραήλ, Γαλλία, Κύπρο, Ελλάδα και ΗΠΑ
Ο Σάββας Καλεντερίδης εκτίμησε ότι οι δηλώσεις Ερντογάν δεν είχαν έναν μόνο αποδέκτη. Δεν στρέφονταν μόνο κατά της Κύπρου και της Ελλάδας, αλλά έστελναν μήνυμα και προς το Ισραήλ, τη Γαλλία και κυρίως τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως αποκάλυψε, τις τελευταίες ημέρες υπάρχουν κινήσεις για εμπλοκή του στρατού της Συρίας, δηλαδή των δυνάμεων του Τζολάνι, στον πόλεμο εναντίον της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Κατά τον ίδιο, αυτό ενόχλησε τον Ερντογάν, διότι θεωρεί ότι ο Τζολάνι βρίσκεται στη δική του σφαίρα επιρροής και δεν θέλει να τον χειρίζονται άλλοι.
Το μήνυμα του Τούρκου προέδρου ότι «αν ανάψει αυτή η φωτιά θα εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο», σύμφωνα με τον Καλεντερίδη, απευθυνόταν στην Ουάσιγκτον. Η Τουρκία επιχειρεί να δείξει ότι έχει λόγο σε όλα τα μέτωπα: Συρία, Λίβανο, Ιράν, Ανατολική Μεσόγειο και Κυπριακό.
Η συμφωνία Κύπρου–Γαλλίας που ενόχλησε την Άγκυρα
Δεύτερος λόγος της τουρκικής αντίδρασης, σύμφωνα με τον Καλεντερίδη, είναι η στρατιωτική συμφωνία Κύπρου–Γαλλίας. Όπως εξήγησε, πρόκειται για συμφωνία που προβλέπει τους όρους παρουσίας γαλλικών στρατιωτικών δυνάμεων στην ξηρά και στα λιμάνια της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Αυτό για την Άγκυρα είναι κόκκινο πανί. Η Τουρκία βλέπει τη Γαλλία να αποκτά σταθερότερο αποτύπωμα στην Κύπρο και αντιλαμβάνεται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία χτίζει αμυντικές σχέσεις με ισχυρούς παίκτες, χωρίς να ζητά την άδεια της κατοχικής δύναμης.
Ο Καλεντερίδης ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός απέναντι στην τουρκική επίκληση της Συνθήκης Εγγυήσεων. Όπως είπε, η Τουρκία είναι εκείνη που την έχει παραβιάσει από το 1974, καθώς ακόμη και αν δεχόταν κανείς ότι είχε δικαίωμα παρέμβασης, αυτό θα αφορούσε την αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης και όχι την κατοχή του μισού νησιού.
«Ο εγκληματίας επικαλείται την ηθική», ήταν το νόημα της τοποθέτησής του, σχολιάζοντας τις τουρκικές απειλές κατά του «νοτίου τμήματος» της Κύπρου.
Η Ουάσιγκτον, το φυσικό αέριο και ο αυτοαποκλεισμός της Τουρκίας
Ο τρίτος λόγος της τουρκικής έκρηξης, σύμφωνα με τον αναλυτή, είναι η 10η Σύνοδος των υπουργών Ενέργειας του Φόρουμ Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου, που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον.
Ο Καλεντερίδης σημείωσε ότι η διακήρυξη της συνόδου έστειλε μήνυμα στην Τουρκία να μην πειράξει τα δικαιώματα των κρατών-μελών του Φόρουμ. Η Άγκυρα, όμως, θεωρεί ότι αποκλείεται από το ενεργειακό παιχνίδι της Ανατολικής Μεσογείου.
Η απάντηση του Καλεντερίδη ήταν ξεκάθαρη: η Τουρκία αυτοαποκλείστηκε, επειδή δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία.
«Η Ελλάδα πρέπει να προειδοποιήσει με ευρωπαϊκό μπλόκο»
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε ο Σάββας Καλεντερίδης και για τον τρόπο με τον οποίο η Αθήνα απαντά στην τουρκική κλιμάκωση, ειδικά στο θέμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Σχολιάζοντας την απάντηση ότι το τουρκικό νομοσχέδιο «δεν παράγει έννομα αποτελέσματα», υπογράμμισε πως αυτό δεν αρκεί. Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο επίσης δεν παράγει νόμιμα αποτελέσματα, αλλά στην πράξη επηρέασε τις ελληνικές κινήσεις σε οριοθετημένες περιοχές, όπως στη Σητεία και την Κάσο.
Κατά τον Καλεντερίδη, η ελληνική απάντηση πρέπει να είναι πολιτική και αποτρεπτική: αν η Τουρκία προχωρήσει με νομοσχέδιο που θεσμοθετεί απειλές κατά της Ελλάδας, τότε η Αθήνα πρέπει να μπλοκάρει κάθε τουρκικό συμφέρον στην Ευρώπη.
Όπως είπε, το ισχυρό χαρτί της Ελλάδας αυτή τη στιγμή είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η πρόκληση με τα F-16 και το ψευδοκράτος
Ο Καλεντερίδης αναφέρθηκε και στο περιστατικό με την τουρκική παρενόχληση αεροσκαφών, σημειώνοντας ότι η Τουρκία στην ουσία λέει προς την Ευρώπη πως στα κατεχόμενα υπάρχει «κράτος», με πύργο ελέγχου, αεροδρόμιο και δήθεν εθνικό εναέριο χώρο.
Κατά τον ίδιο, η Άγκυρα είχε το θράσος, την ώρα που συνεδρίαζαν οι Ευρωπαίοι υπουργοί Άμυνας, να σηκώσει F-16 για να «προστατεύσει» τον εναέριο χώρο του ψευδοκράτους.
Ακόμη πιο προβληματικό, όπως είπε, είναι ότι η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας δεν δέχθηκε να πει ούτε μία λέξη για το περιστατικό.
Συμπέρασμα
Η παρέμβαση Καλεντερίδη στη Ναυτεμπορική περιέγραψε μια Τουρκία που δεν κινείται απλώς με νευρικότητα, αλλά με οργανωμένη στρατηγική πίεσης. Απειλεί την Κύπρο για τη συμφωνία με τη Γαλλία, ενοχλείται από το ενεργειακό πλαίσιο της Ανατολικής Μεσογείου, στέλνει μήνυμα στις ΗΠΑ για Συρία και Λίβανο και επιχειρεί να επιβάλει τετελεσμένα μέσω της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Το βασικό μήνυμα του Καλεντερίδη προς την Αθήνα ήταν σαφές: η ήπια διαχείριση δεν αρκεί όταν απέναντι υπάρχει απειλητική πολιτική. Η Ελλάδα πρέπει να απαντήσει με ευρωπαϊκά εργαλεία πίεσης και όχι μόνο με νομικές διατυπώσεις.