Σε μια δήλωση με ιδιαίτερο βάρος για το εύρος της ισραηλινής διείσδυσης στο Ιράν προχώρησε ο πρώην επικεφαλής της Μοσάντ, Γιόσι Κοέν, υποστηρίζοντας ότι κατά τη διάρκεια της θητείας του στελέχη της ισραηλινής υπηρεσίας πληροφοριών είχαν βρεθεί επανειλημμένα «γύρω από» την υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση του Φορντόου.
Μιλώντας στο περιθώριο συνεδρίου για την ανάπτυξη της Γαλιλαίας, ο Κοέν χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική, αλλά ταυτόχρονα προσεκτικά διατυπωμένη φράση:
«Έχουμε περπατήσει γύρω από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Φορντόου στο Ιράν πολλές φορές».
Η δήλωση προκαλεί εύλογα ερωτήματα, καθώς ο πρώην αρχηγός της Μοσάντ δεν διευκρίνισε εάν αναφερόταν σε φυσική παρουσία Ισραηλινών πρακτόρων στην περιοχή της εγκατάστασης ή χρησιμοποιούσε μεταφορικά τη συγκεκριμένη διατύπωση, αναφερόμενος στις δυνατότητες παρακολούθησης και συλλογής πληροφοριών της υπηρεσίας.
Το Φορντόου στο επίκεντρο
Το Φορντόου αποτελεί μία από τις πλέον ευαίσθητες εγκαταστάσεις του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Η κατασκευή του σε μεγάλο βάθος και μέσα σε ορεινό όγκο το είχε καταστήσει έναν από τους δυσκολότερους στόχους για οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση.
Ο Κοέν χαρακτήρισε τον βομβαρδισμό της εγκατάστασης από αμερικανικά αεροσκάφη ως την «πραγματοποίηση ενός μακροχρόνιου ονείρου», αποτυπώνοντας τη σημασία που απέδιδε επί χρόνια το ισραηλινό κατεστημένο ασφαλείας στην εξουδετέρωση της συγκεκριμένης υποδομής.
Κατά την επιχείρηση «Midnight Hammer» το 2025, οι εγκαταστάσεις του Φορντόου και της Νατάνζ αποτέλεσαν στόχους βαρέων πληγμάτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, αμερικανικά στρατηγικά βομβαρδιστικά B-2 Spirit χρησιμοποίησαν τις τεράστιες διατρητικές βόμβες GBU-57 Massive Ordnance Penetrator, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί ειδικά για την καταστροφή βαθιά προστατευμένων και υπόγειων στόχων.
Στο Φορντόου φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 14 τέτοιες βόμβες, βάρους περίπου 13,6 τόνων η καθεμία, με το Πεντάγωνο να χαρακτηρίζει το συγκεκριμένο φορτίο ως εκείνο που απαιτούνταν για την επίτευξη του επιχειρησιακού στόχου.
Παράλληλα, η Νατάνζ δέχθηκε πλήγματα, μεταξύ άλλων, εναντίον υποδομών που συνδέονταν με τη λειτουργία της εγκατάστασης.
Το ερώτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν και οι αναφορές του Κοέν στο ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου.
Ο πρώην επικεφαλής της Μοσάντ υποστήριξε ότι εμπλουτισμός στο 60% δεν είναι από μόνος του αρκετός για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, βρίσκεται στο πόσο γρήγορα θα μπορούσε μια χώρα που έχει ήδη φθάσει σε αυτό το επίπεδο να προχωρήσει σε περαιτέρω εμπλουτισμό σε επίπεδα κατάλληλα για στρατιωτική χρήση.
Πριν από τον πόλεμο, σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται το δημοσίευμα, η Τεχεράνη διέθετε περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%.
Το τι απέγινε το συγκεκριμένο απόθεμα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα μετά τα πλήγματα στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Πηγές έχουν διατυπώσει την εκτίμηση ότι μέρος του εμπλουτισμένου ουρανίου ενδέχεται να είχε μεταφερθεί εγκαίρως σε άλλη υπόγεια εγκατάσταση. Εφόσον κάτι τέτοιο συνέβη, η καταστροφή ή η σοβαρή υποβάθμιση του Φορντόου δεν θα ισοδυναμούσε αυτομάτως με εξάλειψη του πυρηνικού αποθέματος του Ιράν.
Τι εννοούσε ο Κοέν;
Η πλέον ενδιαφέρουσα πτυχή των δηλώσεων του πρώην αρχηγού της Μοσάντ παραμένει, πάντως, η αναφορά του στις επανειλημμένες «επισκέψεις» γύρω από το Φορντόου.
Εάν η φράση χρησιμοποιήθηκε κυριολεκτικά, θα παρέπεμπε σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής διείσδυσης της Μοσάντ στο εσωτερικό του Ιράν και μάλιστα κοντά σε μία από τις αυστηρότερα προστατευμένες στρατηγικές εγκαταστάσεις της χώρας.
Εάν χρησιμοποιήθηκε μεταφορικά, αποτελεί και πάλι ένδειξη του βαθμού στον οποίο οι ισραηλινές υπηρεσίες θεωρούν ότι είχαν χαρτογραφήσει και παρακολουθήσει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο ίδιος ο Κοέν επέλεξε να αφήσει το ζήτημα ανοιχτό.
Και αυτή ακριβώς η ασάφεια μπορεί να αποτελεί μέρος του μηνύματος: η Τεχεράνη να μην μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα μέχρι πού είχε φθάσει –και ενδεχομένως μέχρι πού εξακολουθεί να φθάνει– η ισραηλινή διείσδυση στο εσωτερικό του ιρανικού συστήματος ασφαλείας.