Στο πολύπλοκο παρασκήνιο των αμερικανοτουρκικών σχέσεων και της υπόθεσης των F-35 εστίασε ο δημοσιογράφος και αναλυτής Ανδρέας Μουντζουρούλιας, μιλώντας στην τηλεόραση του ΑΡΤ, λίγες ώρες μετά τις νέες δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι, παρά τις δημόσιες φιλοφρονήσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς την Τουρκία, το ζήτημα της επιστροφής της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35 παραμένει ιδιαίτερα περίπλοκο, καθώς υπάρχουν σοβαρά θεσμικά και πολιτικά εμπόδια στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι ο Τούρκος πρόεδρος εμφανίστηκε εμφανώς ενοχλημένος από την τροπή που πήραν οι εξελίξεις. Όπως επισήμανε, ο Ερντογάν, σχολιάζοντας τις ελληνοϊσραηλινές σχέσεις και τις ελληνικές αμυντικές προμήθειες από το Ισραήλ, έδειξε να αντιδρά στη διαρκώς στενότερη στρατηγική συνεργασία Αθήνας και Ιερουσαλήμ.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στις συνεχείς δημόσιες παρεμβάσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης. Όπως ανέφερε, ο Νετανιάχου πραγματοποίησε μέσα σε λίγες ημέρες διαδοχικές συνεντεύξεις σε μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα, μεταφέροντας σταθερά το ίδιο μήνυμα: ότι η Τουρκία δεν μπορεί να αποκτήσει F-35 όσο εξακολουθεί να απειλεί την Ελλάδα.
Κατά τον αναλυτή, η επικοινωνιακή αυτή εκστρατεία στοχεύει όχι μόνο στην αμερικανική κοινή γνώμη αλλά και στο πολιτικό σύστημα της Ουάσιγκτον, όπου η συζήτηση για την Τουρκία παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη.
Αναφερόμενος στις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι, ενώ αρχικά εμφανίστηκε ιδιαίτερα θετικός απέναντι στην Τουρκία, στη συνέχεια υιοθέτησε πιο επιφυλακτική στάση, δηλώνοντας ότι το θέμα των F-35 θα εξεταστεί. Η μεταβολή αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτυπώνει τις πραγματικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει οποιαδήποτε προσπάθεια άρσης των περιορισμών.
Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, ακόμη και αν ένας Αμερικανός πρόεδρος επιθυμούσε την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα, υπάρχει «νομικός τοίχος» στο Κογκρέσο, ο οποίος δεν μπορεί να παρακαμφθεί εύκολα.
Στο ίδιο πλαίσιο σχολίασε και τις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη από την Τουρκία, επισημαίνοντας ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός επέλεξε να επαναλάβει δημόσια τόσο την ελληνική θέση απέναντι στο τουρκικό casus belli όσο και το χρονοδιάγραμμα ένταξης των ελληνικών F-35, με την εκπαίδευση των Ελλήνων πιλότων να ξεκινά το 2027.
Ο δημοσιογράφος εκτίμησε ότι οι αναφορές αυτές αποτέλεσαν σαφές μήνυμα πως η ελληνική αμυντική στρατηγική συνεχίζεται ανεξάρτητα από τις τουρκικές επιδιώξεις.
Παράλληλα άσκησε κριτική στον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, θεωρώντας ότι απέφυγε για ακόμη μία φορά να τοποθετηθεί απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις, επιλέγοντας να δώσει έμφαση αποκλειστικά στη διατήρηση της συνοχής της Συμμαχίας.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στάθηκε επίσης στην εκτίμηση ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ενδεχομένως περίμενε περισσότερα απτά αποτελέσματα από τις επαφές του με τον Ντόναλντ Τραμπ. Όπως ανέφερε, μέχρι στιγμής η Άγκυρα φαίνεται να έχει αποκομίσει κυρίως πολιτικές διαβεβαιώσεις και όχι συγκεκριμένες αποφάσεις.
Στην ανάλυσή του συνέδεσε τις αμερικανικές τοποθετήσεις με το μεγάλο εμπορικό συμβόλαιο μεταξύ της Turkish Airlines και της Boeing, εκτιμώντας ότι η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να διατηρήσει ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας με την Άγκυρα και να εξασφαλίσει σημαντικές οικονομικές συμφωνίες.
Τέλος, επικαλούμενος, όπως είπε, συνομιλίες με ισραηλινές πηγές, υποστήριξε ότι στο Ισραήλ επικρατεί η εκτίμηση πως, παρά τις δημόσιες δηλώσεις και τα επικοινωνιακά ανοίγματα, η Τουρκία δύσκολα θα αποκτήσει στο άμεσο μέλλον όχι μόνο τα F-35 αλλά ακόμη και κρίσιμα υποσυστήματα, όπως οι κινητήρες, γεγονός που διατηρεί αμετάβλητους τους υφιστάμενους περιορισμούς.