Σοβαρές καταγγελίες για τις εξελίξεις στη νεκρή ζώνη και ειδικότερα στην περιοχή της Πύλας διατύπωσε ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων και πολιτικός αναλυτής Γιάννος Χαραλαμπίδης, κατά την παρέμβασή του στην τηλεόραση του «ΣΙΓΜΑ».
Παρουσιάζοντας επί χάρτου την κατάσταση, ο Γιάννος Χαραλαμπίδης υποστήριξε ότι η συμφωνία συναντίληψης που υπογράφηκε για την περιοχή δεν οδήγησε στην αποκλιμάκωση, αλλά στη διχοτόμηση τμήματος της νεκρής ζώνης και στην ενίσχυση του ελέγχου που ασκούν οι κατοχικές αρχές.
Όπως ανέφερε, το ζήτημα δεν είναι μόνο τοπικό ή ανθρωπιστικό. Έχει νομική, εδαφική, στρατιωτική και ευρύτερη διάσταση ασφάλειας, καθώς συνδέεται με τη διαχρονική προσπάθεια της τουρκικής πλευράς να επιτύχει την αναβάθμιση του ψευδοκράτους και να δημιουργήσει καθεστώς χωριστών συμφωνιών με τα Ηνωμένα Έθνη.
Η προσπάθεια αναβάθμισης του ψευδοκράτους
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης υπενθύμισε ότι από το 2003 είχαν υπογραφεί χωριστά μνημόνια μεταξύ των Ηνωμένων Εθνών, της Κυπριακής Δημοκρατίας και των κατοχικών αρχών. Κατά την εκτίμησή του, η τουρκική πλευρά επιδιώκει συστηματικά να υπογράφει χωριστές συμφωνίες με τον ΟΗΕ, ώστε να εμφανίζεται ως ισότιμη οντότητα απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Η επιδίωξη αυτή, όπως εξήγησε, σχετίζεται με την προσπάθεια αλλοίωσης του πλαισίου που καθορίζει το Ψήφισμα 186 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο αναγνωρίζει ως μοναδικό νόμιμο κράτος στην Κύπρο την Κυπριακή Δημοκρατία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι όροι της παρουσίας και της εντολής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ καθορίζονται σε συνεργασία με τη νόμιμη κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η πρακτική των χωριστών συμφωνιών, επομένως, δημιουργεί σοβαρό ζήτημα, καθώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την Άγκυρα ως εργαλείο έμμεσης αναγνώρισης του κατοχικού καθεστώτος.
«Η περιοχή δεν ελέγχεται πλέον από τα Ηνωμένα Έθνη»
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο πολιτικός αναλυτής αναφορικά με τον πραγματικό έλεγχο της περιοχής. Υποστήριξε ότι συγκεκριμένο τμήμα της νεκρής ζώνης δεν βρίσκεται πλέον υπό τον ουσιαστικό έλεγχο των Ηνωμένων Εθνών, αλλά της λεγόμενης αστυνομίας του ψευδοκράτους.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα επικαλέστηκε περιστατικό κατά το οποίο πυροσβέστης, που επιχείρησε να επιθεωρήσει την περιοχή έχοντας άδεια των Ηνωμένων Εθνών, συνελήφθη από δυνάμεις των κατοχικών αρχών.
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης υποστήριξε ακόμη ότι η Εθνική Φρουρά έχει προχωρήσει επανειλημμένα σε διαβήματα προς τα Ηνωμένα Έθνη, επισημαίνοντας πως η περιοχή ελέγχεται από την κατοχική αστυνομία.
Παράλληλα ανέφερε ότι είχε δοθεί οδηγία στους κυανόκρανους να μην παρενοχλούν τις κατοχικές δυνάμεις και να αποφεύγουν περιπολίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αντιπαράθεση.
Κατά τον ίδιο, ακόμη μία ένδειξη της αλλαγής του καθεστώτος ελέγχου είναι η μετακίνηση του φυλακίου των Ηνωμένων Εθνών που επιτηρούσε την περιοχή.
Από το 1974 μέχρι τη σημερινή επέκταση
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης τοποθέτησε το σημερινό πρόβλημα στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο της τουρκικής εισβολής και κατοχής. Όπως σημείωσε, η τουρκική πλευρά είχε προχωρήσει ήδη από τον Αύγουστο του 1974 σε παραβίαση της νεκρής ζώνης, ακόμη και μετά την έναρξη της εκεχειρίας.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η κατοχική γραμμή επεκτάθηκε τότε κατά μήκος μιας σημαντικής περιοχής. Σήμερα, όπως υποστήριξε, παρατηρείται νέα επέκταση του κατοχικού ελέγχου προς την Πύλα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον δρόμο που επιδίωκε επί σειρά ετών να κατασκευάσει η τουρκική πλευρά από το Άρσος προς την Πύλα, διασχίζοντας τη νεκρή ζώνη και ενώνοντας κατοχικές θέσεις.
Οι Τούρκοι, όπως εξήγησε, παρουσίαζαν την κατασκευή ως ανθρωπιστική ανάγκη για την εξυπηρέτηση των Τουρκοκυπρίων και τον εφοδιασμό φυλακίων. Ο ίδιος, ωστόσο, υποστήριξε ότι ο πραγματικός στόχος ήταν στρατιωτικός.
Ο στρατιωτικός δρόμος και τα άρματα μάχης
Κατά τον Γιάννο Χαραλαμπίδη, ένας ασφαλτοστρωμένος δρόμος στην περιοχή επιτρέπει στις κατοχικές δυνάμεις να μετακινήσουν ταχύτερα μηχανοκίνητα τμήματα και άρματα μάχης σε περίπτωση κρίσης.
Αναφέρθηκε ειδικότερα στις στρατιωτικές δυνάμεις που βρίσκονται στην περιοχή της Λύσης, υποστηρίζοντας ότι η νέα οδική σύνδεση μπορεί να διευκολύνει την ταχεία προώθησή τους προς την Πύλα και από εκεί προς νευραλγικά σημεία των ελεύθερων περιοχών.
Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την παρέμβασή του, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα τεχνικό ή οδικό έργο. Αντίθετα, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο στρατηγικό σχέδιο που αλλάζει τα επιχειρησιακά δεδομένα στην περιοχή.
Τρεις άξονες πιθανής προέλασης
Παρουσιάζοντας το στρατηγικό σκέλος της ανάλυσής του, ο Γιάννος Χαραλαμπίδης περιέγραψε τρεις πιθανούς άξονες τουρκικής προέλασης σε περίπτωση στρατιωτικής κρίσης.
Ο πρώτος άξονας αφορά την κατεύθυνση Αθηένου, Αβδελλερού και Αραδίππου, με στόχο, όπως εξήγησε, τον έλεγχο ή την αποκοπή σημαντικών οδικών κόμβων και τη διακοπή της σύνδεσης της Λάρνακας με τη Λευκωσία και τη Λεμεσό.
Ο δεύτερος άξονας αφορά την περιοχή Τρούλλων και Κελιών.
Ο τρίτος, τον οποίο χαρακτήρισε ιδιαίτερα κρίσιμο, είναι ο άξονας Άρσος – Πύλα – Ορόκλινη.
Κατά τον πολιτικό αναλυτή, οι τελευταίες εξελίξεις στην Πύλα προσφέρουν στην Τουρκία τη δυνατότητα ταχείας κίνησης προς τον αυτοκινητόδρομο, με απώτερο σκοπό την αποκοπή των ελεύθερων περιοχών της Αμμοχώστου από τη Λάρνακα.
Παράλληλα, μια ταχεία τουρκική προέλαση θα μπορούσε να θέσει υπό άμεση απειλή κρίσιμες υποδομές, όπως το λιμάνι και το αεροδρόμιο της Λάρνακας.
«Στόχος η δημιουργία πανικού»
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης υποστήριξε ότι σε ένα σενάριο κρίσης η στρατιωτική πίεση δεν θα περιοριζόταν μόνο στην κατάληψη στρατηγικών σημείων.
Ένας επιπλέον στόχος θα μπορούσε να είναι η δημιουργία πανικού στον πληθυσμό, ώστε να ασκηθεί ασφυκτική πολιτική και ψυχολογική πίεση στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια κατάσταση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για να οδηγηθεί η ελληνοκυπριακή πλευρά σε συνθηκολόγηση υπό δυσμενείς όρους.
Αιχμές κατά της κυπριακής κυβέρνησης
Ο πολιτικός αναλυτής άσκησε σφοδρή κριτική στους χειρισμούς της κυβέρνησης, θέτοντας ζήτημα πολιτικής ευθύνης για όσα έχουν συμβεί στην περιοχή.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κυβερνητικά στελέχη είχαν αρχικά παρουσιάσει τη συμφωνία για την Πύλα ως επιτυχία. Σήμερα, όμως, η ίδια η Προεδρία φέρεται να αποστέλλει επιστολές προς τα Ηνωμένα Έθνη, καταγγέλλοντας τουρκική προέλαση στη νεκρή ζώνη.
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης υποστήριξε επίσης ότι υπήρξε λανθασμένη ενημέρωση προς την πολιτική ηγεσία. Όπως ανέφερε, ενώ σε σχετικές αναφορές γινόταν λόγος για δρόμο «υπό κατασκευή», ο δρόμος είχε ήδη ολοκληρωθεί, γεγονός που, κατά τον ίδιο, αποδεικνύεται και από δορυφορικές φωτογραφίες.
«Ποιος είναι υπόλογος για την απώλεια εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας ή για την παράδοσή τους, μέσω των Ηνωμένων Εθνών, στην Τουρκία;» διερωτήθηκε.
«Κράτος χωρίς ασφάλεια δεν εννοείται»
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης ολοκλήρωσε την παρέμβασή του τονίζοντας ότι οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν την πραγματική κατάσταση, όχι για να πανικοβληθούν, αλλά για να απαιτήσουν απαντήσεις και ουσιαστική προστασία.
Χιλιάδες άνθρωποι, όπως σημείωσε, κινούνται καθημερινά στον αυτοκινητόδρομο Λάρνακας – Λευκωσίας, ο οποίος, σύμφωνα με την ανάλυσή του, μπορεί να βρεθεί στο επίκεντρο ενός στρατιωτικού σχεδιασμού.
«Ο κόσμος πρέπει να συνειδητοποιήσει αυτά τα πράγματα, όχι για να πανικοβάλλεται, αλλά για να ζητά εξηγήσεις και να έχει ασφάλεια, διότι δικαιούται την ασφάλεια. Κράτος χωρίς ασφάλεια δεν εννοείται κράτος», κατέληξε.