Σημαντικό βήμα για την ανανέωση και την ενίσχυση του ελληνικού Στόλου αποτελεί η πρόοδος στις διαπραγματεύσεις με την Ιταλία για την απόκτηση των δύο πρώτων μεταχειρισμένων φρεγατών κλάσης Bergamini.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει ο Γιώργος Σιδέρης στη Hellas Journal, το Πολεμικό Ναυτικό έχει ουσιαστικά ολοκληρώσει τις τεχνικές διαδικασίες που αφορούν τις φρεγάτες «Carlo Bergamini» και «Virginio Fasan», οι οποίες προορίζονται να παραδοθούν στην Ελλάδα το 2028 και το 2029 αντιστοίχως.
Παρότι δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί το ταξίδι της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής Άμυνας στην Ιταλία για την ολοκλήρωση του τυπικού σκέλους της συμφωνίας, οι επαφές μεταξύ των στρατιωτικών επιτελείων και των αρμόδιων διευθύνσεων εξοπλισμών συνεχίζονται κανονικά.
Η Αθήνα και η Ρώμη δεν εμφανίζονται να βιάζονται για μια συμβολική ανακοίνωση, καθώς οι ουσιαστικές συνομιλίες βρίσκονται σε προχωρημένο επίπεδο και οι βασικές τεχνικές και νομικές εκκρεμότητες φαίνεται ότι έχουν αντιμετωπιστεί.
Ολοκληρώθηκαν οι βασικές διαδικασίες
Η πολιτική συνάντηση των υπουργών Άμυνας Ελλάδας και Ιταλίας πάνω σε φρεγάτα FREMM του ιταλικού Πολεμικού Ναυτικού είχε πραγματοποιηθεί στις 29 Σεπτεμβρίου στον ναύσταθμο της Λα Σπέτσια.
Έκτοτε τα δύο επιτελεία αναζητούν νέα ημερομηνία για την επίσημη συνέχεια της διαδικασίας, χωρίς όμως η καθυστέρηση αυτή να επηρεάζει τις στρατιωτικές συνομιλίες.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, τα ζητήματα νομικής φύσεως έχουν ολοκληρωθεί, ενώ έχει δοθεί και το απαιτούμενο τελικό «πράσινο φως» από το ιταλικό Ελεγκτικό Συνέδριο.
Αυτό σημαίνει ότι οι δύο πλευρές έχουν πλέον περάσει στη λεπτομερή επεξεργασία του χρονοδιαγράμματος, των εργασιών και των διαδικασιών που πρέπει να προηγηθούν της παράδοσης των πλοίων στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.
Αρμόδιες στρατιωτικές πηγές επισημαίνουν ότι, από την πλευρά του ελληνικού ναυτικού επιτελείου, οι βασικές διαδικασίες για τις δύο πρώτες μονάδες έχουν ολοκληρωθεί.
Παράλληλα, η επικοινωνία μεταξύ των ναυτικών ηγεσιών Ελλάδας και Ιταλίας παραμένει συνεχής, ενώ έχουν καθοριστεί οι λεπτομέρειες για τη μετάβαση των πλοίων από τον ιταλικό στον ελληνικό Στόλο.
Δεν επηρεάζεται το πρόγραμμα από τη Μέση Ανατολή
Ιδιαίτερη σημασία έχει η εκτίμηση ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή και στον Περσικό Κόλπο δεν έχει μεταβάλει τις απαιτήσεις του ιταλικού Πολεμικού Ναυτικού σε μονάδες επιφανείας.
Το στοιχείο αυτό θεωρείται κρίσιμο, καθώς μια αύξηση των επιχειρησιακών αναγκών της Ιταλίας θα μπορούσε θεωρητικά να επηρεάσει την αποδέσμευση των φρεγατών προς την Ελλάδα.
Μέχρι στιγμής, όμως, δεν φαίνεται να έχει προκύψει τέτοιο ζήτημα. Το ιταλικό πρόγραμμα ανανέωσης του Στόλου συνεχίζεται, επιτρέποντας την παραχώρηση των δύο μονάδων στην ελληνική πλευρά με βάση το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα.
Καθοριστικός ο ρόλος των ελληνικών ναυπηγείων
Ένα από τα πλέον σημαντικά στοιχεία της συμφωνίας είναι η πρόβλεψη για βιομηχανική συμμετοχή ύψους 25%.
Στρατιωτικές πηγές αναφέρουν ότι μεγάλο μέρος αυτής της συμμετοχής θα αφορά τα ελληνικά ναυπηγεία, τα οποία αναμένεται να αναλάβουν εργασίες που σχετίζονται με τη μετάβαση των φρεγατών από τον ιταλικό στον ελληνικό Στόλο.
Οι εργασίες μπορεί να περιλαμβάνουν επισκευές, συντηρήσεις, τεχνικές παρεμβάσεις και εγκατάσταση ή προσαρμογή συστημάτων που απαιτούνται για την πλήρη επιχειρησιακή ένταξη των πλοίων.
Η συμμετοχή των ελληνικών ναυπηγείων δεν περιορίζεται επομένως σε μια τυπική υποκατασκευαστική δραστηριότητα. Μπορεί να δημιουργήσει σημαντικό έργο, να μεταφέρει τεχνογνωσία και να ενισχύσει τις δυνατότητες εγχώριας υποστήριξης των μονάδων σε βάθος χρόνου.
Η ενσωμάτωση των Harpoon
Χαρακτηριστικό παράδειγμα των απαιτούμενων παρεμβάσεων αποτελεί η ενσωμάτωση των αντιπλοϊκών πυραύλων Harpoon στις δύο φρεγάτες.
Οι «Carlo Bergamini» και «Virginio Fasan» θα πρέπει να προσαρμοστούν στις επιχειρησιακές απαιτήσεις του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και στη φιλοσοφία οπλισμού που εφαρμόζει ο ελληνικός Στόλος.
Η ένταξη των Harpoon δεν αφορά μόνο την τοποθέτηση των εκτοξευτών. Προϋποθέτει διασύνδεση με το σύστημα μάχης, προσαρμογές στα ηλεκτρονικά, πιστοποιήσεις, δοκιμές και εκπαίδευση του προσωπικού.
Μέρος αυτών των εργασιών αναμένεται να πραγματοποιηθεί με ελληνική συμμετοχή, γεγονός που θα επιτρέψει στο Πολεμικό Ναυτικό και στην εγχώρια βιομηχανία να αποκτήσουν βαθύτερη γνώση των συστημάτων των νέων μονάδων.
Η διακρατική συμφωνία και ο ιταλικός βιομηχανικός εταίρος
Η συμφωνία θα έχει διακρατικό χαρακτήρα, με βασικούς συνομιλητές τα υπουργεία Άμυνας Ελλάδας και Ιταλίας.
Η ιταλική κυβέρνηση και το ιταλικό υπουργείο Άμυνας αποτελούν τους βασικούς θεσμικούς εταίρους της Αθήνας, όμως στη διαδικασία συμμετέχει και η κατασκευάστρια εταιρεία των φρεγατών.
Η ιταλική ναυπηγική βιομηχανία έχει ήδη λάβει νέες παραγγελίες για την κατασκευή φρεγατών που θα ενταχθούν στο ιταλικό Πολεμικό Ναυτικό. Το πρόγραμμα αυτό συνδέεται άμεσα με την αποδέσμευση των δύο Bergamini προς την Ελλάδα.
Η κατασκευάστρια εταιρεία είχε στο παρελθόν υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με ελληνικά ναυπηγεία. Η συμφωνία αυτή αποκτά πλέον ιδιαίτερη αξία, καθώς μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την υλοποίηση των εργασιών στην Ελλάδα.
Έλεγχος πριν από την παράδοση
Πριν από την παράδοση των φρεγατών θα πραγματοποιηθεί αναλυτικός τεχνικός έλεγχος, με τη συμμετοχή και την εποπτεία στελεχών του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.
Θα εξεταστεί η κατάσταση των μηχανών, των ηλεκτρονικών, των αισθητήρων, των συστημάτων μάχης και των υποδομών των πλοίων.
Παράλληλα, θα καθοριστούν οι επισκευές και οι αναβαθμίσεις που απαιτούνται ώστε οι δύο μονάδες να παραδοθούν σε κατάσταση πλήρους επιχειρησιακής αξιοποίησης.
Η παρουσία ελληνικών κλιμακίων σε αυτή τη διαδικασία θεωρείται απαραίτητη, καθώς διασφαλίζει ότι οι απαιτήσεις του Πολεμικού Ναυτικού θα εφαρμοστούν πριν από την ένταξη των πλοίων στον Στόλο.
Παράδοση το 2028 και το 2029
Το χρονοδιάγραμμα που είχε συζητηθεί προφορικά έχει πλέον περάσει, σύμφωνα με τις πληροφορίες, σε επίσημη γραπτή αλληλογραφία και στα έγγραφα που επεξεργάζονται τα δύο επιτελεία.
Η «Carlo Bergamini» προβλέπεται να παραδοθεί στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό το 2028, ενώ η «Virginio Fasan» αναμένεται να ακολουθήσει το 2029.
Οι δύο μονάδες έχουν εκτόπισμα περίπου 6.700 τόνων και μπορούν να προσφέρουν στον ελληνικό Στόλο σημαντικές δυνατότητες ανθυποβρυχιακού πολέμου, αεράμυνας, επιτήρησης και επιχειρήσεων μεγάλης διάρκειας.
Η ένταξή τους θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις νέες φρεγάτες FDI HN, προσφέροντας αριθμητική και ποιοτική ενίσχυση σε μια κρίσιμη περίοδο ανανέωσης του στόλου.
Ισχυρή προσθήκη στον ελληνικό Στόλο
Η απόκτηση των δύο Bergamini θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για το Πολεμικό Ναυτικό, καθώς οι μονάδες είναι σχετικά σύγχρονες, μεγάλου εκτοπίσματος και διαθέτουν σημαντικά περιθώρια επιχειρησιακής αξιοποίησης.
Σε αντίθεση με παλαιότερες λύσεις μεταχειρισμένων πλοίων, οι ιταλικές φρεγάτες μπορούν να παραμείνουν σε υπηρεσία για αρκετές δεκαετίες, υπό την προϋπόθεση ότι θα ακολουθηθεί σωστό πρόγραμμα συντήρησης και εκσυγχρονισμού.
Η συμφωνία προσφέρει επίσης τη δυνατότητα να δημιουργηθεί ένα σταθερό πλαίσιο συνεργασίας με την ιταλική ναυπηγική βιομηχανία και να ενισχυθεί η εγχώρια τεχνική βάση.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι να εφαρμοστεί στην πράξη η πρόβλεψη για το 25% της βιομηχανικής συμμετοχής και να μην περιοριστεί σε εργασίες χαμηλής προστιθέμενης αξίας.
Η ουσιαστική εμπλοκή των ελληνικών ναυπηγείων στις επισκευές, στην ολοκλήρωση των συστημάτων και στη μελλοντική υποστήριξη μπορεί να μετατρέψει την αγορά των δύο φρεγατών σε ευρύτερη επένδυση για την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Οι εξελίξεις δείχνουν ότι οι δύο πρώτες Bergamini έχουν πλέον «κλειδώσει» σε στρατιωτικό και τεχνικό επίπεδο. Αυτό που απομένει είναι η ολοκλήρωση του πολιτικού και τυπικού σκέλους, ώστε να ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση για την άφιξή τους στον ελληνικό Στόλο.