Σε μια περίοδο κατά την οποία το διεθνές σύστημα μεταβάλλεται με ταχύτητα και οι ισορροπίες ισχύος ανατρέπονται, ο καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών Κωνσταντίνος Γρίβας προειδοποίησε ότι η Τουρκία δεν επιδιώκει απλώς μια καλύτερη θέση στο δυτικό στρατόπεδο, αλλά την ανάδειξή της σε αυτόνομη περιφερειακή δύναμη, με βασικούς στόχους τον έλεγχο της Κύπρου και τη στρατηγική αδρανοποίηση της Ελλάδας.
Μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής», ο Κωνσταντίνος Γρίβας αναφέρθηκε αρχικά στη στάση της ελληνικής κοινής γνώμης απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις. Όπως υποστήριξε, οι Έλληνες πολίτες φαίνεται να αντιλαμβάνονται με μεγαλύτερη ακρίβεια όσα συμβαίνουν στο διεθνές περιβάλλον από ό,τι οι πολιτικές ηγεσίες της χώρας.
«Η ελληνική κοινή γνώμη δείχνει ότι είναι πολύ πιο κοντά στην πραγματικότητα από ό,τι είναι οι ελληνικές ηγεσίες», ανέφερε χαρακτηριστικά, σχολιάζοντας τα ευρήματα σχετικής δημοσκόπησης.
«Από τις πιο παράλογες πολεμικές ενέργειες η επίθεση στο Ιράν»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο καθηγητής αναφορικά με την επίθεση κατά του Ιράν, την οποία χαρακτήρισε μία από τις πλέον αδικαιολόγητες και λανθασμένες πολεμικές κινήσεις της σύγχρονης εποχής.
Κατά την εκτίμησή του, η σύγκρουση δεν είχε ουσιαστικό λόγο να ξεκινήσει και προκάλεσε μια βαθιά ανατροπή στην ίδια την αμερικανική γεωπολιτική ταυτότητα. Παράλληλα, δημιούργησε δομική αστάθεια σε ολόκληρο το γεωσύστημα της Μέσης Ανατολής, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολο τον τερματισμό των πολεμικών επιχειρήσεων.
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας υποστήριξε ότι, στη σημερινή φάση, τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και το Ιράν θεωρούν ότι η συνέχιση της σύγκρουσης μπορεί να εξυπηρετήσει τους ιδιαίτερους στρατηγικούς τους στόχους.
Για την αμερικανική πλευρά, η παράταση του πολέμου λειτουργεί ως μέσο αποφυγής της πολιτικής λογοδοσίας για τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αποτρέψει την εμφάνιση μιας μεταπολεμικής πραγματικότητας, στην οποία το Ιράν και κυρίως η Κίνα θα μπορούσαν να βγουν σημαντικά ενισχυμένοι.
Η Κίνα κερδίζει έδαφος στον Περσικό Κόλπο
Σύμφωνα με τον καθηγητή, οι πετρελαιοπαραγωγές μοναρχίες του Κόλπου έχουν πλέον κλονιστεί ως προς την αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών ως βασικού προστάτη τους. Ως αποτέλεσμα, θα αναγκαστούν να αναζητήσουν ένα νέο πλαίσιο συνύπαρξης τόσο με το Ιράν όσο και με την Κίνα, η οποία διαθέτει τη δυνατότητα να επηρεάζει την Τεχεράνη.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε θεαματική ενίσχυση της κινεζικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή και στον Περσικό Κόλπο.
«Μετά τον πόλεμο, όποτε αυτός σταματήσει, θα δημιουργηθεί μια νέα πολιτική γεωγραφία στην περιοχή», σημείωσε ο Κωνσταντίνος Γρίβας, εκτιμώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν, μέσω της διατήρησης της έντασης, να καθυστερήσουν αυτή τη μετάβαση.
Συσπειρωμένο το Ιράν μετά τα πλήγματα
Παρά τις σοβαρές απώλειες, τις εκτελέσεις ηγετικών στελεχών και τους νεκρούς αμάχους, ο καθηγητής υποστήριξε ότι η επίθεση δεν επέφερε τη διάλυση ή την αποσταθεροποίηση που ενδεχομένως ανέμεναν οι αντίπαλοι της Τεχεράνης.
Αντιθέτως, τα πλήγματα φαίνεται ότι συσπείρωσαν μεγάλο μέρος του ιρανικού πληθυσμού γύρω από το καθεστώς. Κατά τον Κωνσταντίνο Γρίβα, το σημερινό Ιράν είναι περισσότερο ενωμένο και συμπαγές από ό,τι πριν από την έναρξη της επίθεσης.
Παράλληλα, οι ασύμμετρες στρατιωτικές ικανότητες της χώρας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άθικτες. Το γεγονός αυτό επιτρέπει στην Τεχεράνη να διατηρεί επιχειρησιακές δυνατότητες και να απορρίπτει μια συμφωνία που θα μπορούσε να παρουσιαστεί στο εσωτερικό της χώρας ως εθνική ταπείνωση.
Η ιρανική ηγεσία, άλλωστε, βρίσκεται αντιμέτωπη και με εσωτερικούς ανταγωνισμούς εξουσίας, οι οποίοι αναπτύχθηκαν μετά την εξουδετέρωση σημαντικών προσώπων του καθεστώτος. Μια υποχώρηση στο εξωτερικό μέτωπο θα μπορούσε να εντείνει αυτές τις αντιφάσεις.
«Μοιράζεται η τράπουλα για τον επόμενο αιώνα»
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας τοποθέτησε τον πόλεμο στο Ιράν μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο της μετάλλαξης του παγκόσμιου συστήματος.
Όπως εξήγησε, αυτή την περίοδο «μοιράζεται η τράπουλα» για το ποιες χώρες θα αναδειχθούν σε μεγάλες, μεσαίες ή μικρότερες δυνάμεις κατά τον επόμενο αιώνα. Το Ιράν επιδιώκει να συμμετάσχει σε αυτή τη διαδικασία ως μεγάλη και αυτόνομη δύναμη του αναδυόμενου πολυπολικού κόσμου.
Γι’ αυτό και, σύμφωνα με τον καθηγητή, η Τεχεράνη είναι αποφασισμένη να παίξει «σκληρό πόκερ», αποφεύγοντας μια συμφωνία που θα περιόριζε τον μελλοντικό γεωπολιτικό της ρόλο.
Η Τουρκία διεκδικεί απόλυτη κυριαρχία στην περιοχή
Στο δεύτερο μέρος της παρέμβασής του, ο Κωνσταντίνος Γρίβας επικεντρώθηκε στην τουρκική στρατηγική, στις κινήσεις της Άγκυρας στα Κατεχόμενα και στο όραμα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για την Τουρκία του πολυπολικού κόσμου.
Όπως υπογράμμισε, η Τουρκία δεν θέλει να εμφανιστεί απλώς ως μία από τις ισχυρότερες χώρες της περιοχής. Επιδιώκει να καταστεί η απόλυτη δύναμη σε ένα διεθνές περιβάλλον περισσότερο χαοτικό, ρευστό και πολυκεντρικό από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί.
Για να πετύχει αυτόν τον στόχο, η Άγκυρα επιδιώκει να αποκτήσει πλήρη έλεγχο της Κύπρου, να αδρανοποιήσει στρατηγικά την Ελλάδα μέσω της «Γαλάζιας Πατρίδας» και να εξασφαλίσει κυρίαρχο ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Θέλει να ελέγξει την Κύπρο με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, να αδρανοποιήσει την Ελλάδα διά της Γαλάζιας Πατρίδας και να τη μετατρέψει ατύπως, αλλά ουσιαστικώς, σε ένα κρυφοπροτεκτοράτο», ανέφερε.
Έχοντας εξασφαλίσει αυτό το στρατηγικό πάτημα στην Ανατολική Μεσόγειο, η Τουρκία θα μπορεί στη συνέχεια να διεκδικήσει τον ρόλο αυτόνομης δύναμης στην Κεντρική Ευρασία.
Ο αγωγός Τουρκίας–Κατεχομένων και η επιβολή των τετελεσμένων
Ο αγωγός μεταξύ Τουρκίας και Κατεχομένων εντάσσεται, σύμφωνα με τον καθηγητή, σε μια ευρύτερη στρατηγική σταδιακής ενοποίησης του κατεχόμενου τμήματος της Κύπρου με την τουρκική επικράτεια.
Η Άγκυρα επιχειρεί να συνδέσει τα Κατεχόμενα με την Τουρκία σε πολλαπλά επίπεδα, δημιουργώντας οικονομικές, ενεργειακές, διοικητικές και στρατηγικές εξαρτήσεις.
Μέσω αυτών των κινήσεων, επιδιώκει να παγιώσει διεθνώς την αντίληψη ότι το κατοχικό καθεστώς αποτελεί μόνιμη πραγματικότητα και ότι δεν πρόκειται να υπάρξει αποκατάσταση της διεθνούς νομιμότητας.
«Η Τουρκία δεν θέλει να επιστρέψει στην αμερικανική σφαίρα επιρροής»
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας προειδοποίησε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αναλύει την Τουρκία με όρους ενός διεθνούς συστήματος που έχει ήδη παρέλθει.
Η Αθήνα θεωρεί, κατά την άποψή του, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο αδιαμφισβήτητος παγκόσμιος ηγεμόνας και ότι όλες οι υπόλοιπες χώρες προσπαθούν απλώς να εξασφαλίσουν μια καλύτερη θέση μέσα στην αμερικανική σφαίρα επιρροής.
Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει για την Τουρκία.
Η Άγκυρα δεν επιδιώκει την επιστροφή της στον ρόλο του πειθαρχημένου συμμάχου των Ηνωμένων Πολιτειών, ακόμη και με ευνοϊκότερους όρους. Αντιθέτως, θέλει να οικοδομήσει μια στρατηγική σχέση με την Ουάσιγκτον ως περίπου ισότιμη και αυτόνομη δύναμη.
Ο καθηγητής παρέπεμψε και στη συμπεριφορά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, σημειώνοντας ότι δεν επρόκειτο για τη στάση ενός απλού συμμάχου απέναντι στην ισχυρότερη χώρα του ΝΑΤΟ. Ήταν, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η στάση ενός «μικρού αυτοκράτορα προς έναν μεγαλύτερο αυτοκράτορα».
Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασης του Κωνσταντίνου Γρίβα είναι ότι η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια Τουρκία η οποία δεν λειτουργεί πλέον ως περιφερειακός παίκτης υπό αμερικανική επιτήρηση. Λειτουργεί ως αναθεωρητική δύναμη με παγκόσμιες φιλοδοξίες, η οποία βλέπει την Κύπρο και το Αιγαίο ως απαραίτητα βήματα για την άνοδό της στη νέα διεθνή ιεραρχία.