Η μετακίνηση τουρκικής ταξιαρχίας απέναντι από τη Σάμο αποτελεί, σύμφωνα με τον καθηγητή Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών Κωνσταντίνο Γρίβα, μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής ψυχολογικού και υβριδικού πολέμου που ασκεί η Άγκυρα απέναντι στην Ελλάδα.
Ο καθηγητής, αναλύοντας την παρουσία εμπειροπόλεμης τουρκικής δύναμης στην περιοχή του Αιγαίου, υποστήριξε ότι πρόκειται για «σαφή ενέργεια ψυχολογικού πολέμου», την οποία συνέδεσε με το λεγόμενο κινεζικό «δόγμα των τριών πολέμων».
Όπως εξήγησε, η στρατηγική αυτή ξεκινά από το πεδίο του νομικού πολέμου, το λεγόμενο «lawfare», συνεχίζεται με την προσπάθεια επηρεασμού της κοινής γνώμης μέσω μιας πολυεπίπεδης εκστρατείας προπαγάνδας και καταλήγει στη διαρκή προβολή της απειλής χρήσης στρατιωτικής ισχύος.
Στο πλαίσιο αυτό ενέταξε τόσο το τουρκικό casus belli για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια όσο και στρατιωτικές κινήσεις όπως η ανάπτυξη δυνάμεων απέναντι από ελληνικά νησιά.
«Είναι σαφείς στρατιωτικές απειλές», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Δεν είναι θέμα αριθμών»
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας, πάντως, ξεκαθάρισε ότι κατά την εκτίμησή του η Τουρκία ούτε βρίσκεται σήμερα σε ιδανική θέση ούτε έχει κατ’ ανάγκην τη διάθεση να οδηγηθεί σε μεγάλης κλίμακας πολεμική αναμέτρηση με την Ελλάδα.
Στάθηκε ιδιαίτερα στις εσωτερικές και γεωπολιτικές αδυναμίες της Τουρκίας, την οποία χαρακτήρισε «πολύ τρωτό γεωπολιτικό οικοδόμημα».
Απαντώντας στο επιχείρημα ότι η αριθμητική υπεροχή της Τουρκίας δημιουργεί από μόνη της συντριπτικό πλεονέκτημα έναντι της Ελλάδας, ήταν κατηγορηματικός.
Όπως είπε, η αντίληψη ότι επειδή η Τουρκία διαθέτει πολλαπλάσιο πληθυσμό μπορεί αυτομάτως να επιβληθεί στρατιωτικά «δεν έχει ιδιαίτερη σχέση με την πραγματικότητα, τουλάχιστον αυτή τη στιγμή».
Ο καθηγητής επισήμανε ότι ειδικά στο Αιγαίο οι αριθμοί δεν μετατρέπονται αυτομάτως σε στρατιωτικό πλεονέκτημα, καθώς οποιαδήποτε επιχείρηση εναντίον νησιωτικού χώρου προϋποθέτει μεταφορά και υποστήριξη δυνάμεων μέσω θαλάσσης.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι μια αποτυχημένη στρατιωτική αντιπαράθεση θα μπορούσε να κοστίσει σοβαρά στην εικόνα της Τουρκίας, την ώρα που η Άγκυρα επιχειρεί να κατοχυρώσει για τον εαυτό της ρόλο ευρασιατικής δύναμης.
Το μεγάλο ερωτηματικό των ΗΠΑ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η τοποθέτησή του για τον σημερινό ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών και το ενδεχόμενο μιας ελληνοτουρκικής κρίσης.
Κατά τον Κωνσταντίνο Γρίβα, το βασικό ερώτημα δεν είναι απλώς τι θέλει να κάνει η Ουάσινγκτον στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά ποια είναι πλέον συνολικά η θέση των ΗΠΑ μέσα στο διεθνές σύστημα.
Όπως υποστήριξε, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν σήμερα την ίδια δυνατότητα ελέγχου και διαμόρφωσης του διεθνούς περιβάλλοντος που είχαν στο παρελθόν, ενώ έθεσε ακόμη και το ερώτημα κατά πόσο θα αντιδρούσαν με τον ίδιο τρόπο όπως παλαιότερα σε μια ενδεχόμενη ενδονατοϊκή σύγκρουση.
«Αν γίνει μια ενδονατοϊκή πολεμική αναμέτρηση, είμαστε σίγουροι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ήθελαν να σταματήσει γρήγορα αυτή η αναμέτρηση, όπως γνωρίζαμε στο παρελθόν, για να μη διαλυθεί η ενότητα του ΝΑΤΟ;» διερωτήθηκε.
«Οι ΗΠΑ έχουν αποδομήσει τον μύθο της παντοδυναμίας τους»
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο καθηγητής παρουσίασε μια ιδιαίτερα απαισιόδοξη εκτίμηση για τη σημερινή αμερικανική ισχύ.
Κατά την άποψή του, το ζήτημα δεν περιορίζεται στην προσωπικότητα ή στις επιλογές του Ντόναλντ Τραμπ, αλλά αφορά βαθύτερες μεταβολές στη βιομηχανική και στρατηγική βάση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Έφερε ως παράδειγμα τις δυσκολίες που, σύμφωνα με την ανάλυσή του, αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ στην αναπλήρωση οπλικών συστημάτων και πυρομαχικών σε μια παρατεταμένη σύγκρουση.
Παραλληλίζοντας τη σημερινή κατάσταση με την εποχή του πολέμου στο Βιετνάμ, σημείωσε ότι τότε οι ΗΠΑ είχαν αποδείξει πως μπορούσαν να αντέξουν τεράστιες απώλειες υλικού, να στηρίξουν έναν εξαιρετικά δαπανηρό πόλεμο και στη συνέχεια να ανασυγκροτήσουν τις Ένοπλες Δυνάμεις και τη βιομηχανία τους.
Σήμερα, κατά την εκτίμησή του, η εικόνα είναι διαφορετική.
«Οι Αμερικανοί κήρυξαν πόλεμο εναντίον του ίδιου τους του μύθου και νίκησαν», είπε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι έχει αποδομηθεί σημαντικό μέρος της αντίληψης περί αμερικανικής παντοδυναμίας.
Παρά ταύτα, τόνισε ότι οι δυνατότητες των Ηνωμένων Πολιτειών εξακολουθούν να είναι τεράστιες και ότι διαθέτουν τη δυνατότητα να ανασυγκροτήσουν την τεχνολογική και βιομηχανική τους βάση.
Το συμπέρασμά του ήταν ότι το διεθνές σύστημα βρίσκεται σήμερα σε μια επικίνδυνη μεταβατική φάση: η προηγούμενη τάξη πραγμάτων δεν έχει εξαφανιστεί πλήρως, αλλά η νέα δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί.
Μέσα σε αυτήν ακριβώς την αβεβαιότητα, σύμφωνα με την ανάλυσή του, θα πρέπει να εξετάζονται τόσο οι κινήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο όσο και τα περιθώρια παρέμβασης των Ηνωμένων Πολιτειών σε μια νέα ελληνοτουρκική κρίση.