Την εκτίμηση ότι ο πόλεμος με το Ιράν αποτέλεσε ένα σοβαρό στρατηγικό πλήγμα για τις Ηνωμένες Πολιτείες και επιτάχυνε τη μετάβαση του διεθνούς συστήματος σε μια πιο ασταθή και πολυπολική πραγματικότητα διατύπωσε ο καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονης Στρατιωτικής Τεχνολογίας της Σχολής Ευελπίδων, Κωνσταντίνος Γρίβας, μιλώντας στη Ναυτεμπορική.
Ο Έλληνας αναλυτής υποστήριξε ότι το βασικό κέρδος της Ουάσιγκτον από τη συμφωνία με την Τεχεράνη είναι ουσιαστικά η προσωρινή απεμπλοκή της από μια σύγκρουση που, όπως τόνισε, οδηγούσε τις ΗΠΑ σε ευρύτερη γεωπολιτική απαξίωση.
«Οι Αμερικανοί δεν πέτυχαν κάτι άλλο. Απλώς απεγκλωβίζονται προσωρινά από μια αντιπαράθεση που αποτελούσε τεράστιο αδιέξοδο για αυτούς», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Πλήγμα στην αμερικανική ηγεμονία»
Κατά τον κ. Γρίβα, η σύγκρουση ανέδειξε τα όρια της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος στη Μέση Ανατολή.
Όπως σημείωσε, οι Ηνωμένες Πολιτείες απέτυχαν να προσφέρουν αποτελεσματική προστασία στους συμμάχους τους στον Περσικό Κόλπο, ενώ οι αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην περιοχή μετατράπηκαν σε πιθανούς στόχους.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η εικόνα που διαμορφώθηκε διεθνώς είναι πως η Ουάσιγκτον δυσκολεύεται πλέον να επιβάλει τη βούλησή της μέσω στρατιωτικών μέσων, γεγονός που επηρεάζει συνολικά τη θέση της στο παγκόσμιο σύστημα ισχύος.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, από τη συγκεκριμένη εξέλιξη εμφανίζεται να ωφελείται κυρίως η Κίνα, η οποία βλέπει τον βασικό γεωπολιτικό της αντίπαλο να αποδυναμώνεται σε ένα κρίσιμο γεωστρατηγικό μέτωπο.
Τα Στενά του Ορμούζ και η «γκρίζα ζώνη»
Ο καθηγητής εκτίμησε ότι ακόμη και αν ολοκληρωθεί η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η περιοχή δεν εισέρχεται σε περίοδο σταθερότητας.
Αντίθετα, υποστήριξε ότι ξεκινά μια νέα φάση ανταγωνισμού, με σημαντικότερο σημείο τα Στενά του Ορμούζ.
Όπως τόνισε, το Ιράν φαίνεται να έχει ενισχύσει τον έλεγχό του στο κρίσιμο αυτό θαλάσσιο πέρασμα, γεγονός που του προσδίδει πρόσθετη γεωπολιτική ισχύ.
«Το Ιράν θεωρεί ότι έχει αυξήσει τον έλεγχό του στα Στενά και βγαίνει κερδισμένο από αυτή τη διαδικασία», ανέφερε.
Κατά τον ίδιο, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο για το διεθνές σύστημα, καθώς ενισχύει τις διεκδικήσεις άλλων μεγάλων χερσαίων δυνάμεων, όπως η Κίνα και η Ρωσία, στις γειτονικές τους θάλασσες.
Προειδοποίηση για το Αιγαίο
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας συνέδεσε άμεσα τις διεθνείς εξελίξεις με την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.
Όπως υποστήριξε, η νέα πραγματικότητα προσφέρει στην Τουρκία πρόσθετα γεωπολιτικά επιχειρήματα προκειμένου να προωθήσει τις αναθεωρητικές της επιδιώξεις.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Άγκυρα θα επιχειρήσει με ακόμη μεγαλύτερη ένταση να επιβάλει τη δική της αντίληψη για το Αιγαίο, στο πλαίσιο της στρατηγικής της «Γαλάζιας Πατρίδας».
«Θα έχουμε σε βάθος χρόνου μεγαλύτερη ένταση στον ελληνοτουρκικό ανταγωνισμό εξαιτίας αυτών των διεθνών μεταλλάξεων», προειδοποίησε.
Η Κύπρος και η ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας
Αναφερόμενος στο Κυπριακό, ο κ. Γρίβας υποστήριξε ότι η άμεση προτεραιότητα δεν μπορεί να είναι κάποια μορφή λύσης, αλλά η ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας και της αμυντικής ισχύος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Όπως σημείωσε, η Τουρκία αναμένεται να εντείνει τις προσπάθειές της για περαιτέρω έλεγχο της Κύπρου, ενώ ταυτόχρονα θα επιχειρήσει να αυξήσει την επιρροή της και απέναντι στην Ελλάδα.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι η μετάβαση σε ένα περισσότερο άναρχο και πολυπολικό διεθνές σύστημα θα δώσει αυξημένο ρόλο σε περιφερειακές δυνάμεις με μεγάλες φιλοδοξίες, όπως η Τουρκία.
«Επικίνδυνη φαντασίωση ότι θα μας προστατεύσουν άλλοι»
Κλείνοντας, ο καθηγητής άσκησε κριτική στη λογική της απόλυτης εξάρτησης από τρίτες δυνάμεις.
Υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει επαναπαυθεί στην αντίληψη πως οι Ηνωμένες Πολιτείες ή άλλοι σύμμαχοι θα αναλάβουν την προστασία της χώρας απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις.
«Η αντίληψη ότι θα έρθουν οι Αμερικανοί να μας υπερασπιστούν αποτελεί επικίνδυνη φαντασίωση», τόνισε.
Κατά τον Κωνσταντίνο Γρίβα, η Αθήνα οφείλει να προσαρμοστεί στη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα και να αναπτύξει μια πιο δυναμική εξωτερική πολιτική και αμυντική στρατηγική, αξιοποιώντας τις ευκαιρίες που δημιουργούνται από τις νέες ισορροπίες στην περιοχή.