Σε μια εκτενή και αποκαλυπτική ανάλυση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή προχώρησε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ), Ιωάννης Μπαλτζώης. Μιλώντας στη Ναυτεμπορική, ο κ. Μπαλτζώης αποδομήσε τους όρους της εκεχειρίας στον Λίβανο, εξήγησε τη στρατηγική ανθεκτικότητα του Ιράν και ανέδειξε τους λόγους για τους οποίους η Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται σε κατάσταση νευρικής κρίσης.
Η Εκεχειρία στον Λίβανο και το “Αγκάθι” της Χεζμπολάχ
Ο κ. Μπαλτζώης χαρακτήρισε τον Λίβανο μια “υπέροχη χώρα” που έχει παγιδευτεί σε έναν αέναο διχασμό. Αναφερόμενος στη συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, τόνισε ότι είναι η πρώτη φορά μετά από δεκαετίες που οι δύο χώρες συνομιλούν απευθείας. Ωστόσο, εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για την εφαρμογή της.
Ο βασικός όρος της συμφωνίας προβλέπει ότι μόνο οι επίσημες κρατικές δυνάμεις του Λιβάνου θα δικαιούνται να φέρουν όπλα, κάτι που συνεπάγεται τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ. «Είναι εξαιρετικά δύσκολο έως απίθανο να αφοπλιστεί η Χεζμπολάχ από το αδύναμο κράτος του Λιβάνου», επεσήμανε, εξηγώντας ότι η οργάνωση λειτουργεί ως “κράτος εν κράτει” με στρατό ισχυρότερο από τον εθνικό. Παράλληλα, υπογράμμισε το δικαίωμα του Ισραήλ να παρεμβαίνει στρατιωτικά σε περίπτωση απειλής, γεγονός που καθιστά την εκεχειρία εξαιρετικά εύθραυστη.
Το Ιράν ως “Στρατηγικός Νικητής”
Μια από τις πιο αιχμηρές τοποθετήσεις του κ. Μπαλτζώη αφορούσε τον ρόλο του Ιράν. Σύμφωνα με τον αντιστράτηγο, η Τεχεράνη θεωρείται αυτή τη στιγμή ο “νικητής” της φάσης αυτής, καθώς επέδειξε τεράστια στρατηγική ανθεκτικότητα. «Το Ιράν προετοιμαζόταν για αυτόν τον πόλεμο εδώ και 40 χρόνια», ανέφερε, εξηγώντας το “Δόγμα του Μωσαϊκού” που εφαρμόζει ο ιρανικός στρατός. Το δόγμα αυτό βασίζεται σε 32 αυτόνομες περιφερειακές διοικήσεις, όπου οι διοικητές έχουν την εξουσία να δρουν ανεξάρτητα από την κεντρική ηγεσία, καθιστώντας την άμυνα της χώρας αδύνατη να εξουδετερωθεί πλήρως.
Επιπλέον, αποκάλυψε ότι η εκεχειρία στον Λίβανο ήταν απαίτηση του Ιράν για να συνεχιστούν οι ευρύτερες διαπραγματεύσεις, κάτι που ούτε οι ΗΠΑ ούτε το Ισραήλ παραδέχονται δημόσια.
Ο Ερντογάν και ο Κουρδικός “Εφιάλτης”
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η ανάλυση για την Τουρκία. Ο κ. Μπαλτζώης εξήγησε ότι ο Ερντογάν απέτυχε να αναλάβει τον ρόλο του ειρηνοποιού στην περιοχή, καθώς οι διαπραγματεύσεις μεταφέρθηκαν στο Ισλαμαμπάντ. Η Τουρκία βλέπει τον εαυτό της να παραγκωνίζεται, ακόμα και από παραδοσιακούς συμμάχους όπως το Πακιστάν, το οποίο στράφηκε προς τη Σαουδική Αραβία.
Ο “μεγάλος εφιάλτης” της Άγκυρας παραμένει η δημιουργία ενός ανεξάρτητου Κουρδικού κράτους. Ο κ. Μπαλτζώης αναφέρθηκε σε διεθνείς χάρτες που κυκλοφορούν εδώ και χρόνια και προβλέπουν τον διαμελισμό της Τουρκίας για τη δημιουργία του Κουρδιστάν. Αυτός είναι ο λόγος της οργισμένης ρητορικής του Ερντογάν κατά του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου. «Οι Τούρκοι φοβούνται ότι μετά το Ιράν, έρχεται η σειρά τους», τόνισε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ “κρατούν” τον Ερντογάν μέσω υποθέσεων όπως αυτή της Halkbank.
Η Απειλή του Πυρηνικού Ολέθρου
Τέλος, ο αντιστράτηγος αναφέρθηκε στην πυρηνική απειλή, σημειώνοντας ότι το Ιράν έχει φτάσει σε επίπεδο εμπλουτισμού ουρανίου 60%, το οποίο αντιστοιχεί στην ισχύ της βόμβας που έπεσε στο Ναγκασάκι. Αν και η χρήση πυρηνικών όπλων από το Ισραήλ απετράπη την τελευταία στιγμή από την παρέμβαση των ΗΠΑ, ο κ. Μπαλτζώης προειδοποίησε ότι το δόγμα της αποτροπής παραμένει το κλειδί των εξελίξεων.