Νέα πίεση προς την τουρκική κυβέρνηση για τη θεσμοθέτηση των θαλάσσιων διεκδικήσεων της Άγκυρας ασκεί το CHP, μέσω του αντιπροέδρου του και αρμόδιου για τις Πολιτικές Εθνικής Άμυνας, Yankı Bağcıoğlu.
Επιμέλεια: Χρήστος Κωνσταντινίδης
Με γραπτή δήλωσή του, ο Bağcıoğlu ζητά την άμεση προώθηση ενός «Νόμου-Πλαισίου για τις Περιοχές Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας», ο οποίος στο τουρκικό δημόσιο λεξιλόγιο συνδέεται ευθέως με τη «Γαλάζια Πατρίδα». Όπως υποστηρίζει, η Τουρκία χρειάζεται ενιαίο νομικό πλαίσιο για να ξεπεράσει την ασάφεια που προκαλεί η διάσπαρτη νομοθεσία και οι διαφορετικές διατάξεις που ισχύουν μέχρι σήμερα.
Η παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δεν προέρχεται από το κυβερνών AKP, αλλά από την κεμαλική αντιπολίτευση. Αυτό δείχνει ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι απλώς σύνθημα του Ερντογάν, αλλά διακομματικό δόγμα του τουρκικού κράτους, με σαφή στόχευση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Bağcıoğlu υποστηρίζει ότι ο νόμος, ο οποίος προετοιμάζεται εδώ και χρόνια, δεν μπορεί να περιοριστεί σε γενικές ρυθμίσεις. Αντιθέτως, όπως τονίζει, πρέπει να αντιμετωπίσει «με σαφήνεια» τα πιο κρίσιμα ζητήματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία χαρακτηρίζει «κόκκινες γραμμές» για την Τουρκία.
Στο επίκεντρο της δήλωσής του βρίσκεται η ανάγκη ανακήρυξης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στην Ανατολική Μεσόγειο, με βάση τα όρια που η Τουρκία δήλωσε στον ΟΗΕ το 2019. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η Άγκυρα πρέπει να κινηθεί άμεσα, ώστε να αποτρέψει τρίτα κράτη από το να «σφετεριστούν» τα τουρκικά δικαιώματα, ιδιαίτερα στον τομέα της αλιείας.
Παράλληλα, επαναφέρει το ζήτημα των EGAYDAAK, δηλαδή των νησιών, νησίδων και βραχονησίδων στο Αιγαίο των οποίων η κυριαρχία, σύμφωνα με την τουρκική θέση, δεν έχει καθοριστεί με διεθνείς συνθήκες. Πρόκειται για μια από τις πιο επικίνδυνες πτυχές της τουρκικής αναθεωρητικής στρατηγικής, καθώς αμφισβητεί ευθέως την ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο.
Ο αντιπρόεδρος του CHP ζητά επίσης την επανέναρξη των τουρκικών δραστηριοτήτων έρευνας και εξόρυξης φυσικού αερίου και πετρελαίου στην Ανατολική Μεσόγειο, οι οποίες, όπως αναφέρει, έχουν παγώσει από το 2020. Υποστηρίζει μάλιστα ότι η Τουρκία, ως δύναμη με έναν από τους μεγαλύτερους στόλους γεώτρησης και έρευνας στον κόσμο, πρέπει να αξιοποιήσει άμεσα αυτό το «αυτονόητο δικαίωμά» της.
Το μήνυμα είναι σαφές: η τουρκική αντιπολίτευση ζητά πιο επιθετική θεσμική κατοχύρωση της «Γαλάζιας Πατρίδας». Και αυτό έχει άμεση σημασία για την Ελλάδα και την Κύπρο. Διότι όταν η Άγκυρα μιλά για ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο, για EGAYDAAK στο Αιγαίο και για επανέναρξη ερευνών, δεν μιλά θεωρητικά. Μιλά για νομική θωράκιση μιας στρατηγικής αμφισβήτησης.
Ο Bağcıoğlu προειδοποιεί ότι εάν ο νόμος δεν περιλάβει αυτά τα «ζωτικά στοιχεία», τότε θα είναι καταδικασμένος σε αποτυχία από την αρχή. Καλεί, μάλιστα, την κυβέρνηση να λάβει υπόψη τις απόψεις ειδικών στα ναυτιλιακά ζητήματα και να ευθυγραμμίσει τον νόμο με την «ιστορική του ευθύνη».
Στην πράξη, το CHP δεν ζητά αποκλιμάκωση. Ζητά θεσμοθέτηση. Και αυτό είναι το πιο ανησυχητικό στοιχείο: η «Γαλάζια Πατρίδα» περνά από το επίπεδο του δόγματος και της ρητορικής στο επίπεδο του νόμου. Για την Αθήνα, το μήνυμα είναι καθαρό. Η Τουρκία δεν εγκαταλείπει τις διεκδικήσεις της. Τις οργανώνει, τις κωδικοποιεί και επιχειρεί να τις μετατρέψει σε κρατική γραμμή μακράς διάρκειας.