Σε νέα φάση κλιμάκωσης περνά η τουρκική δραστηριότητα στο Αιγαίο, καθώς η Τρίτη 18 Αυγούστου καταγράφηκε ως η ημέρα με τον μεγαλύτερο αριθμό παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου από τον Φεβρουάριο του 2023.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Μαρίνου Γκασιάμη στα «ΝΕΑ», συνολικά καταγράφηκαν 25 παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας και συλλογής πληροφοριών.
Το σημαντικότερο, όμως, περιστατικό σημειώθηκε στην περιοχή μεταξύ Λέσβου και Χίου, όπου ελληνικά και τουρκικά μαχητικά ενεπλάκησαν σε αερομαχία.
Επτά F-16 στο FIR Αθηνών
Σύμφωνα με τα στοιχεία του δημοσιεύματος, η Τουρκία έστειλε συνολικά επτά F-16, από τα οποία τα δύο ήταν οπλισμένα.
Τα τουρκικά μαχητικά εισήλθαν στο FIR Αθηνών, ενώ τα δύο οπλισμένα F-16 συμμετείχαν στην εμπλοκή με αεροσκάφη της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι τα δύο τουρκικά μαχητικά φέρονται να συνόδευαν άλλο ζεύγος F-16, σε σχηματισμό που προσομοίωνε αποστολή συνοδείας βομβαρδισμού.
Η συγκεκριμένη τακτική προσδίδει διαφορετική διάσταση στο περιστατικό, καθώς δεν επρόκειτο απλώς για μια μεμονωμένη είσοδο τουρκικών αεροσκαφών στο FIR Αθηνών, αλλά για οργανωμένη επιχειρησιακή διάταξη.
Αερομαχία μεταξύ Λέσβου και Χίου
Η εμπλοκή σημειώθηκε όταν τα ελληνικά μαχητικά προχώρησαν στη διαδικασία αναγνώρισης και αναχαίτισης.
Τα δύο οπλισμένα τουρκικά F-16 ενεπλάκησαν με τα ελληνικά αεροσκάφη στην περιοχή ανάμεσα στη Λέσβο και τη Χίο.
Το περιστατικό είναι ιδιαίτερα σοβαρό, καθώς οι εμπλοκές είχαν περιοριστεί σημαντικά κατά την περίοδο των λεγόμενων «ήρεμων νερών» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Η επανεμφάνισή τους, και μάλιστα με οπλισμένα μαχητικά, ενισχύει την εικόνα επιστροφής της Άγκυρας σε πρακτικές που χαρακτήριζαν παλαιότερες περιόδους έντασης στο Αιγαίο.
Drones και αεροσκάφος συλλογής πληροφοριών
Η τουρκική δραστηριότητα δεν περιορίστηκε στα μαχητικά.
Στο Αιγαίο επιχειρούσαν επίσης τέσσερα τουρκικά drones και ένα αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας και συλλογής πληροφοριών.
Συνολικά, πέρα από τις 25 παραβιάσεις, καταγράφηκαν 14 παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών.
Όλα τα τουρκικά αεροσκάφη αναγνωρίστηκαν και αναχαιτίστηκαν από την Ελληνική Πολεμική Αεροπορία.
Η ταυτόχρονη παρουσία μαχητικών, UAV και αεροσκάφους συλλογής πληροφοριών δείχνει μια σύνθετη εικόνα τουρκικής δραστηριότητας, με διαφορετικά μέσα να επιχειρούν παράλληλα στο ίδιο επιχειρησιακό περιβάλλον.
Η μεγαλύτερη ένταση εδώ και τριάμισι χρόνια
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η σημερινή ημέρα είναι η πιο επιβαρυμένη από πλευράς παραβιάσεων από τον Φεβρουάριο του 2023.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι για σχεδόν τρία χρόνια οι παραβιάσεις και κυρίως οι εμπλοκές είχαν περιοριστεί σημαντικά.
Η νέα εικόνα έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά περιστατικών που καταγράφονται από τις αρχές του καλοκαιριού και δείχνουν σαφή αύξηση της τουρκικής δραστηριότητας στον αέρα.
Τον Ιούνιο και τον Ιούλιο είχαν ήδη καταγραφεί δεκάδες παραβιάσεις και εμπλοκές, ενώ ο Αύγουστος εξελίσσεται μέχρι στιγμής στον πλέον επιβαρυμένο μήνα της τελευταίας τριετίας.
Επιστροφή στις «εργοστασιακές ρυθμίσεις» για την Τουρκία – 98 παραβιάσεις σε 16 ημέρες
Μετά τα «θαλάσσια πάρκα», τώρα και ένταση στον αέρα
Η νέα κλιμάκωση έρχεται λίγες ημέρες μετά την ανακήρυξη των τουρκικών «εθνικών θαλάσσιων πάρκων» στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η κίνηση αυτή είχε ήδη προκαλέσει έντονη αντίδραση στην Αθήνα, καθώς θεωρείται ότι επαναφέρει στο προσκήνιο πάγιες τουρκικές διεκδικήσεις και το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Τώρα, η ένταση μεταφέρεται και στον αέρα.
Η χρονική ακολουθία είναι δύσκολο να περάσει απαρατήρητη: πρώτα η πολιτική και γεωγραφική αμφισβήτηση μέσω των θαλάσσιων πάρκων και στη συνέχεια η αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα στο Αιγαίο.
Το ερώτημα για τα «ήρεμα νερά»
Τα σημερινά γεγονότα επαναφέρουν αναπόφευκτα το ερώτημα κατά πόσο η περίοδος αποκλιμάκωσης που ακολούθησε τη Διακήρυξη των Αθηνών εξακολουθεί να υφίσταται στην πράξη.
Η επιστροφή:
των παραβιάσεων,
των οπλισμένων τουρκικών μαχητικών,
των εμπλοκών,
και των σύνθετων σχηματισμών με επιχειρησιακά χαρακτηριστικά,
δεν συνάδει με την εικόνα μιας σταθερής και διατηρήσιμης αποκλιμάκωσης.
Αντίθετα, ενισχύει την εκτίμηση ότι η Άγκυρα δοκιμάζει ξανά τα όρια της ελληνικής αντίδρασης και επαναφέρει σταδιακά τις παλιές της πρακτικές στο Αιγαίο.
Η Πολεμική Αεροπορία σε αυξημένη ετοιμότητα
Η ελληνική πλευρά απάντησε επιχειρησιακά με τις προβλεπόμενες διαδικασίες αναγνώρισης και αναχαίτισης.
Το γεγονός ότι όλα τα τουρκικά αεροσκάφη αναχαιτίστηκαν καταδεικνύει ότι η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία παραμένει σε υψηλό επίπεδο επιφυλακής.
Ωστόσο, η συχνότητα και η ένταση των περιστατικών αυξάνουν το επιχειρησιακό φορτίο και κυρίως τον κίνδυνο ατυχήματος ή ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
Η αερομαχία μεταξύ Λέσβου και Χίου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Σε έναν τόσο περιορισμένο γεωγραφικό χώρο, η εμπλοκή οπλισμένων μαχητικών δεν είναι ποτέ μια τυπική ή ακίνδυνη διαδικασία.
Επιστροφή σε μια γνώριμη και επικίνδυνη πραγματικότητα
Η σημερινή ημέρα λειτουργεί ως ακόμη μία ένδειξη ότι το Αιγαίο εισέρχεται ξανά σε περίοδο αυξημένης έντασης.
Η Τουρκία δεν περιορίζεται πλέον σε δηλώσεις ή διπλωματικές κινήσεις.
Επαναφέρει μαχητικά, drones, αεροσκάφη συλλογής πληροφοριών, οπλισμένους σχηματισμούς και εμπλοκές.
Και το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι όλα αυτά συμβαίνουν ταυτόχρονα με μια ευρύτερη επαναφορά της τουρκικής αναθεωρητικής ατζέντας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Η σημερινή αερομαχία ανάμεσα σε Λέσβο και Χίο δεν είναι λοιπόν απλώς ένα ακόμη περιστατικό στο ημερήσιο δελτίο του ΓΕΕΘΑ.
Είναι ένα σαφές σημάδι ότι η περίοδος χαμηλής έντασης δοκιμάζεται πλέον σοβαρά — και ότι η επιστροφή στις παλιές πρακτικές της Άγκυρας δεν είναι πλέον θεωρητική, αλλά καταγράφεται ξανά καθημερινά στο πεδίο.