Νέα συζήτηση έχει ανοίξει στην Τουρκία γύρω από την επιχειρησιακή κατάσταση των S-400, του ρωσικού συστήματος αεράμυνας που εδώ και χρόνια αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία τριβής στις σχέσεις της Άγκυρας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το θέμα έφερε στην τουρκική Εθνοσυνέλευση ο αντιπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του İYİ Parti, Τουρχάν Τσομέζ, ζητώντας συγκεκριμένες απαντήσεις από τον υπουργό Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ. Η κοινοβουλευτική δραστηριότητα του Τσομέζ καταγράφει πράγματι ερώτηση της 18ης Αυγούστου για τα S-400.
Το κρίσιμο ερώτημα ήταν εάν τα ρωσικά συστήματα έχουν ενσωματωθεί στο υφιστάμενο δίκτυο ραντάρ, έγκαιρης προειδοποίησης, διοίκησης και ελέγχου και αεράμυνας της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Η απάντηση Γκιουλέρ
Ο Γιασάρ Γκιουλέρ δεν έδωσε ένα σαφές «ναι» ή «όχι» στο συγκεκριμένο ερώτημα για την ενσωμάτωση των S-400.
Αντίθετα, επέλεξε να περιγράψει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις αντιμετωπίζουν τα οπλικά συστήματα που έχουν αποκτήσει από την εγχώρια και τη διεθνή αγορά.
Σύμφωνα με την απάντηση που δημοσιεύθηκε στον τουρκικό Τύπο, ο Γκιουλέρ ανέφερε ότι οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις αναπτύσσουν τα συστήματα και τα όπλα που διαθέτουν, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων αεράμυνας και των μαχητικών αεροσκαφών, αξιοποιώντας την εμπειρία που αποκτάται στο πεδίο.
Και πρόσθεσε την επίμαχη αναφορά:
«Λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να βρίσκονται έτοιμα για πόλεμο ανά πάσα στιγμή».
Ο Τούρκος υπουργός συμπλήρωσε ότι οι συγκεκριμένες δυνατότητες ενισχύονται παράλληλα από τα ταχέως αναπτυσσόμενα προϊόντα της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας και ότι το υπουργείο πραγματοποιεί τις αναγκαίες αξιολογήσεις με γνώμονα τα «εθνικά δικαιώματα και συμφέροντα» της χώρας.
Το μεγάλο ερώτημα για τους S-400 παραμένει
Η διατύπωση Γκιουλέρ έχει σημασία και για έναν ακόμη λόγο: δεν ξεκαθαρίζει την πραγματική επιχειρησιακή κατάσταση των S-400.
Το ερώτημα του Τσομέζ ήταν συγκεκριμένο: εάν δηλαδή το ρωσικό σύστημα έχει ενσωματωθεί στην αρχιτεκτονική αεράμυνας και διοίκησης-ελέγχου της Τουρκίας.
Η απάντηση του υπουργού ήταν πολύ ευρύτερη και απέφυγε να δώσει συγκεκριμένες τεχνικές πληροφορίες. Τουρκικό δημοσίευμα που αναπαρήγαγε σήμερα την υπόθεση σημείωσε επίσης ότι ο Γκιουλέρ δεν απάντησε ευθέως «ναι» ή «όχι».
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας περιορίστηκε να επισημάνει ότι, εφόσον υπάρξουν συγκεκριμένες εξελίξεις, η κοινή γνώμη θα ενημερωθεί εγκαίρως από τις επίσημες αρχές.
Οι S-400 παραμένουν στο επίκεντρο
Η συζήτηση αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον καθώς τους τελευταίους μήνες στην Τουρκία έχουν επανέλθει σενάρια για το μέλλον των ρωσικών συστημάτων, σε συνάρτηση και με το ζήτημα των F-35.
Μόλις τον Αύγουστο, ο ίδιος ο Τσομέζ είχε θέσει ερωτήματα για συμφωνία του τουρκικού υπουργείου Άμυνας με αμερικανική εταιρεία lobbying, διερωτώμενος δημόσια εάν αυτή σχετιζόταν, μεταξύ άλλων, με τους S-400, τον εκσυγχρονισμό των F-16 ή την πιθανή απόκτηση F-35.
Έτσι, η νέα απάντηση Γκιουλέρ δεν λύνει το μυστήριο γύρω από την επιχειρησιακή αξιοποίηση του ρωσικού συστήματος.
Αντίθετα, αφήνει ανοιχτό το βασικό ερώτημα: σε ποιον βαθμό οι S-400 αποτελούν σήμερα ενεργό και πλήρως διασυνδεδεμένο τμήμα της τουρκικής αεράμυνας;
Αυτό που επέλεξε να διαμηνύσει δημόσια ο Τούρκος υπουργός Άμυνας είναι διαφορετικό και περισσότερο γενικό: ότι η Άγκυρα αναπτύσσει και ενισχύει τις στρατιωτικές δυνατότητές της με στόχο οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας να διατηρούνται, όπως ο ίδιος ανέφερε, «έτοιμες για πόλεμο ανά πάσα στιγμή».