Για τον κίνδυνο δημιουργίας προηγουμένου εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων προειδοποίησε ο Ιωάννης Μάζης, εφόσον η γαλλική εταιρεία απευθυνθεί στην Τουρκία για άδεια σχετικά με το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου. Η αιχμηρή κριτική στην Αθήνα και οι εκτιμήσεις του για την ευρωπαϊκή πολιτική στο Ουκρανικό.
Αυστηρή προειδοποίηση για τους χειρισμούς γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου απηύθυνε ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας, Ιωάννης Μάζης, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής». Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε το ενδεχόμενο να αναζητηθεί τουρκική άδεια μέσω της γαλλικής εταιρείας που εμπλέκεται στο έργο, με την ελληνική πλευρά να περιορίζεται στις δικές της διοικητικές ενέργειες.
Ο καθηγητής ξεκαθάρισε εξαρχής ότι σχολιάζει όσα προκύπτουν από τα σχετικά ρεπορτάζ, υπό την παραδοχή ότι αυτά έχουν βάση. Με αυτή την επισήμανση, χαρακτήρισε «ποντιοπιλατική» τη στάση που, κατά την εκτίμησή του, διαμορφώνεται: η Αθήνα να εγκρίνει τις απαραίτητες αιτήσεις, να δεχθεί τα σκάφη, να ενεργοποιήσει το Λιμενικό εντός των εθνικών χωρικών υδάτων και να εκδώσει NAVTEX, αφήνοντας όμως αναπάντητο το κρίσιμο ερώτημα για τη συνέχεια των εργασιών πέραν αυτών.
Το κρίσιμο σημείο πίσω από τα «διεθνή ύδατα»
Ο Ιωάννης Μάζης επέμεινε στη διάκριση ανάμεσα στα ύδατα και στον βυθό, υποστηρίζοντας ότι η αναφορά σε «διεθνή ύδατα» δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να παρακάμπτεται η συζήτηση περί ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Όπως ανέφερε, στην περιοχή στην οποία αναφερόταν η ανάλυσή του, κάτω από τα διεθνή ύδατα βρίσκονται ελληνική υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, συνδέοντας την τοποθέτησή του με την οριοθέτηση μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου. Κατά συνέπεια, υποστήριξε, η συζήτηση για την έρευνα και την όδευση του καλωδίου δεν εξαντλείται στην επιφάνεια της θάλασσας.
Σχολιάζοντας τις διαβεβαιώσεις ότι δεν θα ζητηθεί άδεια τρίτης χώρας, έδωσε ιδιαίτερο βάρος στη διατύπωση περί εθνικών χωρικών υδάτων. Σύμφωνα με την ανάγνωσή του, αυτός ο περιορισμός αφήνει ανοικτό το ουσιαστικό ζήτημα για τα υπόλοιπα τμήματα της διαδρομής.
Η ευθύνη δεν μεταφέρεται στην εταιρεία
Η βασική ένσταση του καθηγητή αφορά το ενδεχόμενο η γαλλική εταιρεία να προχωρήσει σε δικές της συνεννοήσεις με την Άγκυρα και η ελληνική πλευρά να εμφανιστεί στη συνέχεια ως μη εμπλεκόμενη.
Ο ίδιος απέρριψε αυτή τη λογική, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα, ως η πλευρά που κατά την τοποθέτησή του διευθύνει το έργο, οφείλει να καθορίζει τους όρους υπό τους οποίους ενεργούν οι ανάδοχοι και οι υπεργολάβοι. Δεν μπορεί, όπως τόνισε, να επικαλείται άγνοια για τις ενέργειές τους όταν αυτές ενδέχεται να επηρεάζουν εθνικά συμφέροντα.
Στο ίδιο πλαίσιο ζήτησε να επιβάλλονται οι αναγκαίες εθνικές ρήτρες και να υπάρχει έλεγχος των κινήσεων των εταιρειών που συμμετέχουν στην υλοποίηση του έργου. Η τεχνική ολοκλήρωση της διασύνδεσης, κατά την προσέγγισή του, δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις πολιτικές συνέπειες του τρόπου με τον οποίο θα πραγματοποιηθεί.
Προειδοποίηση για προηγούμενο με διάρκεια
Η πλέον αιχμηρή προειδοποίησή του ήταν ότι μια ενδεχόμενη αποδοχή τουρκικής αδειοδότησης δεν θα αποτελούσε μια μεμονωμένη διευθέτηση χωρίς συνέχεια.
Κατά την εκτίμησή του, εάν η γαλλική πλευρά ζητήσει άδεια και η ελληνική διαχείριση του έργου ανεχθεί αυτή την ενέργεια, η σχετική αλληλογραφία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Τουρκία σε μελλοντικές διμερείς συνομιλίες, σε διεθνή φόρα ή ακόμη και σε ενδεχόμενη διαιτητική διαδικασία.
Το ζήτημα, επομένως, όπως το έθεσε, υπερβαίνει την άμεση εκτέλεση των εργασιών. Αφορά το προηγούμενο που μπορεί να δημιουργηθεί και το επιχείρημα που ενδέχεται να αποκτήσει η Άγκυρα για τις επόμενες διεκδικήσεις της.
Κριτική στην Ευρώπη για την Ουκρανία
Στο δεύτερο μέρος της παρέμβασής του, ο Ιωάννης Μάζης άσκησε έντονη κριτική στην ευρωπαϊκή πολιτική για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Συνέδεσε την οικονομική δυσπραγία και τις πολιτικές πιέσεις σε ευρωπαϊκά κράτη με το κόστος του πολέμου και τις δυσκολίες στην προμήθεια ενέργειας.
Υποστήριξε ότι η συνέχιση αυτής της κατάστασης απειλεί την αντοχή των πολιτικών συστημάτων και επέκρινε τις ευρωπαϊκές ηγεσίες για επιμονή σε μια πολιτική την οποία χαρακτήρισε αδιέξοδη, την ώρα που, κατά την εκτίμησή του, οι Ηνωμένες Πολιτείες μεταβάλλουν πορεία.
Παράλληλα, αμφισβήτησε το σενάριο μιας ρωσικής εκστρατείας για την κατάκτηση ολόκληρης της Ευρώπης. Ζήτησε επίσης τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία και αναφέρθηκε σε υποθέσεις σκανδάλων και παραιτήσεις συνεργατών του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εντάσσοντάς τες στην κριτική του προς την ουκρανική ηγεσία.