Η προνομιακή εμπορική μεταχείριση που απολαμβάνει το Πακιστάν μέσω του μηχανισμού GSP+ της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει συμβάλει σημαντικά στην οικονομία του Ισλαμαμπάντ. Ωστόσο, το τίμημα που όφειλε να καταβάλει η χώρα σε επίπεδο ανθρωπίνων δικαιωμάτων και προστασίας μειονοτήτων δεν φαίνεται να έχει εφαρμοστεί.
Όπως αναφέρει δημοσίευμα στους Economic Times, παρά την πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά με μειωμένους δασμούς, η κυβέρνηση του Πακιστάν εξακολουθεί να επιβάλλει αυστηρούς νόμους περί βλασφημίας, να επιτρέπει επιθέσεις σε θρησκευτικές κοινότητες όπως οι Αχμαντίγια και οι Χριστιανοί, και να περιορίζει την ελευθερία της έκφρασης μέσω εκτεταμένης ψηφιακής παρακολούθησης.
Τι είναι το GSP+
Ο μηχανισμός Generalised System of Preferences Plus (GSP+) της ΕΕ συνδέει τα εμπορικά προνόμια με συγκεκριμένες δεσμεύσεις σε τομείς όπως τα ανθρώπινα και εργασιακά δικαιώματα, η προστασία του περιβάλλοντος και η καλή διακυβέρνηση. Το Πακιστάν, το οποίο απέκτησε το καθεστώς GSP+ το 2014, έχει δει τις εξαγωγές του –ιδίως στον κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας– να εκτοξεύονται, στηρίζοντας την οικονομική του ανάπτυξη. Η παράταση του καθεστώτος έως το 2027 ωστόσο εξαρτάται από τη συμμόρφωσή του με 27 διεθνείς συμβάσεις.
Συνεχιζόμενες παραβιάσεις
Παρά τις δεσμεύσεις, το Πακιστάν συνεχίζει να κατηγορείται για διώξεις μειονοτήτων και καταστολή θεμελιωδών ελευθεριών. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το φαινόμενο των εξαναγκαστικών εξαφανίσεων, που ξεκίνησε επί της δικτατορίας του Περβέζ Μουσάραφ και συνεχίζεται έως σήμερα, με την εμπλοκή –σύμφωνα με οργανώσεις– κρατικών μηχανισμών ή ένοπλων ομάδων που έχουν την κάλυψή τους.
Η αντίφαση ανάμεσα στην οικονομική ενίσχυση που αντλεί το Ισλαμαμπάντ από την Ευρώπη και τις συστηματικές παραβιάσεις δικαιωμάτων εγείρει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του GSP+ ως μοχλού πίεσης. Ενόψει της παράτασης του καθεστώτος, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να αποφασίσει αν θα επιμείνει σε αυστηρότερη τήρηση των δεσμεύσεων ή αν θα συνεχίσει να στηρίζει μια χώρα που κατηγορείται ότι «παρακάμπτει» τους κανόνες εις βάρος ευάλωτων κοινοτήτων.