Η Τουρκία δεν αντιδρά στις ελληνικές εξοπλιστικές κινήσεις επειδή απειλείται, αλλά επειδή βλέπει να περιορίζεται η δυνατότητά της να ασκεί πίεση στην Αθήνα. Αυτή ήταν η κεντρική εκτίμηση του πρέσβη ε.τ. Δημήτρη Καραϊτίδη, σχολιάζοντας τις πρόσφατες δηλώσεις της τουρκικής ηγεσίας για τα αμυντικά συστήματα στα ελληνικά νησιά.
Κατά τον ίδιο, η Άγκυρα ακολουθεί εδώ και χρόνια μια πολιτική ισχύος απέναντι στην Ελλάδα και παρουσιάζει τις ελληνικές αμυντικές κινήσεις ως απειλή για τη δική της ασφάλεια. Υπό αυτό το πρίσμα ερμήνευσε και το τέλος του κλίματος που είχε περιγραφεί ως περίοδος «ήρεμων νερών». Όπως υποστήριξε, η ηρεμία ήταν φαινομενική, καθώς η Τουρκία συνέχιζε να προβάλλει τις αξιώσεις της.
«Δόγμα φινλανδοποίησης»
Ο Καραϊτίδης ξεκαθάρισε ότι η εκτίμησή του για την τουρκική απειλή δεν ισοδυναμεί με πρόβλεψη άμεσου πολέμου. Θεωρεί ότι η Άγκυρα επιδιώκει πρώτα να αποκτήσει λόγο σε αποφάσεις που πρέπει να λαμβάνει κυρίαρχα η Ελλάδα, φέρνοντας ως παραδείγματα την πόντιση καλωδίων και τη διεξαγωγή ασκήσεων.
Περιέγραψε αυτή την επιδίωξη ως «δόγμα φινλανδοποίησης»: τη δημιουργία ενός κλίματος στο οποίο η Ελλάδα θα αισθάνεται υποχρεωμένη να υπολογίζει την έγκριση της Τουρκίας για στρατηγικές της επιλογές. Μια στρατιωτική εμπλοκή, είπε, είναι κάτι που η τουρκική πλευρά θα σκεφτόταν πολύ σοβαρά πριν επιχειρήσει. Η διαρκής πίεση, όμως, μπορεί κατά την εκτίμησή του να προετοιμάσει το έδαφος για πιο δυναμικές διεκδικήσεις αργότερα.
Ο πρέσβης ε.τ. εξέφρασε επίσης επιφυλάξεις για το κατά πόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αποτελούσε στην πράξη σοβαρό εμπόδιο σε μια κλιμάκωση των τουρκικών πιέσεων. Η ιδιότητα της Ελλάδας ως κράτους μέλους δεν αρκεί, κατά την άποψή του, για να θεωρείται δεδομένη η έμπρακτη ευρωπαϊκή στήριξη.
Η προειδοποίηση για την εκλογική περίοδο
Το πιο αιχμηρό σημείο της ανάλυσής του αφορούσε τον χρόνο μιας πιθανής νέας κρίσης. Ο Καραϊτίδης υποστήριξε ότι η Τουρκία έχει στο παρελθόν επιλέξει περιόδους ελληνικής πολιτικής αβεβαιότητας για να αυξήσει την πίεση. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην κρίση των Ιμίων, όταν η κυβέρνηση Σημίτη βρισκόταν στα πρώτα βήματά της.
Με βάση αυτή την ανάγνωση, κάλεσε την ελληνική πλευρά να είναι «πολύ καλά προετοιμασμένη» για το ενδεχόμενο η σημερινή κλιμάκωση να κορυφωθεί κοντά στις επόμενες ελληνικές εκλογές, πριν ή μετά από αυτές. Το παρουσίασε ως πιθανό σενάριο, όχι ως βεβαιότητα ή ως πληροφορία για ειλημμένη τουρκική απόφαση.
Τι είπε για τα 12 ναυτικά μίλια
Ερωτηθείς για τη συζήτηση περί επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων νοτίως της Κρήτης, ο Καραϊτίδης υποστήριξε ότι χρειάζονται σχεδιασμός και διπλωματική προετοιμασία. Επέκρινε την καθυστέρηση στη χάραξη γραμμών βάσης και στο κλείσιμο κόλπων, λέγοντας ότι αυτή η δουλειά θα μπορούσε να είχε γίνει εδώ και χρόνια.
Έθεσε, ωστόσο, και ένα πολιτικό ερώτημα: τι μήνυμα στέλνει στην Άγκυρα η διαρκής συζήτηση για επέκταση σε άλλες περιοχές, ενώ το Αιγαίο παραμένει εκτός αντίστοιχης συζήτησης; Κατά τον ίδιο, η Ελλάδα οφείλει να εξετάζει τις επιλογές της με δικό της σχεδιασμό, χωρίς οι τουρκικές αντιδράσεις να καθορίζουν εκ των προτέρων τα όρια της πολιτικής της.
Κλείνοντας, συνόψισε την εκτίμησή του λέγοντας ότι η Τουρκία «κλιμακώνει ενσυνείδητα, μεθοδικά και σκόπιμα την πίεσή της», διατηρώντας τους πάγιους στόχους της και αναζητώντας ενδεχομένως ευκαιρία στις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις της Ελλάδας.