Με αιχμηρή και πολυεπίπεδη παρέμβαση στη Ναυτεμπορική, ο Σάββας Καλεντερίδης έβαλε στο τραπέζι όλα τα ανοιχτά μέτωπα της κρίσης, από την εμπλοκή των ελληνικών Patriot στη Σαουδική Αραβία και το νέο επεισόδιο με την Τουρκία για την Κάρπαθο, μέχρι τη ραγδαία κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν και τα εξαιρετικά επικίνδυνα σενάρια που εξετάζονται πλέον από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στο πρώτο σκέλος της τοποθέτησής του, ο κ. Καλεντερίδης στάθηκε στην επιβεβαίωση ότι οι ελληνικοί Patriot που βρίσκονται στη Σαουδική Αραβία αναχαίτισαν δύο ιρανικούς πυραύλους. Όπως τόνισε, σε καθαρά επιχειρησιακό επίπεδο αυτό σημαίνει ότι το ελληνικό προσωπικό και η μονάδα που βρίσκεται εκεί αποκτούν πραγματική πολεμική εμπειρία, κάτι που προφανώς έχει τη δική του αξία για τις Ένοπλες Δυνάμεις. Ωστόσο, έθεσε αμέσως το πολιτικό ερώτημα που, όπως υποστήριξε, παραμένει αναπάντητο από την πρώτη στιγμή: γιατί ακριβώς εστάλησαν οι ελληνικοί Patriot στη Σαουδική Αραβία και ποια συγκεκριμένα ανταλλάγματα ή οφέλη αποκομίζει η Ελλάδα από αυτή την παρουσία.
Κατά την εκτίμησή του, η ελληνική κοινή γνώμη δεν ενημερώθηκε ποτέ με σαφήνεια ούτε για τον στρατηγικό λόγο της αποστολής ούτε για τα πολιτικά, οικονομικά ή αμυντικά ανταλλάγματα που ενδεχομένως τη συνοδεύουν. Και αυτό, όπως είπε, αφήνει χώρο για ερμηνείες, υποψίες και εύλογα ερωτήματα. Μπορεί τυπικά η εντολή πυρός να μην δίνεται από την Ελλάδα αλλά από τη Σαουδική Αραβία, όμως ο Σάββας Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι δια της τεθλασμένης η χώρα μας βρίσκεται πιο κοντά σε πραγματική εμπλοκή απ’ όσο ίσως παραδέχονται οι επίσημες διατυπώσεις. Για τον ίδιο, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν υπάρχει επιχειρησιακό όφελος, αλλά αν αυτή η βαθύτερη έμμεση εμπλοκή θα βγει τελικά σε καλό ή σε κακό για την Ελλάδα.
Στη συνέχεια, η συζήτηση μεταφέρθηκε στο δεύτερο ζήτημα των Patriot, αυτή τη φορά στην Κάρπαθο, με αφορμή την τουρκική επιστολή διαμαρτυρίας προς το ΝΑΤΟ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Σάββας Καλεντερίδης εξήγησε ότι από τις πολλές τουρκικές διεκδικήσεις εις βάρος της Ελλάδας, μόνο μία είναι εκείνη στην οποία η Άγκυρα προσπαθεί να πατήσει σε διεθνείς συνθήκες: το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης. Όμως, όπως σημείωσε, η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη των Παρισίων για τα Δωδεκάνησα και, άρα, η επίκλησή της γίνεται εργαλειακά και καιροσκοπικά.
Η ουσία, κατά την ανάλυσή του, είναι ότι η εγκατάσταση Patriot στην Κάρπαθο για την προστασία κρίσιμων υποδομών, όπως η Σούδα, δημιουργεί ένα πολύ ουσιαστικό προηγούμενο. Εφόσον το ραντάρ του συστήματος τροφοδοτεί με εικόνα τόσο το εθνικό κέντρο επιχειρήσεων όσο και τα νατοϊκά κέντρα, τότε στην πράξη το ΝΑΤΟ αποδέχεται ότι η Κάρπαθος δεν αντιμετωπίζεται ως αποστρατιωτικοποιημένο νησί. Και αυτό, όπως εκτίμησε, είναι κάτι που η Τουρκία αντιλαμβάνεται πλήρως και φοβάται βαθιά, γιατί αν αρχίσει να ξηλώνεται το αφήγημά της στην Κάρπαθο, τότε ανοίγει ο δρόμος να αποδυναμωθεί συνολικά η επιχειρηματολογία της και για άλλα νησιά.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και την παρουσία ελληνικών F-16 στη Λήμνο, τονίζοντας ότι η Ελλάδα εξυπηρετεί ταυτόχρονα συμμαχικές ανάγκες και δικούς της εθνικούς στόχους. Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα φοβάται ότι δημιουργούνται τετελεσμένα που αποδυναμώνουν ένα από τα βασικά χαρτιά της στο Αιγαίο και γι’ αυτό σπεύδει να καταγράψει με επιστολές τις ενστάσεις της. Ωστόσο, ο ίδιος χαρακτήρισε την τουρκική κίνηση μάλλον επισφαλή, διότι εάν οι αποδέκτες της διαμαρτυρίας δεν πιέσουν την Ελλάδα να αποσύρει τα συστήματα, τότε η ίδια η Τουρκία θα έχει ουσιαστικά αποδυναμώσει το επιχείρημά της, καταγράφοντας μια νέα πραγματικότητα χωρίς να μπορεί να την ανατρέψει.
Από εκεί και πέρα, ο Σάββας Καλεντερίδης πέρασε στο μεγάλο πολεμικό θέατρο της Μέσης Ανατολής, επισημαίνοντας ότι το τελευταίο εικοσιτετράωρο η κρίση μπήκε σε νέα πίστα, με ιδιαίτερα επικίνδυνη κλιμάκωση. Όπως παρατήρησε, οι επιθέσεις έχουν πλέον μεταφερθεί και στις ενεργειακές υποδομές του Περσικού Κόλπου, κάτι που αποτυπώνεται ήδη και στις αγορές, με το πετρέλαιο να ανεβαίνει αισθητά. Για τον ίδιο, αυτή η μεταφορά της σύγκρουσης στην ενέργεια δείχνει ότι τα αρχικά επιχειρησιακά αδιέξοδα και η ανθεκτικότητα του Ιράν ανάγκασαν όσους σχεδίαζαν μια γρήγορη κάμψη της Τεχεράνης να αναζητήσουν νέα μέσα πίεσης.
Σε αυτό το σημείο, ο αναλυτής περιέγραψε τρία σενάρια αμερικανικής στρατιωτικής δράσης που, όπως είπε, συζητούνται και προετοιμάζονται. Το πρώτο αφορά την καταστροφή των ποσοτήτων εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει το Ιράν, σε μια εξαιρετικά δύσκολη επιχείρηση ειδικών δυνάμεων, η οποία προϋποθέτει σχεδόν πλήρη αποδυνάμωση της ιρανικής στρατιωτικής δυνατότητας στις περιοχές φύλαξης των πυρηνικών. Το δεύτερο αφορά την κατάληψη της νήσου Χαρκ, του στρατηγικού σημείου από το οποίο περνά μεγάλο μέρος των ιρανικών πετρελαϊκών εξαγωγών. Και το τρίτο, ίσως το πιο σύνθετο γεωγραφικά, αφορά χερσαία επιχείρηση στις υπώρειες των βουνών πάνω από τα Στενά του Ορμούζ, ώστε να τεθεί υπό έλεγχο το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα.
Ο Σάββας Καλεντερίδης ήταν σαφής ότι καμία από αυτές τις επιχειρήσεις δεν είναι εύκολη και καμία δεν λύνει οριστικά το στρατηγικό πρόβλημα. Ακόμη και αν επιτύχουν τακτικά, το ερώτημα παραμένει τι θα ακολουθήσει την επόμενη μέρα. Πώς θα κρατηθεί, για παράδειγμα, η νήσος Χαρκ αν καταληφθεί; Πώς θα εφοδιάζονται δυνάμεις που θα βρεθούν σε ιδιαίτερα δύσκολο έδαφος; Και ποια θα είναι η ιρανική αντίδραση σε ένα τέτοιο επίπεδο αμερικανικής εμπλοκής; Για τον ίδιο, όλα αυτά δείχνουν ότι η κατάσταση έχει μπει σε ζώνη στρατηγικού αδιεξόδου.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι μια ενδεχόμενη επιτυχία στην πρώτη από αυτές τις επιχειρήσεις θα μπορούσε να δώσει στον Ντόναλντ Τραμπ μια ευκαιρία απεμπλοκής, ώστε να ισχυριστεί ότι πέτυχε τον στόχο του και να αποχωρήσει. Όμως, έσπευσε να σημειώσει ότι το μεγάλο ερωτηματικό είναι η στάση του Ισραήλ και το κατά πόσο θα δεχθεί μια τέτοια εξέλιξη. Εκεί επανέφερε και το ζήτημα των πιέσεων προς τον Αμερικανό πρόεδρο να μην εγκαταλείψει τη σύγκρουση αφήνοντας μόνο του το Ισραήλ, κάτι που, όπως φάνηκε από τη συζήτηση, προσθέτει ακόμη μεγαλύτερη αστάθεια στην ήδη εκρηκτική εξίσωση.
Κλείνοντας, ο Σάββας Καλεντερίδης επιχείρησε να δώσει και τη βαθύτερη ιστορική διάσταση της κρίσης, τονίζοντας ότι πίσω από το σημερινό καθεστώς του Ιράν βρίσκονται και παλαιότερες δυτικές παρεμβάσεις που ανέτρεψαν τη δημοκρατική ομαλότητα, όπως η ανατροπή του Μοσαντέκ το 1953. Με αυτή την αναφορά, θέλησε να δείξει ότι οι σημερινές συγκρούσεις δεν γεννήθηκαν στο κενό, αλλά είναι προϊόν μακρών ιστορικών επιλογών και λαθών. Το δικό του τελικό συμπέρασμα ήταν πως η Ελλάδα οφείλει να βλέπει τις εξελίξεις μόνο μέσα από το πρίσμα του δικού της εθνικού συμφέροντος, να αποφεύγει τις αυταπάτες και να σταθμίζει ψυχρά τόσο τους κινδύνους όσο και τις ευκαιρίες που αναδύονται.