Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, προέβη σε αναλυτικές δηλώσεις αναφορικά με τη γεωστρατηγική θέση της χώρας στο πλαίσιο των τρεχουσών πολεμικών συγκρούσεων. Ξεκαθαρίζοντας το τοπίο, υπογράμμισε πως η Κυπριακή Δημοκρατία δεν εμπλέκεται άμεσα στις στρατιωτικές επιχειρήσεις του πολέμου. Εντούτοις, διευκρίνισε ότι η χώρα βρίσκεται στην «καρδιά» των ευρύτερων γεωπολιτικών εξελίξεων, γεγονός που αποδίδεται πρωτίστως στη γεωγραφική της εγγύτητα και στον αναβαθμισμένο περιφερειακό της ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αναλύοντας περαιτέρω τη στάση της Λευκωσίας, ο κ. Χριστοδουλίδης τόνισε χαρακτηριστικά ότι, «είμαστε μέρος , αλλά δεν εμπλεκόμαστε σε καμία περίπτωση σε αυτή την κρίση», σπεύδοντας ταυτόχρονα να υπογραμμίσει με απόλυτη σαφήνεια ότι η χώρα «παραμένει ένας σταθερός, ασφαλής και πλήρως λειτουργικός κόμβος για επιχειρήσεις, επενδύσεις και τουρισμό». Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αντανακλά την πάγια διπλωματική γραμμή της κυπριακής κυβέρνησης για τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας.
Στο ίδιο πλαίσιο των δηλώσεών του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επεσήμανε την ιδιαίτερη βαρύτητα και τη στρατηγική σημασία που ενέχει η παρούσα συγκυρία, αναφέροντας συγκεκριμένα: «Δεν γνωρίζουμε την περιοχή από βιβλία. Τη γνωρίζουμε λόγω γεωγραφίας και σχέσεων και αυτή την εμπειρία τη μεταφέρουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
«Για πρώτη φορά είδαμε έμπρακτη αλληλεγγύη »
Ακολούθως, ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέδειξε την ταχύτατη αντίδραση που επιδείχθηκε από τα ευρωπαϊκά κράτη. Ειδικότερα, σημείωσε ότι χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ολλανδία και η Ισπανία, ανταποκρίθηκαν άμεσα στις προκλήσεις που προέκυψαν. Σχολιάζοντας αυτή την κινητοποίηση, δήλωσε πως «Είδαμε για πρώτη φορά την αλληλεγγύη … δοκιμάσαμε το Άρθρο 42.7 και το δοκιμάσαμε με επιτυχία», προσθέτοντας παράλληλα ότι ο απώτερος στρατηγικός στόχος της Λευκωσίας είναι να αποκτήσει επιτέλους ουσιαστικό και πρακτικό περιεχόμενο η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κάλεσμα για ευρωπαϊκή πρωτοβουλία και αποκλιμάκωση
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας έστειλε ένα εξαιρετικά σαφές και αυστηρό μήνυμα αναφορικά με τον ρόλο που διαδραματίζουν οι διεθνείς δρώντες, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην περιοχή των Στενών. Στο σημείο αυτό, υπογράμμισε: «Οι χώρες Ευρωπαϊκή Ένωση… είναι η γειτονιά ». Επιπροσθέτως, κατέστησε σαφές προς πάσα κατεύθυνση ότι η απόλυτη προτεραιότητα της διεθνούς κοινότητας τη δεδομένη χρονική στιγμή οφείλει να είναι η άμεση αποκλιμάκωση της έντασης, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Τώρα είναι η ώρα για ηγεσία και ενότητα… Χρειαζόμαστε μια κοινή πρωτοβουλία με την ΕΕ, τις ΗΠΑ και τις χώρες ».
ΝΑΤΟ και ευρωπαϊκή άμυνα
Μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον στο ζήτημα των ευρωατλαντικών δομών ασφαλείας και αναφερόμενος συγκεκριμένα στην προοπτική ένταξης στους κόλπους της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, ο κ. Χριστοδουλίδης σημείωσε με νόημα: «Αν ήταν δυνατόν να ενταχθούμε αύριο στο ΝΑΤΟ, είμαστε έτοιμοι να υποβάλουμε αίτηση. Δεν είναι εφικτό… και δεν θέλουμε να το κάνουμε μόνο για να λάβουμε βέτο ». Παράλληλα με τις αναφορές του στο ΝΑΤΟ, ο ίδιος υποστήριξε σθεναρά την ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της ίδιας της Ευρώπης, δηλώνοντας: «Η ευρωπαϊκή ασφάλεια και άμυνα είναι εφικτή… και ενισχύει και το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ, δεν είναι κάτι αντίθετο».
Βρετανικές βάσεις: «Να τεθούν όλα στο τραπέζι»
Ένα από τα πλέον κομβικά σημεία της τοποθέτησης του Προέδρου αφορούσε το ευαίσθητο ζήτημα της παρουσίας των βρετανικών βάσεων στο νησί. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε εκτενώς στο καθεστώς τους, τονίζοντας με έμφαση ότι, παρά το γεγονός πως η Κυπριακή Δημοκρατία διατηρεί άριστες διμερείς σχέσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο, καθίσταται πλέον επιτακτική η ανάγκη για έναν ειλικρινή και ανοιχτό διάλογο μεταξύ των δύο πλευρών.
Επί του θέματος, δήλωσε: «Το θέμα των βάσεων πρέπει να συζητηθεί… είναι κατάλοιπο ».
Συνεχίζοντας την ανάλυσή του για το ίδιο ζήτημα, υπογράμμισε κατηγορηματικά ότι η Κύπρος σε καμία περίπτωση δεν αποτέλεσε στόχο των όποιων επιθέσεων, ωστόσο διευκρίνισε: «Δεν θέλουμε η χώρα μας να αποτελεί στόχο»…
«Είχα ήδη μια συζήτηση με τον Πρωθυπουργό σχετικά με ορισμένες εξελίξεις που είδαμε και δεν μας άρεσαν ως προς τη διαχείριση αυτής , πρέπει να θέσουμε τα πάντα στο τραπέζι, να συζητήσουμε και να αποφασίσουμε από κοινού για το μέλλον των βάσεων.»
Οικονομία και ενέργεια: Προειδοποίηση για σοβαρές επιπτώσεις
Πέραν των αμιγώς γεωπολιτικών και στρατιωτικών παραμέτρων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου και προειδοποίησε αυστηρά για τις επερχόμενες συνέπειες στον οικονομικό και ενεργειακό τομέα. Ειδικότερα, ανέφερε: «Όλες οι χώρες θα επηρεαστούν αρνητικά αν συνεχιστεί η κατάσταση… οι επιπτώσεις θα είναι σοβαρές στην οικονομία, τον τουρισμό, το εμπόριο και την ενέργεια».
Μεταφέροντας τη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τόνισε την αδήριτη ανάγκη για τη λήψη άμεσων και στοχευμένων μέτρων από πλευράς των θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να θωρακιστούν οι ευρωπαϊκές οικονομίες:
«Τα μέτρα πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά… και όχι μόνο μέσω ».
Στο πλαίσιο της ενεργειακής κρίσης, ο κ. Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε επίσης εκτενώς στο ενδεχόμενο επιβολής πλαφόν στις τιμές του φυσικού αερίου. Σημείωσε ότι μια τέτοια παρέμβαση στην αγορά αποτελεί «μια επιλογή», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι απαιτείται προσεκτική προσαρμογή και εξειδίκευση των μέτρων ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες της κάθε χώρας-μέλους.
Μήνυμα για ενότητα στην ΕΕ και στάση έναντι Ρωσίας
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης υπογράμμισε με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την επιτακτική ανάγκη για τη διαμόρφωση και τήρηση μιας κοινής, αρραγούς ευρωπαϊκής γραμμής απέναντι στις τρέχουσες προκλήσεις. Σχετικά με την ενότητα των κρατών-μελών, δήλωσε:
«Πρέπει να έχουμε κοινή προσέγγιση και κοινό μήνυμα προς τη Ρωσία… διαφορετικά πλήττεται η αξιοπιστία ».
Παράλληλα, δεν παρέλειψε να εκφράσει την έντονη διαφωνία του με τις παρατηρούμενες καθυστερήσεις στη λήψη κρίσιμων ευρωπαϊκών αποφάσεων. Ασκώντας κριτική στις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, τόνισε χαρακτηριστικά ότι «δεν υπάρχουν αδιέξοδα στη διπλωματία».
Το μήνυμα
Καταληκτικά, ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας επανέλαβε την πάγια θέση της Λευκωσίας υπέρ της διπλωματικής οδού και της άμεσης αποκλιμάκωσης της κρίσης, συνοψίζοντας τη στάση του με την εξής φράση:
«Πρέπει να μετατρέψουμε αυτή την κρίση σε ευκαιρία… να δημιουργήσουμε μια συμμαχία πρόθυμων για να παρουσιάσουμε ένα σχέδιο και να πετύχουμε αποκλιμάκωση».