Σε μια κίνηση που προκαλεί παγκόσμιο σοκ και έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό της Αρμενίας, ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν προέβη σε δηλώσεις που ανατρέπουν δεκαετίες αρμενικής εξωτερικής πολιτικής και εθνικού αφηγήματος. Ο Αρμένιος ηγέτης υποστήριξε ανοιχτά ότι το Ναγκόρνο-Καραμπάχ (Αρτσάχ) αποτελούσε ανέκαθεν μέρος του Αζερμπαϊτζάν, κατηγορώντας μάλιστα όλες τις προηγούμενες κυβερνήσεις ότι απέκρυπταν σκόπιμα αυτή την «πραγματικότητα» από τον λαό.
«Η αλήθεια αποκρυπτόταν από το 1996»
Ο Πασινιάν, αναφερόμενος στην ειρηνευτική συμφωνία που μονογραφήθηκε στην Ουάσινγκτον στις 8 Αυγούστου 2025, ισχυρίστηκε ότι τα επίσημα έγγραφα της Δημοκρατίας της Αρμενίας –ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000– αναγνώριζαν τα ανατολικά σύνορα της χώρας εκεί ακριβώς που χαράχθηκαν πρόσφατα.
«Σε έγγραφα της Κυβέρνησης, τα σύνορα ανατολικά της Δημοκρατίας της Αρμενίας ήταν χαραγμένα όπως τα καταγράψαμε στην ειρηνευτική συμφωνία, και ανατολικά αυτών αναγράφεται με κεφαλαία γράμματα: ΑΖΕΡΜΠΑΪΤΖΑΝ», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο πρωθυπουργός διερωτήθηκε δημόσια γιατί η πραγματικότητα της Συνόδου Κορυφής της Λισαβόνας (1996) παρέμεινε στο σκοτάδι, αφήνοντας αιχμές ότι η συντήρηση του ζητήματος του Καραμπάχ ήταν ένα εργαλείο για να εμποδιστεί η Αρμενία από το να γίνει ένα πραγματικά ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος.
Βέλη κατά των προκατόχων και «Ρωσο-Λευκορώσων ολιγαρχών»
Σε μια προσπάθεια να αποσείσει τις ευθύνες για την απώλεια των εδαφών μετά τον πόλεμο του 2020 και τις μετέπειτα εξελίξεις, ο Πασινιάν κατονόμασε τους τρεις πρώην προέδρους της Αρμενίας ως υπεύθυνους για την εξαπάτηση του λαού:
-
Λεβόν Τερ-Πετροσιάν
-
Ρόμπερτ Κοτσαριάν
-
Σερζ Σαρκισιάν
Υποστήριξε ότι η πολιτική τους ηγεσία, σε συνεργασία με «Ρωσο-Λευκορώσους ολιγάρχες», εγκλώβισε τη χώρα σε μια ψευδαίσθηση που εξυπηρετούσε ξένα συμφέροντα και εμπόδιζε την κρατική ανάπτυξη.
Ιστορικό Πλαίσιο και Αντιδράσεις
Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη στιγμή, καθώς:
-
Η Συμφωνία της Ουάσινγκτον: Η ειρηνευτική συμφωνία του Αυγούστου 2025 θεωρείται από πολλούς Αρμένιους ως «ταφόπλακα» στις ελπίδες για αυτοδιάθεση του Καραμπάχ.
-
Κρίση Εμπιστοσύνης: Οι επικριτές του Πασινιάν τον κατηγορούν για «ιστορικό αναθεωρητισμό» και προσπάθεια να νομιμοποιήσει την πλήρη παράδοση εδαφών που κατοικούνταν για αιώνες από Αρμένιους.
-
Γεωπολιτική Μετατόπιση: Η ρήξη με το παρελθόν και η στοχοποίηση των ρωσικών δεσμών δείχνει μια ξεκάθαρη στροφή της Αρμενίας προς τη Δύση, η οποία όμως συνοδεύεται από οδυνηρές παραχωρήσεις στο εδαφικό ζήτημα.
Η Επόμενη Μέρα
Η παραδοχή ότι «το Καραμπάχ ήταν πάντα Αζερμπαϊτζάν» αναμένεται να πυροδοτήσει νέο κύμα διαδηλώσεων στο Ερεβάν. Για τη διεθνή κοινότητα, η δήλωση αυτή απλοποιεί τη νομική διάσταση της σύγκρουσης, αλλά για την αρμενική κοινωνία αποτελεί μια ανοιχτή πληγή που αμφισβητεί την ίδια την εθνική της ταυτότητα και τους αγώνες δεκαετιών.