Στην ενίσχυση της συνεργασίας τους απέναντι στην τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα και τις αναδυόμενες απειλές συμφώνησαν οι επικεφαλής ασφαλείας των κρατών-μελών της BIMSTEC, κατά την πέμπτη σύνοδό τους στο Νέο Δελχί.
Τη συνάντηση φιλοξένησε και προήδρευσε ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας της Ινδίας, Ατζίτ Ντοβάλ. Στις εργασίες συμμετείχαν οι σύμβουλοι ασφαλείας και οι επικεφαλής των αντιπροσωπειών της Ινδίας, του Μπανγκλαντές, του Μπουτάν, της Μιανμάρ, του Νεπάλ, της Σρι Λάνκα και της Ταϊλάνδης.
Η BIMSTEC –Πρωτοβουλία του Κόλπου της Βεγγάλης για Πολυτομεακή Τεχνική και Οικονομική Συνεργασία– αποτελεί έναν οργανισμό που συνδέει τη Νότια με τη Νοτιοανατολική Ασία. Η γεωγραφική του θέση αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική αξία, καθώς καλύπτει μία κρίσιμη περιοχή του Ινδικού Ωκεανού, από την οποία διέρχονται σημαντικές εμπορικές και ενεργειακές οδοί.
Κοινή δράση απέναντι στην τρομοκρατία
Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας, οι αντιπροσωπείες εξέτασαν πρακτικές και προσανατολισμένες στο αποτέλεσμα λύσεις για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του διασυνοριακού οργανωμένου εγκλήματος.
Οι αξιωματούχοι συμφώνησαν ότι οι σύγχρονες απειλές δεν περιορίζονται εντός των εθνικών συνόρων. Τα τρομοκρατικά δίκτυα, η παράνομη διακίνηση όπλων και ανθρώπων, το λαθρεμπόριο, το ξέπλυμα χρήματος και οι κυβερνοεπιθέσεις απαιτούν συντονισμό, ανταλλαγή πληροφοριών και ανάπτυξη κοινών μηχανισμών αντίδρασης.
Οι συμμετέχοντες συζήτησαν παράλληλα τρόπους ενίσχυσης της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο, στη θάλασσα και στον ενεργειακό τομέα. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην προστασία των κρίσιμων υποδομών και στην ανάπτυξη της ανθεκτικότητας των κρατών απέναντι σε νέες μορφές υβριδικών απειλών.
Η κυβερνοασφάλεια θεωρείται πλέον αναπόσπαστο τμήμα της εθνικής και περιφερειακής ασφάλειας. Μία επίθεση εναντίον ενεργειακών δικτύων, λιμανιών, τραπεζικών συστημάτων ή κρατικών υπηρεσιών μπορεί να προκαλέσει σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις χωρίς να προηγηθεί μία συμβατική στρατιωτική ενέργεια.
Νέες αρχές για την επιβολή του νόμου στη θάλασσα
Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα της συνόδου ήταν η έγκριση ενός συνόλου κατευθυντήριων αρχών για τη συμπεριφορά των υπηρεσιών επιβολής του νόμου κατά τις μεταξύ τους επαφές στη θάλασσα.
Οι αρχές αυτές αναμένεται να λειτουργήσουν ως κοινά σημεία αναφοράς για τις ακτοφυλακές και τις υπόλοιπες αρμόδιες υπηρεσίες των κρατών-μελών. Βασικός στόχος είναι να ενισχυθεί η προβλεψιμότητα, να περιοριστεί ο κίνδυνος παρεξηγήσεων και να προωθηθεί η ασφάλεια κατά τη διάρκεια θαλάσσιων επιχειρήσεων.
Η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του αυξανόμενου αριθμού αποστολών για την αντιμετώπιση της πειρατείας, του λαθρεμπορίου, της παράνομης αλιείας και άλλων μορφών διασυνοριακού εγκλήματος.
Οι κυβερνήσεις των χωρών της BIMSTEC επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα σταθερό πλαίσιο συνεργασίας, ώστε οι επαφές μεταξύ των υπηρεσιών τους να μην εξαρτώνται αποκλειστικά από έκτακτες πολιτικές συνεννοήσεις. Οι κοινές αρχές μπορούν να συμβάλουν στην αποτροπή επεισοδίων και στη γρήγορη αποκλιμάκωση μιας έντασης στη θάλασσα.
Ανθρωπιστική βοήθεια και αντιμετώπιση καταστροφών
Οι επικεφαλής ασφαλείας ενέκριναν επίσης κατευθυντήριες γραμμές για τη θαλάσσια διάσταση των επιχειρήσεων ανθρωπιστικής βοήθειας και αντιμετώπισης καταστροφών.
Σύμφωνα με το ινδικό υπουργείο Εξωτερικών, οι νέες οδηγίες θα επιτρέψουν στα κράτη-μέλη να οργανώνουν ταχύτερα και αποτελεσματικότερα επιχειρήσεις παροχής βοήθειας στην ευρύτερη περιοχή.
Ο Κόλπος της Βεγγάλης είναι ιδιαίτερα ευάλωτος σε κυκλώνες, πλημμύρες, σεισμούς και άλλα ακραία φαινόμενα. Σε αρκετές περιπτώσεις, η θάλασσα αποτελεί τη μοναδική οδό για τη μεταφορά προσωπικού, ιατρικού εξοπλισμού και ανθρωπιστικής βοήθειας προς πληγείσες περιοχές.
Η δημιουργία κοινών διαδικασιών μπορεί να περιορίσει τον χρόνο αντίδρασης και να διευκολύνει την ανάπτυξη πλοίων, αεροσκαφών και σωστικών συνεργείων πέρα από τα εθνικά σύνορα.
Συνδεσιμότητα, εμπόριο και ενεργειακή ασφάλεια
Η Ινδία έχει αναλάβει σειρά πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της BIMSTEC με στόχο όχι μόνο την ασφάλεια, αλλά και τη διευκόλυνση του εμπορίου, την προσέλκυση επενδύσεων και την ανάπτυξη των μεταφορικών και ενεργειακών διασυνδέσεων.
Στη σύνοδο εξετάστηκαν τρόποι ενίσχυσης της περιφερειακής συνδεσιμότητας, της συνεργασίας στην επισιτιστική και ενεργειακή ασφάλεια και της αποτελεσματικότερης αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών.
Ο γενικός γραμματέας της BIMSTEC παρουσίασε αναλυτική εικόνα της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας και ενημέρωσε τις αντιπροσωπείες για την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε ένα ευρύ φάσμα δράσεων.
Καθώς ο οργανισμός πλησιάζει την 30ή επέτειο από την ίδρυσή του, το 2027, οι σύμβουλοι Εθνικής Ασφάλειας επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για βαθύτερη συνεργασία, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και ενίσχυση των θεσμικών δυνατοτήτων των κρατών-μελών.
Η BIMSTEC επιδιώκει πλέον να ξεπεράσει τον χαρακτήρα ενός χαλαρού οικονομικού σχήματος και να εξελιχθεί σε ουσιαστικό μηχανισμό περιφερειακής ασφάλειας. Σε μία εποχή κατά την οποία ο Ινδικός Ωκεανός μετατρέπεται σε βασικό πεδίο στρατηγικού ανταγωνισμού, η συνεργασία μεταξύ των χωρών του Κόλπου της Βεγγάλης αποκτά πλέον σαφή γεωπολιτική διάσταση.