Βαρύτατες ευθύνες στην ελληνική κυβέρνηση για τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών και, ειδικότερα, για τη μη ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης καταλόγισε ο πρέσβης ε.τ. Γεώργιος Αϋφαντής, σε παρέμβασή του στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής».
Με αφορμή την ανακήρυξη τουρκικών θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο, ο έμπειρος διπλωμάτης υποστήριξε ότι η κίνηση της Άγκυρας δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αιφνιδιασμός ούτε ως μια αποσπασματική περιβαλλοντική πρωτοβουλία. Αντιθέτως, όπως τόνισε, αποτελεί ακόμη ένα βήμα εφαρμογής του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
«Η Τουρκία είναι συνεπής προς την πολιτική της. Έχει εξαγγείλει τη “Γαλάζια Πατρίδα” με τον πιο επίσημο τρόπο και έχει καταθέσει τα σχετικά έγγραφα στα Ηνωμένα Έθνη», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι τα θαλάσσια πάρκα είναι μία από τις επιμέρους κινήσεις που συγκροτούν το συνολικό τουρκικό σχέδιο διεκδικήσεων.
«Το πρόβλημα είναι η μη ανακήρυξη ΑΟΖ»
Ο Γεώργιος Αϋφαντής στάθηκε ιδιαίτερα στη διάκριση μεταξύ υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Όπως εξήγησε, η υφαλοκρηπίδα αφορά τον βυθό και το υπέδαφος και υφίσταται αυτοδικαίως, ενώ η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη περιλαμβάνει και ολόκληρη την υδάτινη στήλη έως την επιφάνεια της θάλασσας και πρέπει να ανακηρυχθεί.
Επειδή τα θαλάσσια πάρκα ρυθμίζουν χρήσεις στην υδάτινη στήλη, το κρίσιμο ζήτημα, κατά τον ίδιο, δεν είναι μόνο η υφαλοκρηπίδα αλλά κυρίως η ΑΟΖ.
«Η ανακήρυξη είναι μονομερές δικαίωμα, απολύτως σύμφωνο με το Διεθνές Δίκαιο», υπογράμμισε. Η Ελλάδα, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, θα μπορούσε να ανακηρύξει την ΑΟΖ που θεωρεί ότι δικαιούται και στη συνέχεια τυχόν διαφωνίες ως προς την οριοθέτηση να παραπεμφθούν στα αρμόδια διεθνή δικαιοδοτικά όργανα.
Η μεγάλη ελληνική παράλειψη, όπως υποστήριξε, είναι ότι η χώρα περιορίστηκε στη θεσμοθέτηση θαλάσσιων πάρκων εντός των χωρικών της υδάτων. Με αυτόν τον τρόπο άφησε, κατά την έκφρασή του, την ελληνική ΑΟΖ «αδέσποτη», προσφέροντας χώρο στην Τουρκία να προχωρήσει σε δικές της χωροθετήσεις.
«Οι Τούρκοι έρχονται και βάζουν εκεί θαλάσσια πάρκα. Και εμείς, αντί να πούμε ότι χωροθέτησαν πάνω στη δική μας ΑΟΖ, τους καλούμε να μη βγαίνουν από τα χωρικά τους ύδατα, όπως δεν βγαίνουμε και εμείς», σημείωσε.
Σφοδρή κριτική στον Γιώργο Γεραπετρίτη
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο πρέσβης ε.τ. απέναντι στον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη. Υποστήριξε ότι η πρακτική της Αθήνας, η οποία δεν ασκεί δικαιώματα πέρα από τα έξι ναυτικά μίλια, συμπίπτει στην πράξη με την τουρκική θέση.
«Έχουμε έναν Έλληνα υπουργό Εξωτερικών που εμπράκτως υποστηρίζει τη θέση της Τουρκίας και αυτό είναι μείζον πολιτικό ζήτημα», δήλωσε, αποδίδοντας στον επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας πλήρη αναποτελεσματικότητα.
Ο Γεώργιος Αϋφαντής έθεσε ακόμη ερωτήματα για τα κριτήρια με τα οποία λαμβάνονται οι αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής, ζητώντας να διασφαλίζεται θεσμικά ότι όσοι διαχειρίζονται τις τύχες της χώρας υπηρετούν αποκλειστικά το εθνικό συμφέρον. Δεν παρουσίασε στοιχεία που να τεκμηριώνουν προσωπικό όφελος, αλλά πρότεινε αυστηρότερους κανόνες αποτροπής σύγκρουσης συμφερόντων, επικαλούμενος το παράδειγμα του Καναδά.
Κάσος και οπτικές ίνες: Τα παραδείγματα της αδράνειας
Ως απτές συνέπειες αυτής της πολιτικής επικαλέστηκε τα προβλήματα στην πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου στην περιοχή της Κάσου, καθώς και τις τουρκικές παρεμβάσεις σε έργα οπτικών ινών.
Κατά τον ίδιο, εάν η ελληνική πολιτική ηγεσία αμφισβητούσε έμπρακτα την τουρκική θέση, θα είχε βρει τρόπο να ολοκληρώσει αυτά τα έργα σε θαλάσσιες περιοχές όπου η Ελλάδα θεωρεί ότι διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα.
«Εδώ είναι το έγκλημα διά παραλείψεως», ανέφερε, χρησιμοποιώντας ακόμη τον όρο «απιστία περί το καθήκον». Όταν ρωτήθηκε εάν εξισώνει αυτή την κατηγορία με προδοσία, το αρνήθηκε κατηγορηματικά και διευκρίνισε ότι χρησιμοποιεί τον συγκεκριμένο όρο με τη νομική του έννοια.
«Σωστές οι επισημάνσεις Σαμαρά»
Ο Γεώργιος Αϋφαντής χαρακτήρισε απολύτως σωστές τις επισημάνσεις του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά για τα ελληνοτουρκικά. Υποστήριξε ότι αποδέκτης των παρεμβάσεών του δεν είναι πλέον το υπουργείο Εξωτερικών, αλλά η ελληνική κοινή γνώμη, η οποία πρέπει να ενημερωθεί για όσα, κατά την εκτίμησή του, παραχωρούνται στην Τουρκία «διά παραλείψεως».
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι κατά την περίοδο της πρωθυπουργίας Σαμαρά η Ελλάδα αντιμετώπιζε τη βαθιά οικονομική κρίση, όμως τότε προχώρησε η χάραξη των θαλάσσιων οικοπέδων νοτίως της Κρήτης και θεσπίστηκε ο νόμος Μανιάτη.
Εκτίμησε μάλιστα ότι, εάν είχαν δοθεί εγκαίρως οι απαιτούμενες άδειες και είχαν προχωρήσει οι έρευνες, η Ελλάδα θα μπορούσε σήμερα να βρίσκεται σε πολύ πιο προχωρημένο στάδιο ως προς την παραγωγή φυσικού αερίου.
Η πρόταση Αϋφαντή
Απέναντι στην τουρκική στρατηγική, ο πρέσβης ε.τ. πρότεινε μια συγκεκριμένη δέσμη ενεργειών:
- Άμεση ανακήρυξη ελληνικής ΑΟΖ.
- Επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια κατά μήκος των ηπειρωτικών ακτών και γύρω από την Κρήτη.
- Εξαγγελία περαιτέρω επέκτασης, με τις αναγκαίες διευθετήσεις για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
- Έμπρακτη άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων μέσω έργων, ερευνών και αξιοποίησης των πλουτοπαραγωγικών πηγών.
Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: η Τουρκία δεν κρύβει τις επιδιώξεις της και προωθεί συστηματικά τη «Γαλάζια Πατρίδα». Το πραγματικό ερώτημα, συνεπώς, δεν είναι πλέον «πού το πάει η Τουρκία», αλλά γιατί η Ελλάδα εξακολουθεί να μην ασκεί στην πράξη τα δικαιώματα που θεωρεί ότι της απονέμει το Διεθνές Δίκαιο.