«Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος για εμάς τελείωσε τώρα», διακηρύσσει ο Ιμπραήμ Καραγκιούλ σε άρθρο του στη φιλοκυβερνητική τουρκική εφημερίδα Yeni Şafak στις 13 Αυγούστου, παρουσιάζοντας τις εξελίξεις γύρω από το κουρδικό και το πρόγραμμα της «Τουρκίας χωρίς τρομοκρατία» όχι απλώς ως ζήτημα εσωτερικής ασφάλειας, αλλά ως ιστορική ανατροπή της μεταοθωμανικής τάξης πραγμάτων.
Στην πραγματικότητα, το άρθρο του Καραγκιούλ ξεπερνά κατά πολύ το ζήτημα του PKK. Αποτελεί μια εκτενή γεωπολιτική διακήρυξη για τον ρόλο που, κατά τον ίδιο, πρέπει να αναλάβει η Τουρκία στον 21ο αιώνα, δηλαδή μιας δύναμης με περιφερειακές και παγκόσμιες φιλοδοξίες, η επιρροή της οποίας δεν θα περιορίζεται στα σημερινά κρατικά της σύνορα.
«Δεν ηττήθηκε το PKK – Ηττήθηκαν ΗΠΑ, Ευρώπη και Ισραήλ»
Ο Καραγκιούλ θεωρεί ότι η νομοθετική και πολιτική διαδικασία της «Τουρκίας χωρίς τρομοκρατία» αποτελεί το τελευταίο χτύπημα στην περιφερειακή αρχιτεκτονική που δημιουργήθηκε μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Κατά την ερμηνεία του, αυτή η τάξη πραγμάτων δημιουργήθηκε αρχικά από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις, συνεχίστηκε υπό την αμερικανική ηγεμονία και στη συνέχεια προσαρμόστηκε στις στρατηγικές προτεραιότητες του Ισραήλ.
Γι’ αυτό και υποστηρίζει ότι το PKK δεν αποτέλεσε απλώς μια τρομοκρατική ή εθνοτική υπόθεση, αλλά εργαλείο εξωτερικής παρέμβασης με σκοπό –όπως ισχυρίζεται– να περιορίζεται η ισχύς της Τουρκίας και να παραμένει η χώρα εξαρτημένη από τη Δύση.
Το συμπέρασμά του είναι χαρακτηριστικό:
Η πραγματική ήττα, σύμφωνα με τον Καραγκιούλ, δεν αφορά το PKK αλλά τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και το Ισραήλ.
Ο Τούρκος αρθρογράφος υποστηρίζει ότι οι εσωτερικοί μηχανισμοί μέσω των οποίων οι δυνάμεις αυτές ασκούσαν επιρροή στην Τουρκία έχουν πλέον αποδυναμωθεί ή διαλυθεί. Η αλήθεια είναι όμως διαφορετική. Το PKK ιδρύθηκε εξαιτίας της βίαιης γενοκτονίας που διαπράττει το τουρκικό κράτος κατά των Κούρδων και άλλων μειονοτήτων.
PKK και FETÖ ως «εσωτερικές δυνάμεις κατοχής»
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικός είναι ο τρόπος με τον οποίο συνδέει το PKK με το δίκτυο Γκιουλέν.
Ο Καραγκιούλ χαρακτηρίζει το FETÖ «εσωτερική δύναμη κατοχής», υποστηρίζοντας ότι είχε εγκατασταθεί επί δεκαετίες στους μηχανισμούς του τουρκικού κράτους. Στην ίδια λογική εντάσσει το PKK, ενώ ισχυρίζεται ακόμη ότι FETÖ, PKK και ISIS είχαν κοινούς εξωτερικούς υποστηρικτές και ότι κατά την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 εξυπηρετούσαν τον ίδιο στρατηγικό στόχο.
Πρόκειται, βεβαίως, για τους ισχυρισμούς και την πολιτική ερμηνεία του ίδιου του Καραγκιούλ.
Το ενδιαφέρον όμως βρίσκεται στο ευρύτερο αφήγημα που οικοδομεί: η Τουρκία, κατά την άποψή του, δεν αντιμετώπιζε επί δεκαετίες απλώς την τρομοκρατία αλλά έναν ακήρυχτο πόλεμο εξωτερικής παρέμβασης.
«Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος συνεχίστηκε μέχρι σήμερα»
Σε αυτό το σημείο ο Καραγκιούλ περνά από την εσωτερική πολιτική στην Ιστορία.
Υποστηρίζει ότι οι δυτικές επιθέσεις εναντίον του τουρκικού χώρου δεν τελείωσαν με τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι δυνάμεις που διέλυσαν την Οθωμανική Αυτοκρατορία, κατά την άποψή του, συνέχισαν την ίδια πολιτική απέναντι στην Τουρκική Δημοκρατία με διαφορετικά εργαλεία.
Έτσι καταλήγει στη φράση που αποτελεί και τον τίτλο του άρθρου του:
«Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος για εμάς μόλις τώρα τελείωσε».
Η συγκεκριμένη διατύπωση έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, επειδή ουσιαστικά παρουσιάζει τη σημερινή Τουρκία ως δύναμη ιστορικής αναθεώρησης του συστήματος που διαμορφώθηκε μετά την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
«Τώρα κατεβήκαμε στη Μεσόγειο»
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα για Ελλάδα και Κύπρο είναι η αναφορά του στη Μεσόγειο.
Ο Καραγκιούλ υποστηρίζει ότι οι δυτικές δυνάμεις γνώριζαν πως κάποια στιγμή η Τουρκία θα ανακτούσε την ισχύ της, «θα κατέβαινε στη Μεσόγειο» και θα εξελισσόταν σε δύναμη που θα συγκροτούσε γύρω της έναν ευρύτερο γεωπολιτικό χώρο.
Κατά την άποψή του, αυτό ακριβώς επιχειρούσε να εμποδίσει η Δύση επί έναν αιώνα.
Η συγκεκριμένη αναφορά αποκτά ιδιαίτερο βάρος υπό το πρίσμα της τουρκικής πολιτικής στην Ανατολική Μεσόγειο, της στρατιωτικής παρουσίας της Άγκυρας πέραν των συνόρων της και της συστηματικής προσπάθειας διεύρυνσης της επιρροής της από τη Μέση Ανατολή και τον Καύκασο έως την Αφρική και την Κεντρική Ασία.
Από το εθνικό κράτος στον «γεωγραφικό χώρο»
Ο Καραγκιούλ προχωρά ακόμη περισσότερο.
Προβλέπει ότι τα επόμενα βήματα της Τουρκίας θα έχουν πλέον «γεωγραφική κλίμακα» και ότι τα όρια της τουρκικής ισχύος και επιρροής δεν θα περιορίζονται στο εθνικό κράτος.
Μιλά για περιφερειακές συνεργασίες, υπερεθνικές δομές, οικονομικές ζώνες, τεχνολογικούς κόμβους, ακόμη και κοινό στρατό.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται σε ένα τεράστιο γεωπολιτικό τόξο που εκτείνεται από το Μαρόκο μέχρι την Ινδονησία και από τον Ατλαντικό μέχρι τον Ειρηνικό, συμπεριλαμβάνοντας τη Μέση Ανατολή, την Κεντρική και Νότια Ασία και μεγάλο μέρος της Αφρικής.
Το όραμα που περιγράφει δεν αφορά, επομένως, μια Τουρκία που απλώς επιδιώκει μεγαλύτερη ανεξαρτησία από τη Δύση. Περιγράφει μια Άγκυρα που φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν από τους βασικούς οργανωτικούς πόλους ενός τεράστιου γεωπολιτικού χώρου.
«Τελείωσε η εποχή της Τουρκίας ως χώρας του μετώπου»
Ο Καραγκιούλ απορρίπτει επίσης τον παραδοσιακό ρόλο της Τουρκίας ως νοτιοανατολικού προμαχώνα της δυτικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.
Κατά τον ίδιο, έχει τελειώσει η εποχή κατά την οποία η στρατηγική αξία της Τουρκίας καθοριζόταν από τις ανάγκες ασφαλείας της Ευρώπης και του Ισραήλ.
Υποστηρίζει μάλιστα ότι επί πενήντα χρόνια οι μεγαλύτερες απειλές για την Τουρκία προέρχονταν από χώρες που η ίδια αποκαλούσε «συμμάχους».
Και προαναγγέλλει το τέλος της περιόδου κατά την οποία η Άγκυρα βρισκόταν σε αμυντική στάση.
«Η Τουρκία καθαρίζει το εσωτερικό και προκαλεί παγκόσμιες θύελλες»
Το νέο δόγμα που περιγράφει ο Καραγκιούλ συνοψίζεται στην πεποίθηση ότι όσο η Τουρκία απαλλάσσεται από τους εσωτερικούς περιορισμούς της, τόσο περισσότερο θα μπορεί να προβάλλει ισχύ στο εξωτερικό.
Συνδέει μάλιστα αυτή τη διαδικασία με την εντυπωσιακή ανάπτυξη της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας και στρατιωτικής τεχνολογίας, αν και θεωρεί ότι η πραγματική αλλαγή βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο η τουρκική ηγεσία αντιλαμβάνεται πλέον τον κόσμο και τον ιστορικό της ρόλο.
Για τον Καραγκιούλ, η σημερινή φάση αποτελεί μια «δεύτερη ίδρυση» της Τουρκίας, μετά την ίδρυση της Δημοκρατίας, ή διαφορετικά το τέλος της περιόδου συγκρότησης και την έναρξη μιας νέας «εποχής ανόδου».
Ένα κείμενο που πρέπει να διαβαστεί και στην Ελλάδα
Ανεξάρτητα από το κατά πόσο οι εκτιμήσεις του Καραγκιούλ ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα ή αποτελούν μαξιμαλιστική ιδεολογική κατασκευή του φιλοερντογανικού χώρου, το άρθρο έχει ιδιαίτερη αξία για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ένα σημαντικό τμήμα του τουρκικού πολιτικού και μιντιακού συστήματος αντιλαμβάνεται τη θέση της χώρας.
Δεν περιγράφει μια Τουρκία που ζητά απλώς καλύτερους όρους μέσα στο υφιστάμενο διεθνές σύστημα.
Περιγράφει μια Τουρκία που θεωρεί ότι η μεταοθωμανική εποχή τελειώνει, ότι η δυτική δυνατότητα παρέμβασης στην περιοχή υποχωρεί και ότι η ίδια αποκτά πλέον το δικαίωμα και την ισχύ να διαμορφώσει έναν νέο περιφερειακό συσχετισμό.
Και η Μεσόγειος βρίσκεται ρητά μέσα σε αυτόν τον σχεδιασμό.
Ο Καραγκιούλ κλείνει το άρθρο του υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία εισέρχεται πλέον σε μια περίοδο ιστορικής «δοκιμασίας»: αφού, κατά την εκτίμησή του, η εποχή των δυτικών παρεμβάσεων τελείωσε, το ερώτημα πλέον είναι τι μπορεί να οικοδομήσει η ίδια.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα επιχειρεί να διευρύνει τις στρατηγικές της συνεργασίες και να ενισχύσει την πολιτική, στρατιωτική και οικονομική παρουσία της σε μια τεράστια γεωγραφική ζώνη, το κείμενο του Καραγκιούλ λειτουργεί ως μια χαρακτηριστική διατύπωση του οράματος περί Τουρκίας που περνά από την άμυνα στην προβολή ισχύος και από τα εθνικά σύνορα στη «γεωγραφία».
Και αυτό είναι ένα μήνυμα που Αθήνα και Λευκωσία δεν έχουν την πολυτέλεια να αγνοήσουν.