Tον κίνδυνο να δημιουργηθούν τετελεσμένα εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, μέσα από τους χειρισμούς για την ηλεκτρική διασύνδεση και τις ενεργειακές έρευνες νοτίως της Κρήτης, ανέδειξε ο Μανώλης Κοττάκης. Οι καταγγελίες για την Κάσο, οι πληροφορίες για γαλλοτουρκικές επαφές και η προειδοποίηση για μια συνολική συμφωνία με περιτύλιγμα ειρήνης και ευημερίας.
Στο ίδιο στρατηγικό πρόβλημα καταλήγουν, σύμφωνα με τον Μανώλη Κοττάκη, τόσο η υπόθεση του ηλεκτρικού καλωδίου όσο και οι εξελίξεις γύρω από την παρουσία της Chevron νοτίως της Κρήτης: στην προσπάθεια της Τουρκίας να επιβάλει στην πράξη το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Συνομιλώντας με τον Γιώργο Σαχίνη, ο δημοσιογράφος υποστήριξε ότι πίσω από τις τεχνικές διαδικασίες, τις εταιρικές διαπραγματεύσεις και τις διπλωματικές διατυπώσεις βρίσκεται ένα κρίσιμο ερώτημα: εάν η Ελλάδα θα ασκήσει τα δικαιώματά της ή εάν θα αποδεχθεί περιορισμούς που επιδιώκει να επιβάλει η Άγκυρα.
Το καλώδιο και οι πληροφορίες για αλλαγή όδευσης
Ο Μανώλης Κοττάκης επικαλέστηκε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες εξετάζεται αλλαγή της διαδρομής του καλωδίου. Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια εξέλιξη, εφόσον αποσκοπεί στην αποφυγή περιοχών που διεκδικούνται μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου, θα μπορούσε να αποκτήσει ευρύτερη πολιτική σημασία.
Παράλληλα, επικαλούμενος δημοσίευμα της «Εστίας», υποστήριξε ότι Γάλλοι νομικοί που εκπροσωπούν τις εμπλεκόμενες εταιρείες συνομιλούν με Τούρκους νομικούς, υπό την εποπτεία του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών. Αντικείμενο αυτών των επαφών, όπως ανέφερε, είναι η διατύπωση ενδεχόμενου αιτήματος προς τις τουρκικές αρχές για τη συνέχιση των εργασιών.
Ο ίδιος επέμεινε ότι η ουσία δεν αλλάζει ανάλογα με το εάν μια τέτοια διαδικασία ονομαστεί «ενημέρωση» ή «άδεια». Κατά την άποψή του, το κρίσιμο είναι εάν αναγνωρίζεται στην Τουρκία ρόλος έγκρισης δραστηριοτήτων σε περιοχές ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Για να περιγράψει τη στρατηγική διάσταση της τουρκικής επιδίωξης, χρησιμοποίησε την εικόνα ενός μεγάλου κόκκινου φαναριού ανάμεσα στην Κρήτη, τη Ρόδο και την Κάσο, με την Τουρκία και τη Λιβύη να διεκδικούν ρόλο «τροχονόμου».
Chevron: Επένδυση και γεωπολιτικές πιέσεις
Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε την παρουσία της Chevron στην περιοχή. Ο Κοττάκης υποστήριξε ότι τα συμφέροντα μιας μεγάλης ενεργειακής εταιρείας δεν ταυτίζονται αυτομάτως με τις ελληνικές εθνικές επιδιώξεις.
Όπως εξήγησε, εάν μια εταιρεία αντιμετωπίσει αμφισβητήσεις στις περιοχές όπου σχεδιάζει να δραστηριοποιηθεί, μπορεί να ζητήσει από τα εμπλεκόμενα κράτη να επιλύσουν προηγουμένως τις διαφορές τους. Κατά την εκτίμησή του, αυτή η ανάγκη μπορεί να μετατραπεί σε μοχλό πίεσης για ευρύτερες διευθετήσεις.
Επικαλέστηκε επίσης προηγούμενο δημοσίευμα της «Εστίας» για συμβατική πρόβλεψη σχετική με την αναθεώρηση συντεταγμένων και την αποχώρηση της εταιρείας χωρίς επιβάρυνση, εφόσον μεταβληθούν τα όρια της περιοχής παραχώρησης μετά από οριοθέτηση. Ο ίδιος ερμήνευσε την πρόβλεψη αυτή ως ένδειξη προετοιμασίας για ενδεχόμενες αλλαγές.
Η βασική του προειδοποίηση ήταν ότι η ενεργειακή δραστηριότητα μπορεί να αποτελέσει αφετηρία μιας μεγάλης συμφωνίας, της οποίας οι όροι θα κρίνουν εάν προστατεύονται τα ελληνικά δικαιώματα.
Μια διευθέτηση με περιτύλιγμα «μεγάλης επιτυχίας»
Ο δημοσιογράφος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να προωθηθεί συνολική συνεννόηση στην Ανατολική Μεσόγειο, με επίκεντρο την αξιοποίηση των ενεργειακών πόρων.
Εκτίμησε, μάλιστα, ότι μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να παρουσιαστεί στην ελληνική κοινωνία ως μεγάλη επιτυχία, με επιχειρήματα την ειρήνη, την ανάπτυξη και την ευημερία. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε και στο ενδεχόμενο να ζητηθεί η έγκριση των πολιτών.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η αντίρρησή του αφορά τη βάση της όποιας συμφωνίας: κατά πόσο αυτή θα στηρίζεται στην προστασία των ελληνικών δικαιωμάτων ή στην εξυπηρέτηση συσχετισμών ισχύος και εταιρικών συμφερόντων.
Οι καταγγελίες για την Κάσο
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε για τους χειρισμούς στο περιστατικό της Κάσου τον Ιούλιο του 2024.
Σύμφωνα με την περιγραφή του, τουρκικά πολεμικά πλοία άσκησαν πίεση στο ιταλικό ερευνητικό, ενώ η ελληνική πλευρά αντιμετώπισε την υπόθεση ως διπλωματικό ζήτημα. Ο ίδιος κατήγγειλε ότι το ερευνητικό ζήτησε άδεια από τον σταθμό της Αττάλειας και ότι τουρκικές απαιτήσεις αποχώρησης διατυπώθηκαν και προς ελληνικά σκάφη.
Ο Κοττάκης παρουσίασε τα περιστατικά αυτά ως υποχώρηση με συνέπειες που, κατά την άποψή του, εξακολουθούν να επηρεάζουν την εξέλιξη του έργου. Οι σχετικές αναφορές αποτελούν καταγγελίες και πληροφορίες που ο ίδιος επικαλέστηκε στη συνέντευξη.
«Η πατρίδα δεν είναι προσωπικό οικόπεδο»
Σημαντικό μέρος της παρέμβασής του αφιέρωσε στον ρόλο της δημοσιογραφίας και στην υποχρέωση ενημέρωσης της κοινωνίας, ακόμη και όταν οι πληροφορίες είναι δυσάρεστες.
Αναφερόμενος σε συνομιλία του με κορυφαίο αξιωματούχο, εξήγησε ότι ένα δημοσιογραφικό λάθος επιβαρύνει την αξιοπιστία εκείνου που το διαπράττει, ενώ ένα λάθος εθνικής στρατηγικής μπορεί να επιβαρύνει ολόκληρη τη χώρα.
Στο κλείσιμο της συζήτησης συνέδεσε τις περιφερειακές εξελίξεις με τη διεθνή αστάθεια, την ενεργειακή κρίση και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Κατά την εκτίμησή του, το ουκρανικό μέτωπο παραμένει το πιο επικίνδυνο σημείο για ενδεχόμενη γενίκευση της σύγκρουσης.
Για την Ελλάδα, το μήνυμά του ήταν ότι ο χρόνος που προσφέρουν οι διεθνείς ανταγωνισμοί πρέπει να αξιοποιηθεί με συγκεκριμένη στρατηγική. Η αναβολή των πιέσεων δεν συνεπάγεται και εξάλειψή τους.