Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Ντόναλντ Τραμπ είχαν τηλεφωνική επικοινωνία με βασικό μενού τη Συρία, τη Γάζα και την «αντιτρομοκρατία», σε μια συγκυρία όπου η Ουάσιγκτον και η Άγκυρα επιχειρούν να συγχρονίσουν γραμμή σε δύο μέτωπα που καίνε. Σύμφωνα με ανακοίνωση της τουρκικής Προεδρίας Επικοινωνίας, οι δύο ηγέτες συζήτησαν τις διμερείς σχέσεις Τουρκίας–ΗΠΑ και ευρύτερες περιφερειακές/παγκόσμιες εξελίξεις, με έμφαση στα «θερμά» σημεία της Μέσης Ανατολής.
«Κόκκινη γραμμή» η ενότητα της Συρίας
Στο συριακό, ο Ερντογάν επανέλαβε το πάγιο μήνυμα της Άγκυρας: προτεραιότητα η «ενότητα, συνοχή και εδαφική ακεραιότητα» της Συρίας. Υποστήριξε ότι μια «πλήρως ανοικοδομημένη, σταθερή και απαλλαγμένη από τρομοκρατία» Συρία θα λειτουργούσε ως πολλαπλασιαστής περιφερειακής σταθερότητας και ότι η Τουρκία παραμένει προσηλωμένη σε αυτή την κατεύθυνση.
Πρακτικά, η διατύπωση αυτή μεταφράζεται σε ένα πράγμα: καμία ανοχή σε δομές τύπου SDF/YPG στα σύνορα και καμία «γκρίζα ζώνη» αυτόνομης κουρδικής ισχύος στη ΒΑ Συρία, ειδικά τώρα που στο πεδίο «τρέχουν» συμφωνίες εκεχειρίας και ενσωμάτωσης δυνάμεων στον κορμό της Δαμασκού.
ISIS, φυλακές και ο πονοκέφαλος των κρατουμένων
Στο ίδιο τηλεφώνημα, μπήκε και το ζήτημα του ISIS, με ειδική αναφορά στους κρατούμενους τζιχαντιστές σε συριακές φυλακές. Ο Ερντογάν φέρεται να τόνισε την ανάγκη συντονισμένης διεθνούς δράσης ώστε να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι ασφαλείας από τους κρατούμενους και να αποφευχθεί αναζωπύρωση της απειλής.
NEW: Turkish President Erdogan held a phone call with Trump to discuss Türkiye–U.S. relations, as well as regional and global developments.
Erdogan emphasized the importance of Syria’s unity and territorial integrity, noting Türkiye’s close monitoring of developments there.
The… pic.twitter.com/H1N6Ew1JjV
— Clash Report (@clashreport) January 20, 2026
Γάζα και «Gaza Peace Board»: η πρόσκληση Τραμπ και η τουρκική διάθεση ρόλου
Στη Γάζα, οι δύο πλευρές συζήτησαν τις προσπάθειες για εγκαθίδρυση ειρήνης. Η τουρκική πλευρά εμφανίζεται να δηλώνει έτοιμη να κινηθεί «σε στενό συντονισμό» με τις ΗΠΑ για πρωτοβουλίες που στοχεύουν σε τερματισμό της σύγκρουσης και «διαρκή σταθερότητα».
Το πιο πολιτικά φορτισμένο σημείο είναι η αναφορά ότι ο Ερντογάν ευχαρίστησε τον Τραμπ για την πρόσκληση συμμετοχής σε ένα σχήμα που αποκαλείται «Gaza Peace Board», δείχνοντας πρόθεση να μπει η Άγκυρα σε μελλοντικούς μηχανισμούς διαχείρισης/επόμενης μέρας. Τουλάχιστον έτσι το παρουσιάζει η τουρκική ανακοίνωση.
Το άδειασμα των Κούρδων και το τηλεφώνημα με Ερντογάν
Στο παρασκήνιο της τηλεφωνικής επικοινωνίας Τραμπ–Ερντογάν ήρθε να «κουμπώσει» ένα σκηνικό από τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο, λίγες ώρες νωρίτερα, σε συνέντευξη Τύπου για τον έναν χρόνο της δεύτερης θητείας του. Σύμφωνα με την ανάρτηση, η εμφάνιση του Τραμπ κύλησε σε μεγάλο βαθμό γύρω από ζητήματα εσωτερικής πολιτικής – μετανάστευση, οικονομία, ναρκωτικά – όμως στο τέλος άφησε ένα καθαρό πολιτικό μήνυμα: όταν είπε on camera ότι έχει «ένα πολύ σημαντικό τηλεφώνημα με τον πρόεδρο Ερντογάν» και «πρέπει να φύγει», υπογράμμισε στην πράξη το βάρος που δίνει ο Λευκός Οίκος στην τουρκική γραμμή για τα περιφερειακά.
Η συνέντευξη, όπως περιγράφεται, είχε «μία ώρα φλυαρίας» με κυρίως εσωτερικό περιεχόμενο και άλλη μισή ώρα ερωτήσεων. Από την αρχή, ο Τραμπ στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα της Μινεσότας και στα «τεράστια ποσά» που – όπως είπε – δόθηκαν σε επιδόματα σε μετανάστες. Γενικότερα, το μεταναστευτικό απορρόφησε μεγάλο μέρος του χρόνου του, με τον πρόεδρο να εμφανίζεται με έναν ογκώδη φάκελο «επιτευγμάτων» του πρώτου χρόνου και να ισχυρίζεται ότι οι αριθμοί των παράτυπων μεταναστών που εισέρχονται στις ΗΠΑ έχουν μειωθεί δραματικά. Στο οικονομικό πεδίο, ο Τραμπ αναφέρθηκε σε ελλείμματα και πληθωρισμό, αποδίδοντας τα προβλήματα στον Τζο Μπάιντεν και στη «κληρονομιά» που παρέλαβε. Τέταρτο βασικό θέμα ήταν η καταπολέμηση των κυκλωμάτων ναρκωτικών, με τον ισχυρισμό ότι έχει «εξαλείψει σχεδόν το 100%» των ναρκωτικών που εισέρχονται μέσω θαλάσσης.
Στα διεθνή, οι απαντήσεις του ήταν πιο αποκαλυπτικές. Για το ΝΑΤΟ είπε ότι ο «μεγαλύτερος φόβος» του είναι πως οι ΗΠΑ δαπανούν τεράστια ποσά, αλλά αμφιβάλλει κατά πόσο η Συμμαχία θα τις στηρίξει αν προκύψει ανάγκη. Για τη Γροιλανδία, όταν ρωτήθηκε πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φτάσει, απάντησε κοφτά «θα το μάθετε», συμπληρώνοντας ότι οι ΗΠΑ «τη χρειάζονται για λόγους ασφάλειας» και ότι θα βρεθεί λύση που θα ικανοποιεί και το ΝΑΤΟ και την Ουάσιγκτον.
President Trump says he has to go as he has a “very important call” with Turkish President Erdoganpic.twitter.com/VuLfOBWSQ7
— Hümeyra Pamuk (@humeyra_pamuk) January 20, 2026
Ιδιαίτερη σημασία έχει η τοποθέτησή του για τους Κούρδους στη Συρία, σε μια στιγμή που το κουρδικό ζήτημα συμπίπτει με την τουρκική ατζέντα «τρομοκρατίας» και τις συζητήσεις για το μέλλον των SDF. Ο Τραμπ είπε ότι «τους συμπαθώ, θα τους προστατεύσουμε», αλλά πρόσθεσε με νόημα ότι στο παρελθόν οι ΗΠΑ «τους έχουν δώσει περισσότερα από όσα έχουν λάβει πίσω». Πρόκειται για φράση που διαβάζεται ως προειδοποίηση ορίων: στήριξη ναι, αλλά με λογαριασμό, ανταποδοτικότητα και – κυρίως – χωρίς να επιτρέπεται το κουρδικό να τινάξει στον αέρα τις σχέσεις με την Άγκυρα.
Τέλος, ο Τραμπ έκανε ειδική αναφορά στο νεοσύστατο «Συμβούλιο Ειρήνης», λέγοντας ότι «ενδέχεται» ακόμη και να αντικαταστήσει τον ΟΗΕ, τον οποίο επέκρινε ως αναποτελεσματικό, παρότι δήλωσε «θαυμαστής» του. Υποστήριξε ότι ο ΟΗΕ θα έπρεπε να έχει λύσει πολέμους που – κατά τον ίδιο – έλυσε ο ίδιος, ενώ σημείωσε ότι ποτέ δεν απευθύνθηκε στον Οργανισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, η «δημόσια» έμφαση στο τηλεφώνημα με τον Ερντογάν αποκτά διπλή ανάγνωση: και ως μήνυμα προς το εσωτερικό ακροατήριο ισχύος/πρωτοβουλίας, και ως σήμα ότι η Τουρκία παραμένει κεντρικός συνομιλητής της Ουάσιγκτον σε Συρία και Γάζα, με τους Κούρδους να καταλαβαίνουν πως δεν είναι πια το μοναδικό «χαρτί» των ΗΠΑ στο πεδίο.
ΜΑΚΟ: Ο Τραμπ έδωσε στον Ερντογάν και στη Μουσουλμανική Αδελφότητα αυτό που πάντα ήθελαν
Στο ίδιο κάδρο μπαίνει και μια αιχμηρή ανάγνωση από ισραηλινό ΜΜΕ (mako.co), που βλέπει το «Συμβούλιο Ειρήνης» του σχεδίου Τραμπ για τη Γάζα όχι ως ουδέτερο μηχανισμό διαχείρισης, αλλά ως αλλαγή δόγματος που μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ για την Ιερουσαλήμ. Το σχόλιο υπενθυμίζει ότι για δεκαετίες το Ισραήλ κρατά ως κεντρική αρχή την επίλυση της ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης μέσω άμεσων, διμερών διαπραγματεύσεων με τους Παλαιστινίους, υπό αμερικανική μεσολάβηση, αλλά χωρίς «διεθνοποίηση» του ζητήματος. Η διεθνοποίηση αντιμετωπίζεται διαχρονικά ως στρατηγικός κίνδυνος: μπορεί να οδηγήσει σε μια «εξωτερικά επιβαλλόμενη» διευθέτηση, με όρους που δεν υπηρετούν τις ισραηλινές ανάγκες ασφαλείας.
Πέρα από τη θεωρία, το mako περιγράφει και τη βαθύτερη πρακτική ανησυχία στην Ιερουσαλήμ: όταν δεν υπάρχει ισραηλινή πρωτοβουλία ή όταν το πολιτικό αδιέξοδο παγιώνεται, ανοίγει κενό που γεμίζει από μια ευρεία διεθνή πρωτοβουλία – άρα από εξωτερικό καταναγκασμό. Γι’ αυτό, ακόμη και σε περιόδους χωρίς πραγματική πρόοδο, το Ισραήλ – κατά την ίδια λογική – φρόντιζε να διατηρεί την «εικόνα διαδικασίας», έστω αργής ή συμβολικής, ώστε να αποτρέπει μια λύση «με το ζόρι» από έξω. Με απλά λόγια: μια ελεγχόμενη διαδρομή Ισραήλ–ΗΠΑ, όσο δύσκολη κι αν είναι, θεωρείται προτιμότερη από μια πολυμερή διεθνή ρύθμιση όπου το Ισραήλ εμφανίζεται ως το μέρος που υποχωρεί.
Ακριβώς εδώ, το «Peace Board» του Τραμπ – όπως παρουσιάζεται – θεωρείται ότι ανατρέπει τους κανόνες: το σχόλιο μιλά για «πολυτελή διεθνοποίηση» και μάλιστα όχι οποιαδήποτε, αλλά μια διεθνοποίηση που φέρνει στο τραπέζι δρώντες τους οποίους το Ισραήλ βλέπει ως τους πιο προβληματικούς. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες που επικαλείται, στο Συμβούλιο εμφανίζονται υπερεκπροσωπημένες χώρες που ταυτίζονται με τον χώρο της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, με το Κατάρ και την Τουρκία να μην αντιμετωπίζονται ως περιφερειακοί «κομπάρσοι», αλλά ως κεντρικοί παίκτες στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή. Για την ισραηλινή πλευρά που αρθρογραφεί, αυτό συνιστά εγγενή αντίφαση: πώς μιλάς για «εξάρθρωση κέντρων τρομοκρατίας» στη Γάζα, όταν ρόλο-κλειδί στη διαδικασία αποκτούν χώρες που – κατά τη συγκεκριμένη ανάλυση – είτε χρηματοδότησαν είτε πολιτικά κάλυψαν το οικοσύστημα που γέννησε και συντήρησε τη Χαμάς.
Το mako βάζει στο στόχαστρο ειδικά το Κατάρ, περιγράφοντάς το ως βασικό χρηματοδότη της Χαμάς όλα αυτά τα χρόνια, με ροές κεφαλαίων προς τη Γάζα που στόχευαν σε «αγορά» προσωρινής ηρεμίας, αλλά – κατά την κριτική – συνέβαλαν τελικά στην εδραίωση της κυριαρχίας της Χαμάς. Η ειρωνεία, όπως την παρουσιάζει, είναι ότι τώρα το Κατάρ εμφανίζεται μέσα στο Συμβούλιο ως «νόμιμος, ισχυρός και ηγετικός παράγοντας». Αντίστοιχα, για την Τουρκία του Ερντογάν, τη χαρακτηρίζει ιδεολογικό προστάτη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας και ένθερμο υποστηρικτή της Χαμάς, σημειώνοντας ότι η αναβαθμισμένη παρουσία της αντανακλά μια αμερικανική αντίληψη: όποιος υπόσχεται σταθερότητα «στα χαρτιά» θεωρείται χρήσιμος, ακόμη κι αν οι αξίες και οι πρακτικές του συγκρούονται με τη λογική της αντιτρομοκρατίας.
Η κατάληξη αυτού του συλλογισμού είναι βαριά: το σχέδιο 20 σημείων μπορεί να μην είναι «ιστορική ειρήνη», αλλά πλήρης αντιστροφή της στρατηγικής γραμμής που το Ισραήλ υπερασπίζεται δεκαετίες. Και μπαίνει το ερώτημα που καίει: πρόκειται για ιστορικό αμερικανικό λάθος ή για υπολογισμένη κίνηση με σιωπηρή συναίνεση στην Ιερουσαλήμ; Η ανάλυση καταλήγει ότι μόνο μια κρατική εξεταστική διαδικασία θα μπορούσε να ξεκαθαρίσει ποιος γνώριζε τι και ποιος αποδέχτηκε ποιο ρίσκο.
Ως συμπλήρωμα στο τηλεφώνημα Τραμπ–Ερντογάν, αυτή η ισραηλινή οπτική φωτίζει το γιατί η Άγκυρα εμφανίζεται να «παίζει» σε δύο ταμπλό: από τη μία ζητά ρόλο στη Γάζα μέσω ενός αμερικανικού σχήματος, από την άλλη επιδιώκει να κλειδώσει τους όρους στη Συρία με το κουρδικό ως κόκκινη γραμμή. Και εξηγεί γιατί το «Peace Board» δεν αντιμετωπίζεται παντού ως τεχνικό εργαλείο ειρήνευσης, αλλά ως σκληρή ανακατανομή επιρροής με νικητές και χαμένους.