Στο επίκεντρο της εκπομπής «Geopolitics» στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής» βρέθηκε η εσωτερική γεωγραφία του κινήματος MAGA (Make America Great Again) και το πώς αυτή μεταφράζεται σε εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, με αφορμή την κλιμάκωση γύρω από το Ιράν. Καλεσμένος ήταν ο Ραφαήλ Καλυβιώτης, υποψήφιος διδάκτορας γεωπολιτικής και πολιτικός επιστήμονας, ο οποίος ανέλυσε τις τάσεις, τα ρήγματα και τις αντιφάσεις του τραμπισμού, αλλά και τη μεγάλη στρατηγική πίσω από τις κινήσεις της Ουάσιγκτον.
Ο κ. Καλυβιώτης περιέγραψε το MAGA ως πολιτική κατασκευή που «έδεσε» την άνοδο του Ντόναλντ Τραμπ με μια κρίσιμη κοινωνική δεξαμενή: τους λεγόμενους “Middle American Radicals”, πολίτες από τα μεσαία στρώματα που –όπως είπε– είχαν βρεθεί εκτός της παραδοσιακής κομματικής ταύτισης και επηρεάστηκαν από την απώλεια θέσεων εργασίας λόγω παγκοσμιοποίησης. Σε αυτό το πλαίσιο, τα μηνύματα “America First” και «να ξανακάνουμε την Αμερική μεγάλη» παρουσιάστηκαν ως ρητορικό «διαζύγιο» με τις δυνάμεις των πολυεθνικών και ως συμμαχία με τους «απλούς και κανονικούς» Αμερικανούς.
Κομβικό σημείο της ανάλυσης ήταν ότι ένα μεγάλο κομμάτι της βάσης του MAGA διατηρεί νεο-απομονωτιστικά χαρακτηριστικά: δεν θέλει «ατελείωτους πολέμους» και αντιμετωπίζει με καχυποψία τις επεμβάσεις. Εκεί, κατά τον ίδιο, εξηγείται και η εσωτερική τριβή που προκαλούν κινήσεις των ΗΠΑ σε μέτωπα όπως το Ιράν ή η Βενεζουέλα: ένα μέρος του κινήματος θεωρεί ότι ο Τραμπ «δεν τήρησε τις υποσχέσεις του» στον βαθμό που το έκανε στην πρώτη θητεία.
Στην ίδια γραμμή, σχολίασε το ρήγμα εντός του MAGA γύρω από την ισραηλινοαμερικανική επίθεση στο Ιράν, επισημαίνοντας πως συνυπάρχουν αντικρουόμενες φωνές: από όσους την καταδικάζουν ως «αποκρουστική και κακή» έως εκείνους που τη θεωρούν πιθανό ιστορικό επίτευγμα, εφόσον υπάρξει γρήγορη επιτυχία. Ο ίδιος επέμεινε ότι η ανάλυση δεν ταυτίζεται με «λήψη θέσης» και άνοιξε τη συζήτηση προς μια ευρύτερη θεματική: τα προβλήματα των πολυπολιτισμικών κοινωνιών, όπου οργανωμένες μειοψηφίες, χρήμα και επικοινωνιακή επιρροή μπορούν –όπως υποστήριξε– να επηρεάζουν τη συμπεριφορά του μέσου ψηφοφόρου.
Παράλληλα, έκανε σαφή διάκριση: χαρακτήρισε τα πλήγματα «χειρουργικά», όμως τόνισε ότι δεν δικαιολογούνται στη βάση του διεθνούς δικαίου, ενώ δήλωσε «εναντίον των αλλαγών καθεστώτων» μέσω εξωτερικής παρέμβασης. Στο ίδιο σημείο ανέδειξε και την «εσωτερική αντίφαση» του America First: απομονωτισμός από τη μία, αλλά από την άλλη η ανάγκη να μην αφήσει η Ουάσιγκτον την Κίνα να διεισδύει σε κρίσιμες περιφέρειες επιρροής – κάτι που, όπως είπε, το «βαθύ κράτος» γνωρίζει πολύ καλά.
Κατά τον κ. Καλυβιώτη, η ουσιαστικότερη τομή της εποχής Τραμπ δεν είναι απλώς πολιτική, αλλά δομική: υποστήριξε ότι η άνοδος Τραμπ «έβγαλε τις πολυεθνικές» από τον σκληρό πυρήνα του αμερικανικού κράτους και επανέφερε λογική κρατικού συμφέροντος, κάνοντας αναφορά στο βεσφαλιανό πλαίσιο και στη raison d’état. Στο ίδιο σχήμα ενέταξε την κριτική του προς κύκλους που, όπως είπε, μέσω του World Economic Forum επιδίωκαν ένα «πρόπλασμα παγκόσμιου κράτους».
Ενόψει των midterms, προέβλεψε ότι ο Τραμπ πιθανότατα θα έχει απώλειες λόγω της παράδοσης που «τιμωρεί» το κυβερνών κόμμα στις ενδιάμεσες εκλογές, αλλά και λόγω της δυσαρέσκειας για τις επεμβάσεις στο εξωτερικό. Από την άλλη, σημείωσε πως υπάρχει ισχυρό κομμάτι βάσης που στηρίζει τον Τραμπ για ζητήματα όπως η παράνομη μετανάστευση, η ατζέντα κατά της woke κουλτούρας και η μείωση φόρων.
Στο διεθνές επίπεδο, έθεσε ως «τελικό στρατηγικό στόχο» των ΗΠΑ την Ταϊβάν και την ανάσχεση της Κίνας, υποστηρίζοντας ότι κινήσεις σε Ιράν, Βενεζουέλα, Μεξικό, Κούβα και Ευρώπη εντάσσονται σε μία ιεράρχηση που υπηρετεί αυτή τη μεγάλη προτεραιότητα. Ειδικά για το Ιράν, το περιέγραψε ως κρίσιμο κομμάτι της χερσαίας απόληξης του Νέου Δρόμου του Μεταξιού, που επιχειρεί να παρακάμψει τις θαλάσσιες μεταφορές, άρα –κατά την εκτίμησή του– να ανατρέψει την αγγλοσαξονική ναυτική γεωπολιτική παράδοση.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη δύναμη των συμβόλων. Ο κ. Καλυβιώτης εξήγησε ότι τα σύμβολα λειτουργούν ως «κόλλα» συλλογικής ταυτότητας: από τα ρωμαϊκά λάβαρα έως τα καπελάκια MAGA, τα οποία –όπως είπε– προσέφεραν αίσθηση συμμετοχής σε συλλογική αντίσταση. Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και επιλογές όπως η ενδυματολογική παρουσία του Νετανιάχου σε επαφές υψηλού συμβολισμού, τις ονομασίες επιχειρήσεων με “Lion”, αλλά και τη ρητορική κορυφαίων Αμερικανών αξιωματούχων.
Συνδέοντας το πολιτισμικό στοιχείο με τη γεωπολιτική, έκανε ειδική αναφορά στον IMEC, σημειώνοντας ότι αφορά άμεσα την Ελλάδα, καθώς διαμορφώνει νέο εμπορικό-ενεργειακό πλέγμα με Ινδία–Σαουδική Αραβία–Ισραήλ–Κύπρο–Ελλάδα. Παράλληλα άσκησε κριτική στο ελληνικό κράτος για «έξοδο από την εξίσωση» περιοχών όπως η Σομαλιλάνδη, τις οποίες συνέδεσε με ανταγωνισμούς στο Κέρας της Αφρικής.
Κλείνοντας, έριξε το βάρος στα ΜΜΕ: τόνισε ότι ο πρώτος ρόλος τους είναι η κατάθεση των γεγονότων, αλλά ο δεύτερος –και εξίσου κρίσιμος– είναι ο έλεγχος της εξουσίας, όποιας μορφής. Μάλιστα σημείωσε ότι η απόσταση ελίτ–εθνών στη Δύση έχει μεγαλώσει και ότι η μάχη για «επιστροφή στην κανονική λειτουργία» των θεσμών και της ενημέρωσης θα κρίνει πολλά στη συνέχεια.