Ένα ιδιαίτερα σοβαρό σενάριο για τα πραγματικά κίνητρα πίσω από την πρόσφατη σύγκρουση πακιστανικού και ινδικού πολεμικού πλοίου στην Αραβική Θάλασσα θέτει η Firstpost, συνδέοντας το περιστατικό με το νέο τριμερές αμυντικό σύμφωνο Σαουδικής Αραβίας–Τουρκίας–Πακιστάν.
Σε ανάλυσή του στις 19 Σεπτεμβρίου, ο Sreemoy Talukdar διερωτάται εάν το Ισλαμαμπάντ επιχείρησε να δημιουργήσει εσκεμμένα μία νέα κρίση με την Ινδία, ώστε να αποκτήσει πολιτικό και στρατηγικό άλλοθι για να αποφύγει ενδεχόμενες στρατιωτικές υποχρεώσεις έναντι του Ριάντ στο πλαίσιο του λεγόμενου Mecca Joint Defence Agreement.
Η υπόθεση αυτή αποτελεί ερμηνεία της Firstpost και δεν έχει αποδειχθεί από ανεξάρτητα στοιχεία. Το ίδιο το ναυτικό περιστατικό, ωστόσο, έχει επιβεβαιωθεί, ενώ η Ινδία κατηγόρησε την πακιστανική πλευρά για επικίνδυνους χειρισμούς.
Το Σύμφωνο της Μέκκας
Στις 7 Αυγούστου 2026, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν υπέγραψαν στη Μέκκα συμφωνία συλλογικής άμυνας, η οποία προβλέπει ότι μία ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Ωστόσο, οι δημόσιες ανακοινώσεις δεν προσδιόρισαν επακριβώς τι στρατιωτικές υποχρεώσεις αναλαμβάνει κάθε χώρα σε περίπτωση ενεργοποίησης του μηχανισμού.
Σύμφωνα με την Firstpost, το κάθε μέλος προσέρχεται στη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας με διαφορετικές επιδιώξεις.
Για τη Σαουδική Αραβία, το σύμφωνο αποτελεί μία πρόσθετη ασφαλιστική δικλίδα σε μία περίοδο αυξανόμενης αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή. Για την Τουρκία δημιουργεί ένα ακόμη πεδίο στρατιωτικής και πολιτικής επιρροής. Για το Πακιστάν, όμως, η ινδική ανάλυση υποστηρίζει ότι το βασικό κίνητρο είναι διαφορετικό: η ενίσχυση της αποτροπής απέναντι στην Ινδία.
Το πακιστανικό δίλημμα με τους Χούθι
Εδώ ακριβώς εντοπίζει η Firstpost το πρόβλημα του Ισλαμαμπάντ.
Το Ριάντ βρίσκεται αντιμέτωπο με την απειλή των Χούθι και έχει ανάγκη από πρόσθετη στρατιωτική υποστήριξη, ιδιαίτερα στον τομέα της αεράμυνας. Το Πακιστάν, όμως, έχει σοβαρούς λόγους να μη θέλει να εμπλακεί σε μία σύγκρουση εναντίον μιας δύναμης που συνδέεται με το Ιράν.
Η γεωγραφία αποτελεί έναν από αυτούς. Πακιστάν και Ιράν μοιράζονται σύνορα περίπου 900 χιλιομέτρων, μεγάλο τμήμα των οποίων βρίσκεται στην ιδιαίτερα ασταθή περιοχή του Μπαλουχιστάν. Παράλληλα, το Ισλαμαμπάντ αντιμετωπίζει ήδη προβλήματα ασφαλείας στα σύνορά του με το Αφγανιστάν.
Υπάρχει και η εσωτερική διάσταση. Η σημαντική σιιτική κοινότητα του Πακιστάν καθιστά εξαιρετικά ευαίσθητη μία ενδεχόμενη πακιστανική συμμετοχή σε επιχειρήσεις εναντίον των σιιτών Χούθι.
Η Firstpost υπενθυμίζει ότι το Πακιστάν έχει αρνηθεί και στο παρελθόν να εμπλακεί στον πόλεμο της Υεμένης. Το 2015, παρά το αίτημα της Σαουδικής Αραβίας για παροχή χερσαίων δυνάμεων, πολεμικών πλοίων και αεροσκαφών, το πακιστανικό κοινοβούλιο αποφάσισε να διατηρήσει ουδέτερη στάση.
Η σύγκρουση στην Αραβική Θάλασσα
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον σημειώθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου το επικίνδυνο επεισόδιο μεταξύ του πακιστανικού PNS Hunain και πολεμικού πλοίου του Ινδικού Ναυτικού στα διεθνή ύδατα της βόρειας Αραβικής Θάλασσας.
Σύμφωνα με ινδικές πηγές, το πακιστανικό πλοίο πλησίασε με μεγάλη ταχύτητα και πραγματοποίησε μη ασφαλείς ελιγμούς, με αποτέλεσμα τη σύγκρουση. Το Νέο Δελχί κάλεσε τον Πακιστανό επιτετραμμένο και κατήγγειλε παραβίαση του άρθρου 10 της συμφωνίας του 1991 για την αποφυγή επικίνδυνων στρατιωτικών ενεργειών μεταξύ των δύο χωρών.
Το PNS Hunain υπέστη ζημιές και επέστρεψε σε λιμένα, ενώ το ινδικό πλοίο συνέχισε την αποστολή του. Ινδικές πηγές υποστήριξαν ότι ο κυβερνήτης του ινδικού πολεμικού απέφυγε κινήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σοβαρότερο επεισόδιο.
Η Firstpost πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα και θέτει το ερώτημα εάν η επικίνδυνη προσέγγιση αποτελούσε σκόπιμη πρόκληση.
Κατά τη συλλογιστική του δημοσιεύματος, μία σοβαρή ινδική στρατιωτική αντίδραση θα μπορούσε να προσφέρει στο Ισλαμαμπάντ το επιχείρημα ότι αντιμετωπίζει άμεση απειλή για την εθνική του ασφάλεια και, συνεπώς, ότι δεν μπορεί να διαθέσει στρατιωτικές δυνάμεις για επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.
Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι η Indian Express, επικαλούμενη επίσημες πηγές, ανέφερε πως, παρά την παραβίαση των κανόνων ασφαλείας, το περιστατικό δεν φαίνεται να θεωρείται αποδεδειγμένα σκόπιμη σύγκρουση.
Η Firstpost θυμίζει το 2001
Για να στηρίξει το επιχείρημά της, η Firstpost ανατρέχει στην κρίση του 2001 μετά την τρομοκρατική επίθεση στο ινδικό Κοινοβούλιο.
Το δημοσίευμα παραπέμπει σε παλαιότερες αναλύσεις Αμερικανών αξιωματούχων και ερευνητών, σύμφωνα με τις οποίες η τότε κρίση Ινδίας–Πακιστάν είχε ως αποτέλεσμα να μεταφερθούν μεγάλες πακιστανικές δυνάμεις από τα σύνορα με το Αφγανιστάν προς την Ινδία την ώρα που οι ΗΠΑ πίεζαν το Ισλαμαμπάντ να αποκλείσει τις διόδους διαφυγής στελεχών της Αλ Κάιντα από την Τόρα Μπόρα.
Η Firstpost επικαλείται την υπόθεση ότι η εξέλιξη αυτή εξυπηρέτησε αντικειμενικά την Αλ Κάιντα και επέτρεψε στο Πακιστάν να αποφύγει μέρος των αμερικανικών πιέσεων. Ωστόσο, και εδώ πρόκειται για ιστορική υπόθεση και ερμηνεία που το δημοσίευμα χρησιμοποιεί ως αναλογία και όχι για αποδεδειγμένη σύνδεση με το σημερινό ναυτικό επεισόδιο.
Το μεγάλο ερώτημα για τον άξονα Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας
Πέρα από το επίμαχο σενάριο της Firstpost, η ουσία βρίσκεται στο πρώτο σοβαρό τεστ που αντιμετωπίζει η νέα τριμερής συμμαχία.
Το Σύμφωνο της Μέκκας σχεδιάστηκε πάνω στην αρχή της συλλογικής αποτροπής, αλλά η πραγματική του συνοχή θα κριθεί όταν τα συμφέροντα των τριών κρατών δεν συμπίπτουν.
Η Σαουδική Αραβία ενδιαφέρεται πρωτίστως για την ασφάλεια του Κόλπου και την αντιμετώπιση των απειλών που προέρχονται από το Ιράν και τους συμμάχους του. Το Πακιστάν έχει στραμμένο μεγάλο μέρος της στρατηγικής του προσοχής στην Ινδία και ταυτόχρονα δεν επιθυμεί ανοιχτή αντιπαράθεση με την Τεχεράνη. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επιχειρεί να διευρύνει τον περιφερειακό στρατιωτικό της ρόλο.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο τι πραγματικά συνέβη ανάμεσα στο PNS Hunain και το ινδικό πολεμικό πλοίο.
Το βαθύτερο ερώτημα που θέτει η Firstpost είναι κατά πόσο το Σύμφωνο της Μέκκας μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη όταν έρθει η στιγμή τα τρία μέλη του να μετατρέψουν τις διακηρύξεις περί συλλογικής άμυνας σε πραγματικές στρατιωτικές δεσμεύσεις.