Στην ένταση της τουρκικής ρητορικής, στη στρατηγική πίεσης που ακολουθεί η Άγκυρα απέναντι στην Ελλάδα, αλλά και στις μεγάλες ανατροπές που συντελούνται στο ευρωπαϊκό και μεσανατολικό περιβάλλον αναφέρθηκε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική».
Ο κ. Μπαλτζώης στάθηκε αρχικά στις αλλαγές που συντελούνται στην ευρωπαϊκή άμυνα, εκτιμώντας ότι η Γερμανία οδηγείται σε σημαντική στρατιωτική ενίσχυση, την ώρα που η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη ενδέχεται να περιοριστεί σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη δημιουργίας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής προστασίας. Σε αυτό το πλαίσιο ενέταξε και την ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για ένα αμυντικό σύστημα που αποσκοπεί στην αναχαίτιση απειλών.
«Η Τουρκία εφαρμόζει το δόγμα των τριών πολέμων»
Το μεγαλύτερο μέρος της παρέμβασής του επικεντρώθηκε στην Τουρκία. Ο Ιωάννης Μπαλτζώης υποστήριξε ότι η Άγκυρα εφαρμόζει στην πράξη στοιχεία του κινεζικού «δόγματος των τριών πολέμων»: πόλεμο κοινής γνώμης, ψυχολογικές επιχειρήσεις και νομικό πόλεμο.
Όπως εξήγησε, η τουρκική πλευρά χρησιμοποιεί νομικά επιχειρήματα προκειμένου να στηρίξει τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο, αναφέροντας χαρακτηριστικά τη σύνδεση που επιχειρεί να κάνει μεταξύ της στρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών και της κυριαρχίας τους.
Ο ίδιος επικαλέστηκε το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ για το δικαίωμα αυτοάμυνας και τόνισε ότι η Ελλάδα έχει δικαίωμα να οργανώνει την άμυνά της όταν θεωρεί ότι αντιμετωπίζει απειλή.
Κατά τον πρόεδρο του ΕΛΙΣΜΕ, η επιδείνωση της τουρκικής ρητορικής δεν είναι απλώς ένα επικοινωνιακό φαινόμενο. Περιέγραψε τη στρατηγική της Άγκυρας ως συνδυασμό «στρατιωτικού καταναγκασμού» και «επιθετικής διπλωματίας».
«Η Τουρκία σκέφτεται ότι με αυτό το πράγμα θα τους φοβίσω και θα πάρω πράγματα τα οποία ίσως να μην μπορούσα να πάρω με στρατιωτικές επιχειρήσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Η καλύτερη νίκη είναι αυτή που πετυχαίνεις χωρίς πόλεμο»
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης παρέπεμψε στη στρατηγική σκέψη του Σουν Τσου, σημειώνοντας ότι η επιδίωξη είναι να επιτευχθούν πολιτικοί και στρατηγικοί στόχοι χωρίς να απαιτηθεί πολεμική σύγκρουση.
Στο πλαίσιο αυτό ήταν κατηγορηματικός ως προς το ενδεχόμενο παραχωρήσεων κυριαρχικών δικαιωμάτων υπό την πίεση της Άγκυρας.
«Χωρίς πόλεμο να παραχωρήσουμε εθνικά κυριαρχικά δικαιώματα; Θα είμαστε κατάπτυστοι στην Ιστορία», είπε, αποτυπώνοντας τη θέση του.
Ο απόστρατος αξιωματικός έφερε ως παράδειγμα την υπόθεση του ηλεκτρικού καλωδίου και όσα έχουν συμβεί στην περιοχή της Κάσου, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική πλευρά όφειλε να έχει αντιδράσει διαφορετικά.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο ζήτημα της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, σημειώνοντας ότι το θέμα επανέρχεται πλέον συχνότερα στον δημόσιο διάλογο.
«Πολύ ισχυρή επιδείνωση» της τουρκικής ρητορικής
Σχολιάζοντας την εκτίμηση του πρωθυπουργού περί επιδείνωσης της τουρκικής ρητορικής, ο κ. Μπαλτζώης χρησιμοποίησε σαφώς εντονότερη διατύπωση.
«Εγώ θα έλεγα όχι σχετική, πολύ ισχυρή επιδείνωση», ανέφερε.
Υπογράμμισε, πάντως, ότι η τουρκική ατζέντα για την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών δεν είναι καινούργια. Εκτίμησε όμως ότι οι σχετικές θέσεις επανέρχονται με μεγαλύτερη ένταση, ενώ σημείωσε ότι ακόμη και παλαιότεροι μηχανισμοί αποκλιμάκωσης στο Αιγαίο φαίνεται να έχουν αποδυναμωθεί.
Για το επιχείρημα ότι η επιθετική ρητορική της Άγκυρας μπορεί να συνδέεται με τις εσωτερικές πολιτικές ανάγκες του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Μπαλτζώης αναγνώρισε ότι αποτελεί ένα πιθανό σενάριο, χωρίς όμως να θεωρεί ότι αυτό αρκεί για να εξηγήσει συνολικά την τουρκική στρατηγική.
Η Μέση Ανατολή και το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ αναφέρθηκε στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στα διλήμματα που αντιμετωπίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Εκτίμησε ότι μια πλήρης αμερικανική αποχώρηση από την περιοχή θα είχε σοβαρό στρατηγικό κόστος για την Ουάσιγκτον και θα μπορούσε να θεωρηθεί πλήγμα στον ηγεμονικό της ρόλο.
Παράλληλα, παρουσίασε ως δική του εκτίμηση ένα ενδεχόμενο νέας μεγάλης στρατιωτικής κλιμάκωσης απέναντι στο Ιράν όταν οι επιχειρησιακές και καιρικές συνθήκες το επιτρέψουν, τονίζοντας ότι οι εξελίξεις στην περιοχή παραμένουν ανοιχτές και εξαιρετικά δύσκολα προβλέψιμες.
Η συνολική εικόνα που παρουσίασε ο Ιωάννης Μπαλτζώης είναι αυτή ενός διεθνούς περιβάλλοντος στο οποίο η στρατιωτική ισχύς επιστρέφει στο επίκεντρο και η Ελλάδα, όπως υποστήριξε, καλείται να ενισχύσει την αποτροπή της και να αποφεύγει κινήσεις που μπορούν να ερμηνευθούν ως υποχώρηση υπό πίεση.