Στο κρίσιμο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου και στις τουρκικές αξιώσεις στην περιοχή της Κάσου επικεντρώθηκε ο Σταύρος Λυγερός, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική», υποστηρίζοντας ότι πίσω από τη νέα φάση του έργου κρύβεται ένα εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ο γνωστός δημοσιογράφος και αναλυτής ξεκίνησε από τη βασική τουρκική θέση, επισημαίνοντας ότι η Άγκυρα παραμένει απολύτως συνεπής στις διεκδικήσεις που προβάλλει εδώ και χρόνια.
Όπως εξήγησε, η τουρκική επιχειρηματολογία στηρίζεται στην αντίληψη ότι τα ελληνικά νησιά δεν διαθέτουν θαλάσσιες ζώνες πέραν των έξι ναυτικών μιλίων χωρικών υδάτων.
«Η Άγκυρα είναι πάντα συνεπής σε αυτά τα οποία ισχυρίζεται, στις μονομερείς επεκτατικές διεκδικήσεις της», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον Σταύρο Λυγερό, αυτή ακριβώς η λογική βρίσκεται και πίσω από την τουρκική στάση στην Κάσο: η Τουρκία θεωρεί ότι οι περιοχές πέραν των έξι μιλίων αποτελούν δική της υφαλοκρηπίδα και ότι οποιαδήποτε δραστηριότητα εκεί πρέπει να πραγματοποιείται κατόπιν συντονισμού μαζί της.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη θέση παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και τη συνέδεσε ευθέως με τη λογική που διέπει το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
«Αν ζητήσεις εξουσιοδότηση, αναγνωρίζεις τη δικαιοδοσία τους»
Κατά τον Σταύρο Λυγερό, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι αν η Τουρκία τελικά θα επιτρέψει την πραγματοποίηση των εργασιών.
Το κρίσιμο, όπως είπε, είναι αν θα της ζητηθεί η οποιαδήποτε έγκριση.
«Δεν αρνούνται οι Τούρκοι να δώσουν εξουσιοδότηση. Απλά πρέπει να τη ζητήσεις. Γιατί αν τη ζητήσεις, θα αναγνωρίσεις τη δική τους δικαιοδοσία», υπογράμμισε.
Επανέφερε, μάλιστα, τα γεγονότα της προηγούμενης απόπειρας ερευνών στην περιοχή της Κάσου, όταν τουρκικές φρεγάτες εμφανίστηκαν μπροστά από το ιταλικό ερευνητικό σκάφος.
Όπως είπε, ακολούθησε η ελληνική υποχώρηση από την ολοκλήρωση των εργασιών, με την Αθήνα να δηλώνει ότι το έργο θα συνεχιστεί την κατάλληλη στιγμή.
Η εκτίμηση Λυγερού για τον νέο «ελιγμό»
Σε αυτό το σημείο ο Σταύρος Λυγερός φρόντισε να ξεκαθαρίσει ότι περνά από τα γεγονότα σε προσωπική εκτίμηση, την οποία, όπως ανέφερε, στηρίζει και σε πληροφορίες που διαθέτει.
Κατά την εκτίμησή του, η εμπλοκή γαλλικών συμφερόντων στο έργο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένας τρόπος υπέρβασης του αδιεξόδου χωρίς να υπάρξει ανοικτή ελληνοτουρκική αντιπαράθεση.
Το σενάριο που παρουσίασε είναι η ανάδοχος εταιρεία να απευθυνθεί τόσο προς την ελληνική όσο και προς την τουρκική πλευρά για τις απαιτούμενες εγκρίσεις ή διαδικασίες.
Και εκεί, σύμφωνα με τον ίδιο, εντοπίζεται ο κίνδυνος.
«Το θέμα είναι ότι θα ζητηθεί άδεια από την τουρκική κυβέρνηση, η οποία δεν έχει καμία δικαιοδοσία έξω από την Κάσο», σημείωσε.
Και πρόσθεσε:
«Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι, έστω και με καραμπόλα, αναγνωρίζεται η τουρκική δικαιοδοσία».
Ο Σταύρος Λυγερός χαρακτήρισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο «μεθόδευση», τονίζοντας ότι δεν μπορεί μια ιδιωτική εταιρεία να καθορίσει από μόνη της ποιο κράτος έχει δικαιοδοσία στην περιοχή ενός έργου στο οποίο εμπλέκεται το ελληνικό κράτος.
Η NAVTEX και το σημείο της σύγκρουσης
Στη συζήτηση τέθηκε και η θέση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη ότι η Ελλάδα θα είναι αυτή που θα προχωρήσει στην αδειοδότηση του έργου.
Ο Λυγερός έκανε διάκριση μεταξύ της έκδοσης NAVTEX και της αδειοδότησης των εργασιών, υποστηρίζοντας ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι τι θα συμβεί εάν υπάρξει παράλληλη τουρκική διαδικασία.
«Θα δείτε ότι θα εκδώσει NAVTEX και η Τουρκία όταν της ζητηθεί. Οπότε θα λένε και οι δύο “δικαιοδοσία μας”», εκτίμησε.
Κατά τον ίδιο, όμως, η ουσιαστική συνέπεια θα είναι ότι θα έχει δημιουργηθεί προηγούμενο αναγνώρισης τουρκικής δικαιοδοσίας σε μία περιοχή όπου η Ελλάδα δεν αποδέχεται ότι η Τουρκία διαθέτει τέτοιο δικαίωμα.
«Για να αποφευχθεί μία κρίση»
Ο Σταύρος Λυγερός έκλεισε την παρέμβασή του επαναλαμβάνοντας ότι το συγκεκριμένο σενάριο αποτελεί δική του εκτίμηση και όχι τετελεσμένο γεγονός.
Εκτίμησε, ωστόσο, ότι ένας τέτοιος σχεδιασμός θα μπορούσε να επιλεγεί προκειμένου να συνεχιστεί το έργο χωρίς να προκληθεί νέα ελληνοτουρκική κρίση και χωρίς να εγκαταλειφθεί συνολικά η ηλεκτρική διασύνδεση.
«Νομίζω ότι αυτή η επιλογή έγινε για να παρακαμφθεί το πρόβλημα και να αποφευχθεί μία κρίση ή να εγκαταλειφθεί τελείως η ιδέα του καλωδίου», ανέφερε.
Η επίσημη θέση της ελληνικής κυβέρνησης, πάντως, είναι σαφώς διαφορετική από το σενάριο που περιέγραψε ο Σταύρος Λυγερός. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει δηλώσει ότι η ελληνική πλευρά θα αδειοδοτήσει το έργο, ότι η ανάδοχος θα ζητήσει άδεια μόνο από την Ελλάδα και ότι προς την Τουρκία μπορεί να υπάρξει ενημέρωση στο πλαίσιο των προβλεπόμενων διαδικασιών, όχι όμως αίτημα αδειοδότησης.