Η Αυστραλία ανεβάζει τείχος προστασίας γύρω από τον κρίσιμο τομέα των σπανίων γαιών, δίνοντας εντολή σε ομάδα επενδυτών της Northern Minerals να πουλήσουν τις μετοχές τους. Η Καμπέρα επικαλείται λόγους εθνικού συμφέροντος και ανάγκη προστασίας ενός στρατηγικού κλάδου από εξωτερικές επιρροές.
Η Northern Minerals θεωρείται μία από τις εταιρείες που μπορούν να παίξουν ρόλο στην προσπάθεια της Δύσης να περιορίσει την εξάρτησή της από την Κίνα στις σπάνιες γαίες. Η εταιρεία αναπτύσσει κοίτασμα δυσπρόσιου στην Αυστραλία, ενός σπάνιου ορυκτού που χρησιμοποιείται στην παραγωγή μόνιμων μαγνητών, κρίσιμων για ηλεκτρικά οχήματα, προηγμένες τεχνολογίες και αμυντικές εφαρμογές.
Σύμφωνα με την απόφαση, έξι μέτοχοι της Northern Minerals πρέπει να εκποιήσουν τις συμμετοχές τους. Δύο είναι καταχωρισμένοι στην Κίνα, δύο στο Χονγκ Κονγκ και ένας σε διεύθυνση στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους. Η κυβέρνηση παρακολουθούσε στενά την υπόθεση από τον Νοέμβριο του 2025, όταν η ίδια η εταιρεία ζήτησε έλεγχο από την αρμόδια αυστραλιανή επιτροπή ξένων επενδύσεων, φοβούμενη ότι επενδυτές συνδεόμενοι με την Κίνα θα μπορούσαν να αποκτήσουν υπερβολική επιρροή.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Καμπέρα κινείται με αυτόν τον τρόπο. Το 2024 είχε ήδη αξιοποιήσει τη νομοθεσία για τις ξένες επενδύσεις, υποχρεώνοντας άλλη ομάδα επενδυτών με δεσμούς με την Κίνα να πουλήσουν τις συμμετοχές τους στη Northern Minerals.
Ο υπουργός Οικονομικών της Αυστραλίας, Τζιμ Τσάλμερς, ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση εφαρμόζει αυστηρό πλαίσιο για τους ξένους επενδυτές και ότι θα λάβει επιπλέον μέτρα, αν χρειαστεί, για την προστασία του εθνικού συμφέροντος. Από την πλευρά της, η Northern Minerals ανακοίνωσε ότι εξετάζει τις νέες οδηγίες και θα τοποθετηθεί ξανά όταν ολοκληρώσει την αξιολόγησή της.
Η υπόθεση έχει ευρύτερη γεωπολιτική σημασία. Η Κίνα διαθέτει από τα μεγαλύτερα αποθέματα σπανίων γαιών στον κόσμο και, κυρίως, ελέγχει μεγάλο μέρος της δυνατότητας διύλισης και επεξεργασίας τους για βιομηχανική χρήση. Στην περίπτωση του δυσπρόσιου, σύμφωνα με τη Northern Minerals, σχεδόν το 99% της παγκόσμιας παραγωγής προέρχεται σήμερα από την Κίνα.
Αυτό ακριβώς επιχειρούν να αλλάξουν χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Αυστραλία και άλλοι δυτικοί σύμμαχοι. Τον Οκτώβριο, η Ουάσινγκτον υπέγραψε συμφωνία με την Καμπέρα για τη διευκόλυνση πρόσβασης σε αυστραλιανά κοιτάσματα σπανίων γαιών και κρίσιμων ορυκτών. Η Northern Minerals ήταν μία από τις εταιρείες που βρέθηκαν στο προσκήνιο αυτής της στρατηγικής συνεργασίας.
Η κίνηση της αυστραλιανής κυβέρνησης δείχνει ότι οι σπάνιες γαίες δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως απλή πρώτη ύλη. Είναι ζήτημα βιομηχανικής ισχύος, τεχνολογικής ανεξαρτησίας και εθνικής ασφάλειας. Σε έναν κόσμο όπου η πράσινη μετάβαση, τα ηλεκτρικά οχήματα, τα προηγμένα όπλα και οι ψηφιακές υποδομές χρειάζονται κρίσιμα ορυκτά, όποιος ελέγχει την αλυσίδα εφοδιασμού αποκτά στρατηγικό πλεονέκτημα.
Η Καμπέρα, με την απόφασή της, στέλνει σαφές μήνυμα, ότι οι υποδομές και τα κοιτάσματα στρατηγικής σημασίας δεν θα περάσουν εύκολα σε χέρια που θεωρούνται δυνητικά ευάλωτα σε ξένη κρατική επιρροή.