Σοβαρές ενστάσεις για την πορεία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, διατύπωσε ο Παναγιώτης Παύλος, ερευνητής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Όσλο και αναλυτής διεθνών σχέσεων, μιλώντας στον Θήτα FM και την εκπομπή της Βασιλικής Πολίτου.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι πληροφορίες για την προώθηση της επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης, μια εξέλιξη που η δημοσιογράφος χαρακτήρισε ιδιαίτερα ανησυχητική για τα ελληνικά συμφέροντα.
Ο Παναγιώτης Παύλος υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη υπόθεση δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη αλληλουχία εξελίξεων που, κατά την εκτίμησή του, αποτυπώνουν τις αδυναμίες της ελληνικής διπλωματίας.
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε απέναντι στον τρόπο με τον οποίο η Αθήνα επικαλείται το Διεθνές Δίκαιο, υποστηρίζοντας ότι οι διακηρύξεις αρχών δεν συνοδεύονται πάντοτε από αποτελεσματικές πρωτοβουλίες.
Όπως ανέφερε, η ελληνική εξωτερική πολιτική χαρακτηρίζεται από αναντιστοιχία μεταξύ δηλώσεων και αποτελεσμάτων, με συνέπεια, κατά την άποψή του, η Τουρκία και άλλοι περιφερειακοί δρώντες να αποκτούν διαρκώς μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων.
Ο αναλυτής συνέδεσε τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο με προηγούμενες υποθέσεις, αναφερόμενος στην τουρκική προβολή του όρου «TurkAegean», στο Μακεδονικό και στον ελληνικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.
Ιδιαίτερα για τον τελευταίο, επισήμανε ότι η Ελλάδα προχώρησε στην κατάθεσή του υπό την πίεση των ευρωπαϊκών προθεσμιών, γεγονός που χρησιμοποίησε ως παράδειγμα της καθυστέρησης με την οποία, κατά την εκτίμησή του, αντιμετωπίζονται σημαντικά ζητήματα εθνικής στρατηγικής.
Η παρέμβασή του επεκτάθηκε πέρα από την επικαιρότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου, θέτοντας το ευρύτερο ζήτημα της διατήρησης του ιστορικού, πολιτικού και γεωστρατηγικού αποτυπώματος του Ελληνισμού στα νότια Βαλκάνια και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Κάσος, η ΑΟΖ με την Αίγυπτο και οι τουρκικές διεκδικήσεις
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο Παναγιώτης Παύλος στην Κάσο και στη συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου.
Υποστήριξε ότι η Αθήνα προχώρησε σε σημαντικές παραχωρήσεις κατά τη συμφωνία με το Κάιρο, επιδιώκοντας να δημιουργήσει διπλωματικό αντίβαρο στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Μάλιστα, έκανε λόγο για περίπου 7.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιας έκτασης, αριθμό που επικαλέστηκε στο πλαίσιο της κριτικής του.
Παράλληλα, αμφισβήτησε τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι οι τελευταίες εξελίξεις δεν μεταβάλλουν ουσιαστικά την κατάσταση. Έθεσε το ερώτημα γιατί, εφόσον δεν υπάρχει σημαντική μεταβολή, κρίθηκε αναγκαία η άμεση διπλωματική αντίδραση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
«Το πρόβλημα δεν είναι μόνο μια κυβέρνηση»
Ένα από τα κεντρικά σημεία της παρέμβασής του ήταν η κριτική συνολικά στο πολιτικό σύστημα της Μεταπολίτευσης.
Ο Παύλος υποστήριξε ότι οι ευθύνες για τη σημερινή κατάσταση δεν περιορίζονται σε ένα κόμμα ή μία κυβέρνηση, αλλά διατρέχουν ευρύτερα το πολιτικό προσωπικό της χώρας.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη Θράκη και στην Ανατολική Μακεδονία, εκφράζοντας ανησυχία για την αγορά ακινήτων και περιουσιακών στοιχείων από ξένα συμφέροντα. Συνέδεσε το ζήτημα με την οικονομική και δημογραφική κατάσταση των παραμεθόριων περιοχών, εκτιμώντας ότι η αποδυνάμωσή τους δημιουργεί μακροπρόθεσμες εθνικές προκλήσεις.
Οι αναφορές του σε αγορές περιουσιών και ξένα συμφέροντα αποτελούν ισχυρισμούς του αναλυτή και όχι ανεξάρτητα διασταυρωμένα στοιχεία.
Αιχμές για Γεραπετρίτη και Δίκαιο της Θάλασσας
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, αμφισβητώντας την αποτελεσματικότητα της διπλωματικής διαχείρισης των ελληνοτουρκικών ζητημάτων.
Ο Παύλος έθεσε ειδικότερα το ζήτημα της ερμηνείας της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), ζητώντας να εξηγηθεί η νομική βάση συγκεκριμένων κυβερνητικών χειρισμών.
Στη συζήτηση τέθηκε επίσης το ενδεχόμενο η Τουρκία να προωθήσει περαιτέρω τη θεσμική κατοχύρωση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», καθώς και οι συνέπειες μιας τέτοιας κίνησης για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Ο αναλυτής προχώρησε και σε προσωπικές καταγγελίες και αιχμές για τον υπουργό, οι οποίες δεν τεκμηριώνονται ανεξάρτητα από το υλικό της συνέντευξης.
Το ιστορικό αποτύπωμα του Ελληνισμού
Στη συνέχεια, η συζήτηση απέκτησε ιστορική διάσταση, με αναφορές στον Ιωάννη Καποδίστρια, στα ξενικά κόμματα του 19ου αιώνα και στη Μεγάλη Ιδέα.
Ο Παύλος υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει απομακρυνθεί από μια μακροπρόθεσμη εθνική στρατηγική, δίνοντας προτεραιότητα σε κομματικούς ανταγωνισμούς και βραχυπρόθεσμους πολιτικούς σχεδιασμούς.
Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με την έκφραση ανησυχίας για την κατεύθυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και για το ενδεχόμενο να διαμορφωθούν συνθήκες συνεκμετάλλευσης χωρίς σαφή δημόσια ενημέρωση για το περιεχόμενο και τις συνέπειές της.