Με «πικρό καφέ» άνοιξε η εκπομπή «Καφές της Κυριακής» στις «Ανιχνεύσεις WebTV», με τον παρουσιαστή να βάζει εξαρχής το πλαίσιο: πολεμικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ένα ντόμινο αβεβαιότητας που –όπως ειπώθηκε– κανείς δεν μπορεί ακόμη να “δέσει” σε ασφαλές σενάριο.
Στο επίκεντρο της συζήτησης τέθηκε η πληροφορία που μεταφέρθηκε στην εκπομπή ως «επιβεβαιωμένη από επίσημα κρατικά μέσα του Ιράν» για τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, με τους συνομιλητές να περιγράφουν ένα περιβάλλον όπου η «επόμενη μέρα» θα κριθεί από τη συνοχή των μηχανισμών εξουσίας, τη δυνατότητα επιχειρησιακής συνέχειας και το αν η σύγκρουση θα περάσει από την αεροπορική/πυραυλική φάση σε πιο επικίνδυνες μορφές κλιμάκωσης.
Στο πάνελ συμμετείχαν ο Βασίλης Κυρατζόπουλος, ο υποναύαρχος ε.α. Δημήτρης Τσαϊλάς, ο αντιστράτηγος ε.α. (και μέχρι πρόσφατα διοικητής Ειδικών Δυνάμεων) Νικόλαος Γιαννόπουλος, ο στρατιωτικός σύμβουλος Θρασύβουλος Ευτυχίδης και ο ιρανολόγος Αλέξης Λεκάκης, ενώ στη συνέχεια εντάχθηκε στην εκπομπή και ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΑ πτέραρχος ε.α. Χρήστος Χριστοδούλου, δίνοντας την αεροπορική ανάγνωση της επιχείρησης.
Η πολιτική αποτίμηση από τον Θρασύβουλο Ευτυχίδη κινήθηκε σε “σκληρή γραμμή”: χαρακτήρισε το πλήγμα ΗΠΑ–Ισραήλ ως παράνομο κατά το διεθνές δίκαιο, με αιχμή ότι δεν τεκμηριώνεται “επικείμενη απειλή” και ότι η αναλογικότητα είναι εκτός κάδρου. Παράλληλα, ανέδειξε τον κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης, επιμένοντας ότι χωρίς οργανωμένη αντιπολίτευση στο εσωτερικό του Ιράν, η “αλλαγή καθεστώτος” δεν παράγεται αξιόπιστα μόνο από αεροπορικά χτυπήματα.
Ο Αλέξης Λεκάκης, από τη σκοπιά του ιρανικού εσωτερικού, μίλησε για μια κοινωνία διχασμένη, αλλά όχι “ελεύθερο πεδίο” για ανατροπή. Περιέγραψε –όπως ειπώθηκε στην εκπομπή– τις συνταγματικές διαδικασίες διαδοχής (μεταβατικό τριμελές συμβούλιο και στη συνέχεια εκλογή νέου ανώτατου ηγέτη από τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων), υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για θεσμοποιημένο σύστημα με μηχανισμούς αναπλήρωσης ακόμη και μετά από βαριές απώλειες στην κορυφή.
Στο επιχειρησιακό σκέλος, ο πτέραρχος ε.α. Χρήστος Χριστοδούλου έβαλε “φρένο” στις βεβαιότητες: η αεροπορία μπορεί να πετύχει εντυπωσιακά αποτελέσματα, όχι όμως ανατροπές από μόνη της. Επέμεινε ότι τέτοιες επιχειρήσεις απαιτούν βάθος πληροφοριών, διασταύρωση και “άνθρωπο από μέσα”, ενώ υπογράμμισε πως στον πόλεμο «πρώτο θύμα είναι η αλήθεια», προειδοποιώντας για επικοινωνιακή ομίχλη και αντιφατικές αφηγήσεις.
Ο αντιστράτηγος ε.α. Νικόλαος Γιαννόπουλος περιέγραψε την κλιμάκωση ως σύγκρουση σε τρία ταυτόχρονα πεδία: στρατιωτικό, περιφερειακό και θεσμικό/νομιμοποίησης (ΟΗΕ και διεθνές ακροατήριο). Τόνισε τον κίνδυνο “λάθους υπολογισμού” και έδωσε έμφαση στην οικονομία του πολέμου: ασφάλιστρα, ναυτιλιακό κόστος και πίεση στις θαλάσσιες διόδους, με ειδική αναφορά στα Στενά του Ορμούζ.
Η παρέμβαση του Δημήτρη Τσαϊλά έβαλε στο τραπέζι το κεντρικό ερώτημα στρατηγικής: μπορεί αεροπορική/πυραυλική ισχύς να παράγει “αποφασιστικό πολιτικό αποτέλεσμα”; Η απάντησή του κινήθηκε στη ρεαλιστική σχολή: τα πλήγματα διαμορφώνουν το πεδίο, αλλά ο έλεγχος της πολιτικής πραγματικότητας συνήθως απαιτεί “boots on the ground” ή, εναλλακτικά, έτοιμους εσωτερικούς φορείς που θα καλύψουν το κενό εξουσίας – αλλιώς το αποτέλεσμα είναι αναστάτωση χωρίς διαδοχή, δηλαδή χάος.
Στο δεύτερο μέρος άνοιξε και η παράμετρος “Τουρκία”, με αναφορά σε δήλωση Ερντογάν (όπως μεταφέρθηκε στον αέρα) που κρατά αποστάσεις από όλες τις πλευρές, αλλά καταδικάζει και τα ιρανικά πλήγματα σε χώρες του Κόλπου. Η συζήτηση πήγε, επίσης, στη μεγάλη εικόνα της ενέργειας: ποιος κερδίζει από ένα “σφίξιμο” ή κλείσιμο του Ορμούζ, ποιος πληρώνει τον λογαριασμό και γιατί η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί ξανά ο “φτωχός συγγενής” σε τιμές, κόστος ζωής και ενεργειακή ασφυξία.
Δείτε την εκπομπή: