Οι καταγγελίες για πιέσεις, χρηματισμό αξιωματούχων και τουρκικά πολεμικά πλοία – Ο ρόλος των ΗΠΑ, οι αντιδράσεις Αιγύπτου και Ισραήλ και η πρόταση για άμεση επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια.
Σε σοβαρές αποκαλύψεις και προειδοποιήσεις για τις συνέπειες της επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου προχώρησε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, κατά τις παρεμβάσεις του στον τηλεοπτικό σταθμό ΑΡΤ. Ο δημοσιογράφος παρουσίασε πληροφορίες για τις παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις της Άγκυρας με την ανατολική Λιβύη, τις οικονομικές και πολιτικές πιέσεις προς την οικογένεια Χαφτάρ, αλλά και τους όρους που, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του, δημιουργούν νέα εμπόδια στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στους ελληνικούς διπλωματικούς χειρισμούς, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα διέθετε μέσα πίεσης για να επιχειρήσει να αποτρέψει την εξέλιξη. Ως άμεση απάντηση πρότεινε την υλοποίηση του Great Sea Interconnector και την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως της Κρήτης.
Η ανατροπή στη Βεγγάζη και ο ρόλος της τουρκικής ΜΙΤ
Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε στις 20 Οκτωβρίου 2026 το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, ανατρέποντας την προηγούμενη θέση της ανατολικής λιβυκής πλευράς, η οποία είχε απορρίψει τη συμφωνία το 2020. Η εξέλιξη προκάλεσε αντιδράσεις από την Ελλάδα, την Αίγυπτο και το Ισραήλ.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας συνέδεσε την απόφαση με τη διπλωματική και πληροφοριακή δραστηριότητα της Τουρκίας στη Λιβύη, επισημαίνοντας την επίσκεψη του αρχηγού της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, στη χώρα.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρουσίασε, η Άγκυρα ασκούσε έντονες πιέσεις στον Σαντάμ Χαφτάρ, γιο του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, προκειμένου η ανατολική Λιβύη να εγκαταλείψει την αντίθεσή της στη συμφωνία.
Ο δημοσιογράφος υποστήριξε ότι η τουρκική πλευρά είχε προειδοποιήσει για ενδεχόμενη αποσταθεροποίηση της ανατολικής λιβυκής διοίκησης, εφόσον δεν προχωρούσε η επικύρωση.
Παράλληλα, έκανε λόγο για υποσχέσεις σημαντικών τουρκικών επενδύσεων, οι οποίες αποτέλεσαν, κατά την εκτίμησή του, μέρος των ανταλλαγμάτων που προσφέρθηκαν στην οικογένεια Χαφτάρ.
Καταγγελίες για χρηματισμό Λίβυων αξιωματούχων
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του Μουντζουρούλια σε πληροφορίες που, όπως είπε, συγκέντρωσε από λιβυκές επαφές του.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε, το προηγούμενο διάστημα διοχετεύθηκαν μεγάλα χρηματικά ποσά στη Λιβύη, με σκοπό τον επηρεασμό αξιωματούχων και πολιτικών παραγόντων.
Ο ίδιος έκανε ευθέως λόγο για καταγγελίες χρηματισμού Λίβυων αξιωματούχων, υποστηρίζοντας ότι οι οικονομικές πιέσεις συνοδεύτηκαν και από προσωπικές απειλές.
Πρόκειται για σοβαρούς ισχυρισμούς που ο δημοσιογράφος απέδωσε στις δικές του πηγές και οι οποίοι δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Οι επίμαχοι όροι: Η Άγκυρα αποκτά λόγο στις διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα;
Ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι περιήλθαν στην κατοχή του πληροφορίες για το περιεχόμενο της συμφωνίας που εγκρίθηκε από την ανατολική Λιβύη.
Επικεντρώθηκε ιδιαίτερα σε όρο που, σύμφωνα με τη δική του παρουσίαση, προβλέπει ότι η λιβυκή πλευρά θα πρέπει να προηγουμένως διαβουλεύεται με την Τουρκία εάν επιθυμεί να προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις για θαλάσσια οριοθέτηση με την Ελλάδα.
Ο δημοσιογράφος χαρακτήρισε την πρόβλεψη αυτή εξαιρετικά ανησυχητική, καθώς εκτίμησε ότι περιορίζει τις διπλωματικές επιλογές της Λιβύης και προσφέρει στην Άγκυρα πρόσθετη δυνατότητα παρέμβασης.
Αναφέρθηκε επίσης σε ρυθμίσεις που, κατά την ερμηνεία του, δυσχεραίνουν μια μελλοντική τροποποίηση της συμφωνίας από διαφορετική λιβυκή κυβέρνηση.
Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί για τους όρους χρειάζονται αντιπαραβολή με το επίσημο συμβατικό κείμενο. Η διαπιστωμένη κοινοβουλευτική απόφαση αφορά την έγκριση του μνημονίου του 2019 και δεν τεκμηριώνει από μόνη της την προσθήκη νέων διατάξεων.
Τουρκικά ερευνητικά και πολεμικά πλοία νότια της Κρήτης
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που ανέδειξε η παρέμβαση αφορά την πιθανότητα ενίσχυσης της τουρκικής παρουσίας στις θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Κρήτης.
Ο Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι η εξέλιξη μπορεί να διευκολύνει την Τουρκία να προχωρήσει σε ερευνητικές δραστηριότητες σε περιοχές που καλύπτονται από τις διεκδικήσεις του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Εξέφρασε, μάλιστα, την ανησυχία ότι τουρκικά ερευνητικά σκάφη ενδέχεται να συνοδεύονται από πολεμικά πλοία, δημιουργώντας συνθήκες αυξημένης στρατιωτικής έντασης.
Η συγκεκριμένη αναφορά αποτελεί εκτίμηση για πιθανές μελλοντικές κινήσεις και όχι επιβεβαιωμένη απόφαση ανάπτυξης τουρκικών ναυτικών μονάδων.
Ο δημοσιογράφος συνέδεσε το ενδεχόμενο αυτό με τις ελληνικές επιδιώξεις για έρευνες υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης και την παρουσία αμερικανικών ενεργειακών συμφερόντων στην περιοχή.
Ο αμερικανικός παράγοντας και τα σχέδια για την επόμενη ημέρα στη Λιβύη
Σημαντικό μέρος της ανάλυσης αφορούσε τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στη δραστηριότητα του Μασάντ Μπούλος, συμβούλου του Ντόναλντ Τραμπ για ζητήματα της περιοχής, και στις διεργασίες για την πολιτική ενοποίηση της Λιβύης.
Υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει μια πολιτική συμφωνία μεταξύ των ανταγωνιστικών διοικήσεων της χώρας, με κατανομή εξουσιών και προοπτική διεξαγωγής εκλογών.
Στην ανάλυσή του συνέδεσε τις αμερικανικές πρωτοβουλίες με το αυξανόμενο κινεζικό οικονομικό ενδιαφέρον για τη Λιβύη.
Παράλληλα, εξέφρασε προβληματισμό για την απουσία άμεσης δημόσιας καταδίκης από το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών κατά τον χρόνο της παρέμβασής του.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι ευρύτερες αμερικανικές επιδιώξεις στη Λιβύη ενδέχεται να επηρεάζουν τη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στην τουρκική δραστηριότητα.
Οι αντιδράσεις Αιγύπτου και Ισραήλ
Ο Μουντζουρούλιας απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στη στάση της Αιγύπτου, η οποία έχει διατηρήσει στενές σχέσεις με την ανατολική λιβυκή πλευρά.
Το Κάιρο απέρριψε την επικύρωση του μνημονίου, επισημαίνοντας ότι η απόφαση δεν παράγει νομικές συνέπειες για την Αίγυπτο. Αντίστοιχα, το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε τη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα συμμάχων του στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο δημοσιογράφος υπογράμμισε ότι η αιγυπτιακή αντίδραση είναι καθοριστική, καθώς μια ενδεχόμενη διαφορετική στάση του Καΐρου θα δημιουργούσε ακόμη δυσμενέστερες διπλωματικές συνθήκες για την Αθήνα.
Εμφανίστηκε περισσότερο προβληματισμένος για τη στάση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τα οποία έχουν διατηρήσει ιστορικά στενούς δεσμούς με την οικογένεια Χαφτάρ.
Προειδοποίηση για το Great Sea Interconnector
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρέθηκε και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector.
Ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι η Άγκυρα επιχειρεί να συνδέσει την εξέλιξη στη Λιβύη με την άσκηση πίεσης προς την Ελλάδα για την υλοποίηση του έργου.
Αναφέρθηκε σε τουρκικές απαιτήσεις για προηγούμενη γραπτή ενημέρωση σχετικά με τις εργασίες και σε δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου που προειδοποιούσαν για ενδεχόμενη ανάπτυξη πολεμικών πλοίων.
Κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα οφείλει να προχωρήσει στις αναγκαίες ενέργειες για την επανεκκίνηση των εργασιών, συμπεριλαμβανομένης της έκδοσης των σχετικών NAVTEX.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις τουρκικές αντιδράσεις για άλλο έργο υποθαλάσσιων καλωδίων στην Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει να αποκτήσει λόγο σε ευρύτερα ενεργειακά και τηλεπικοινωνιακά έργα.
Κριτική στην ελληνική κυβέρνηση
Ο δημοσιογράφος διαφώνησε με τη θέση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη ότι η Ελλάδα δεν είχε δυνατότητα να αποτρέψει την επικύρωση του μνημονίου.
Όπως υποστήριξε, η Αθήνα είχε στη διάθεσή της οικονομικά και διπλωματικά εργαλεία, τα οποία θα μπορούσε να αξιοποιήσει στις σχέσεις της με την ανατολική Λιβύη.
Ειδικότερα, αναφέρθηκε στην ανάγκη της λιβυκής πλευράς για επενδύσεις, χρηματοδότηση και συνεργασία στο μεταναστευτικό.
Εξέφρασε την άποψη ότι η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση, αξιοποιώντας ακόμη και τις ευρωπαϊκές διαδικασίες χρηματοδότησης και συνεργασίας.
Ο Μουντζουρούλιας σημείωσε ότι η κινητικότητα γύρω από τη συμφωνία ήταν γνωστή εδώ και ημέρες, καθώς είχε αποτελέσει αντικείμενο προηγούμενων δημοσιογραφικών πληροφοριών.
Η προειδοποίηση για νέο μεταναστευτικό μέτωπο
Στην ανάλυση τέθηκε και το ενδεχόμενο ενίσχυσης της μεταναστευτικής πίεσης προς την Κρήτη.
Ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε σε πληροφορίες για μετακίνηση δικτύων διακινητών προς τη Λιβύη, εκφράζοντας φόβους ότι η Τουρκία θα μπορούσε να αξιοποιήσει την εμπειρία τέτοιων δικτύων ως πρόσθετο μέσο πίεσης.
Υποστήριξε ότι μια ενδεχόμενη αύξηση των αναχωρήσεων από τις λιβυκές ακτές θα επιβάρυνε περαιτέρω την Ελλάδα, ιδιαίτερα την Κρήτη.
Οι αναφορές αυτές παρουσιάστηκαν ως προειδοποίηση για δυνητικό κίνδυνο και όχι ως επιβεβαιωμένο σχέδιο.
«12 ναυτικά μίλια και GSI»: Η απάντηση που προτείνει
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας κατέληξε σε δύο συγκεκριμένες προτάσεις για την ελληνική αντίδραση:
-
Άμεση προώθηση των εργασιών του Great Sea Interconnector.
-
Επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως της Κρήτης.
Αποκάλυψε ότι, σύμφωνα με συνομιλία του με διπλωματική πηγή κοντά στην κυβέρνηση, η επέκταση των χωρικών υδάτων παραμένει μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται.
Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια κίνηση, σε συνδυασμό με την πρόοδο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, θα συνιστούσε ουσιαστική απάντηση στις τουρκικές επιδιώξεις.
Ο δημοσιογράφος διευκρίνισε ότι δεν υποστηρίζει την πολεμική αντιπαράθεση, αλλά θεωρεί αναγκαία την άσκηση των ελληνικών δικαιωμάτων στην πράξη.
Η τουρκική διπλωματική κινητικότητα και το μέτωπο της Μέσης Ανατολής
Πέρα από τη Λιβύη, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την ευρύτερη διπλωματική κινητικότητα της Τουρκίας.
Αναφέρθηκε στις συζητήσεις για την αμυντική συνεργασία με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, καθώς και στην ανάπτυξη συνεργασιών με την Ινδονησία.
Έκανε επίσης λόγο για επίσκεψη του επικεφαλής των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων στο Παρίσι, εκφράζοντας προβληματισμό για τη χρονική συγκυρία και τις πιθανές στρατιωτικές συζητήσεις με τη γαλλική πλευρά.
Τέλος, στάθηκε στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν, μεταφέροντας πληροφορίες για αυξημένη ισραηλινή στρατιωτική κινητικότητα και ενδεχόμενα σχέδια επίθεσης.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, οι πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ, στο Ισραήλ και στη Γαλλία διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα σύνθετο διεθνές περιβάλλον, το οποίο η Τουρκία επιχειρεί να αξιοποιήσει.
Ολοκληρώνοντας, ο Μουντζουρούλιας υπογράμμισε την ανάγκη η Ελλάδα να μην περιοριστεί στις διπλωματικές καταδίκες, αλλά να προχωρήσει σε ενέργειες που θα κατοχυρώνουν έμπρακτα τα δικαιώματά της.