Την εκτίμηση ότι ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται διατεθειμένος να προχωρήσει σε κινήσεις υπέρ της Τουρκίας, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι θα ανατραπούν άμεσα οι ισορροπίες στην Ουάσιγκτον, διατύπωσε ο στρατηγικός αναλυτής Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στην τηλεόραση ΣΙΓΜΑ.
Αφετηρία της συζήτησης αποτέλεσαν οι πληροφορίες για πιθανή αποδέσμευση κινητήρων για τα τουρκικά μαχητικά ΚΑΑΝ, αλλά και τα σενάρια που συνδέουν τις αμερικανικές κινήσεις με τη γενικότερη επαναπροσέγγιση Ουάσιγκτον – Άγκυρας.
Η συμφωνία Τραμπ – Ερντογάν
Ο Σάββας Καλεντερίδης ανέφερε ότι, σύμφωνα με πληροφορίες που συνέλεξε ακόμη και από πηγές στην Άγκυρα, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να θεωρεί πως ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έκανε μια σημαντική παραχώρηση πριν από την έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν.
Όπως εξήγησε, η αμερικανική εκδοχή υποστηρίζει ότι η Τουρκία είχε εξετάσει το ενδεχόμενο να συμπαραταχθεί με το Ιράν, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε άμεση στρατιωτική εμπλοκή με το Ισραήλ. Τελικά, σύμφωνα με όσα φέρεται να πιστεύει ο Τραμπ, ο Ερντογάν επέλεξε να διατηρήσει ουδέτερη στάση και να διαθέσει τις απαραίτητες υποδομές της Τουρκίας προς όφελος των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ.
Ο ίδιος ο Καλεντερίδης, πάντως, ξεκαθάρισε ότι δεν συμμερίζεται αυτή την ερμηνεία, εκφράζοντας την άποψη ότι η τουρκική πλευρά ουσιαστικά «δούλεψε» τον Αμερικανό πρόεδρο.
Οι Κούρδοι και το αντάλλαγμα
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η συγκεκριμένη συμφωνία είχε και μία ακόμη σημαντική συνέπεια. Όπως είπε, η Τουρκία κατάφερε να αποτρέψει την εμπλοκή των Κούρδων του Ιράν, οι οποίοι, όπως ανέφερε, ήταν έτοιμοι να κινηθούν από το Βόρειο Ιράκ προς το ιρανικό Κουρδιστάν σε συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Αυτό, κατά τον ίδιο, εξηγεί γιατί ο Τραμπ εμφανίζεται πρόθυμος να ανταμείψει την Άγκυρα, εξετάζοντας την αποδέσμευση περίπου 80 κινητήρων που θα εξοπλίσουν 40 τουρκικά αεροσκάφη ΚΑΑΝ.
Αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον
Ο αναλυτής επισήμανε, ωστόσο, ότι η υπόθεση μόνο εύκολη δεν είναι.
Όπως ανέφερε, ήδη τόσο Ρεπουμπλικανοί όσο και Δημοκρατικοί εκφράζουν έντονες αντιδράσεις απέναντι σε μια τέτοια προοπτική, ενώ υπάρχουν ακόμη και φωνές που προειδοποιούν για θεσμικές πρωτοβουλίες εναντίον του Αμερικανού προέδρου, εφόσον επιχειρήσει να προχωρήσει στην υλοποίηση αυτών των σχεδίων.
Τα F-35 και οι S-400
Αναφερόμενος στα σενάρια περί επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, ο Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να αναζητεί τρόπο να απαλλαγεί από τους ρωσικούς S-400.
Υπενθύμισε μάλιστα ότι τις τελευταίες ημέρες ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο η αντιαεροπορική προστασία της Τουρκίας από συστήματα κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, με ιταλικά, γερμανικά και ισπανικά αντιαεροπορικά συστήματα να έχουν αναπτυχθεί σε στρατηγικές περιοχές της χώρας.
Το εμπάργκο που παραμένει
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο άτυπο εμπάργκο όπλων που εξακολουθεί να επηρεάζει την τουρκική Πολεμική Αεροπορία.
Όπως εξήγησε, εξακολουθούν να υπάρχουν περιορισμοί που αφορούν κιτ εκσυγχρονισμού για τα τουρκικά F-16 σε έκδοση Viper, αλλά και ανταλλακτικά, γεγονός που δημιουργεί προβλήματα στις επιχειρησιακές δυνατότητες της Άγκυρας.
Κατά την εκτίμησή του, ο Τραμπ επιθυμεί να αλλάξει αυτή την κατάσταση, χωρίς όμως να είναι βέβαιο ότι θα το πετύχει.
Οι ενδιάμεσες εκλογές λειτουργούν ως «φρένο»
Ο Σάββας Καλεντερίδης εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στο ενδεχόμενο να υπάρξουν θεαματικές εξελίξεις υπέρ της Τουρκίας μέσα στους επόμενους μήνες.
Υπενθύμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέρχονται σε προεκλογική περίοδο ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια πολιτικών πρωτοβουλιών.
Παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ, όπως είπε, δείχνει ότι δεν δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα ούτε στη Γερουσία ούτε στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ο διαθέσιμος χρόνος μέχρι τις κάλπες δεν επαρκεί, κατά την άποψή του, ώστε να συντελεστούν δραματικές ανατροπές υπέρ της Τουρκίας.
Ο ρόλος του Μάρκο Ρούμπιο
Κλείνοντας την παρέμβασή του, αναφέρθηκε στον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο.
Αναγνώρισε ότι ο Τραμπ έχει περιορίσει τον ρόλο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στις μεγάλες διπλωματικές αποστολές, ωστόσο εκτίμησε ότι ο Ρούμπιο εξακολουθεί να αποτελεί ιδιαίτερα ισχυρή πολιτική προσωπικότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μάλιστα, τον χαρακτήρισε έναν από τους βασικούς διεκδικητές της αμερικανικής προεδρίας στο μέλλον, σημειώνοντας ότι διαθέτει μεγάλη εμπειρία σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και γεωστρατηγικής, ενώ εκτίμησε ότι σήμερα προηγείται ακόμη και του Τζέι Ντι Βανς στις σχετικές πολιτικές εκτιμήσεις.