Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση από το Γραφείο Πολιτικοστρατιωτικών Υποθέσεων (Bureau of Political-Military Affairs) στις 23 Σεπτεμβρίου 2026, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ενέκρινε ένα πακέτο 101 εκατομμυρίων δολαρίων για την συντήρηση και την επισκευή (Aircraft Repair and Return Support) των αμερικανικής κατασκευής αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας, δίνοντας μία ανάσα επιχειρησιακής ζωής σε μία περίοδο πολύ κρίσιμη για την εθνική ασφάλεια. Η πώληση ανταλλακτικών και η παροχή υπηρεσιών θα γίνει μέσω κονδυλίων FMS (Foreign Military Sales).
Η έγκριση αφορά ένα «οριζόντιο» πακέτο εφοδιαστικής υποστήριξης (follow-on support). Οι υπηρεσίες επισκευών και η ροή ανταλλακτικών προορίζονται κυρίως για τα μαχητικά αεροσκάφη F-16 (εκδόσεις Block 30, Block 50 και τα αναβαθμισμένα Viper), τα στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη C-130 Hercules και C-27J Spartan, καθώς και για εκπαιδευτικά T-6 Texan II, εξασφαλίζοντας ότι όλα τα συστήματα αμερικανικής προέλευσης θα διατηρηθούν πλήρως λειτουργικά.
Συγκεκριμένα, το πακέτο υποστήριξης καλύπτει τις πάγιες και έκτακτες ανάγκες συντήρησης των ελληνικών αεροπορικών μέσων, περιλαμβάνοντας ανταλλακτικά, εξαρτήματα, αναλώσιμα, υπηρεσίες επισκευής και πλήρους αποκατάστασης υλικών σε λειτουργική κατάσταση, καθώς και τεχνική και διοικητική υποστήριξη από την κυβέρνηση των ΗΠΑ και εξειδικευμένους ιδιώτες αναδόχους.
Μετά την έγκριση από το Υπουργείο Εξωτερικών, η συμφωνία έχει διαβιβαστεί στο Κογκρέσο για να λάβει τη τελική τυπική επικύρωση. Με την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας, οι δύο πλευρές θα προχωρήσουν στην υπογραφή της επιστολής προσφοράς και αποδοχής (LOA), ώστε να ξεκινήσει η ανάθεση των συμβολαίων στους κατασκευαστές και η αντίστροφη μέτρηση για την παράδοση των υλικών στην Ελλάδα.
Ποια αεροσκάφη ωφελούνται περισσότερο;
Στην πράξη, τα είδη αεροσκαφών που επηρεάζονται περισσότερο και επωφελούνται άμεσα από τη ροή ανταλλακτικών και τη συντήρηση περιλαμβάνουν:
- Μαχητικά F-16 (συμπεριλαμβανομένων των Viper): Αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής αεράμυνας. Η διατήρηση υψηλής επιχειρησιακής διαθεσιμότητας και η τεχνική υποστήριξη της γραμμής πτήσεών τους είναι ο κύριος στόχος αυτών των προγραμμάτων.
- Μεταγωγικά αεροσκάφη (C-130 Hercules & C-27J Spartan): Τα αεροσκάφη αυτά, που υποστηρίζουν κρίσιμες μεταφορές και αποστολές, βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε αμερικανικά ανταλλακτικά και προγράμματα συντήρησης για την αποκατάσταση της διαθεσιμότητάς τους.
- Εκπαιδευτικά αεροσκάφη (T-6 Texan II): Τα αμερικανικής κατασκευής αεροσκάφη με τα οποία εκπαιδεύονται οι νέοι Έλληνες ίκαροι.
Το πακέτο περιλαμβάνει δομικά μέρη, συγκροτήματα, αναλώσιμα υλικά και υπηρεσίες logistics που επιτρέπουν στην Ελλάδα να επισκευάζει γρήγορα τα συστήματα αυτά μέσω της αμερικανικής εφοδιαστικής αλυσίδας.
Τα επόμενα βήματα
Τα επόμενα βήματα για την ενεργοποίηση της διακρατικής σύμβασης (FMS) των 101 εκατ. δολαρίων περιλαμβάνουν μια συγκεκριμένη γραφειοκρατική και θεσμική διαδικασία, καθώς η έγκριση από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αποτελεί το πρώτο (αλλά πιο κρίσιμο) στάδιο:
- Ενημέρωση και Έγκριση από το Κογκρέσο: Μετά την έγκριση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η Υπηρεσία Αμυντικής Συνεργασίας (DSCA) ενημερώνει επίσημα το αμερικανικό Κογκρέσο. Μεσολαβεί ένα διάστημα (συνήθως 15-30 ημέρες) για τυχόν ενστάσεις.
- Αποστολή της Επίσημης Προσφοράς (LOA): Οι ΗΠΑ θα συντάξουν και θα αποστείλουν στην Αθήνα την επίσημη «Επιστολή Προσφοράς και Αποδοχής» (Letter of Offer and Acceptance – LOA). Αυτό είναι το τελικό προσχέδιο της σύμβασης, το οποίο περιγράφει με ακρίβεια τιμές, χρονικά διαγράμματα και υλικά.
- Έγκριση από τα Ελληνικά Θεσμικά Όργανα: Μόλις φτάσει η LOA, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) θα την εξετάσουν. Στη συνέχεια, το πρόγραμμα πρέπει να περάσει από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής και το ΚΥΣΕΑ για την τελική ελληνική έγκριση.
- Υπογραφή και Προκαταβολή: Με την τελική έγκριση, η ελληνική πλευρά υπογράφει τη LOA και καταβάλλει την προβλεπόμενη προκαταβολή. Από εκείνη τη στιγμή η σύμβαση θεωρείται ενεργή (case implemented) και ξεκινά η ροή των ανταλλακτικών.
Πόσο χρόνο θέλει η διαδικασία FMS;
Η διαδικασία από την αρχική έγκριση των ΗΠΑ μέχρι την παράδοση των πρώτων υλικών είναι χρονοβόρα και χωρίζεται σε φάσεις:
- Περίοδος Κογκρέσου (Άμεση): Η τυπική περίοδος «μη αντίρρησης» του αμερικανικού Κογκρέσου διαρκεί 15 έως 30 ημέρες.
- Σύνταξη & Υπογραφή της LOA (Μήνες): Η έκδοση της τελικής επίσημης LOA από τις ΗΠΑ και η έγκρισή της από τα ελληνικά όργανα (Βουλή, ΚΥΣΕΑ) διαρκεί συνήθως από 3 έως 9 μήνες, ανάλογα με την πολυπλοκότητα των τεχνικών προδιαγραφών.
- Παραδόσεις (Έτη): Μετά την καταβολή της προκαταβολής, οι πρώτες ροές αναλώσιμων και ανταλλακτικών ξεκινούν μέσα σε λίγους μήνες, αλλά το πρόγραμμα υποστήριξης εκτείνεται σε βάθος 3 έως 5 ετών.
Αμερικανικοί οίκοι που θα αναλάβουν την υλοποίηση
Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις της Υπηρεσίας Αμυντικής Συνεργασίας των ΗΠΑ (DSCA), για τη συγκεκριμένη σύμβαση εφοδιαστικής υποστήριξης:
- Δεν υπάρχει ένας κύριος ανάδοχος (No principal contractor): Επειδή πρόκειται για «οριζόντιο» πρόγραμμα Repair and Return και παροχή γενικών ανταλλακτικών, τα συμβόλαια θα εκτελούνται απευθείας μέσω των διαύλων logistics των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ (U.S. Government/ Military stocks) και των υφιστάμενων προμηθευτών τους.
- Εμπλοκή μεγάλων κατασκευαστών: Αν και δεν ορίζεται αποκλειστικός ανάδοχος, η υλοποίηση θα βασιστεί υποχρεωτικά στους κατασκευαστές των ίδιων των αεροσκαφών και των κινητήρων τους. Οι εταιρείες που θα εμπλακούν στην παραγωγή των εξαρτημάτων περιλαμβάνουν κολοσσούς όπως η Lockheed Martin (κατασκευάστρια των F-16 και C-130) και η Pratt & Whitney ή η General Electric (για τους κινητήρες των μαχητικών).