Η Ευρώπη ανοίγει διάπλατα την πόρτα στην Τουρκία, την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες περιορίζουν σταδιακά τη στρατιωτική παρουσία τους στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Αυτό υποστήριξε ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, σε μία παρέμβαση στη «Ναυτεμπορική» που περιείχε ηχηρές προειδοποιήσεις για τα ελληνοτουρκικά, το Κυπριακό και τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία.
Όπως εξήγησε, το ΝΑΤΟ περνά σε μία νέα φάση, στην οποία τα ευρωπαϊκά κράτη καλούνται να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής και αμυντικής επιβάρυνσης. Οι ΗΠΑ, σύμφωνα με την εκτίμησή του, στρέφουν πλέον το ενδιαφέρον τους προς τον Ειρηνικό και τη Μέση Ανατολή, αφήνοντας τους Ευρωπαίους να οικοδομήσουν ισχυρότερες αμυντικές υποδομές και να διασφαλίσουν την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων τους.
Σε αυτή τη διαδικασία, η Τουρκία προβάλλεται ως υποκατάστατο της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας.
«Δεν τη βάζουν πλέον από το παράθυρο. Τη βάζουν από την κεντρική πόρτα και στο σαλόνι», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ιωάννης Μπαλτζώης, παραπέμποντας στη δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ και στη διαρκώς αυξανόμενη παρουσία της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας στην Ευρώπη.
Η συνεργασία της Baykar με τη Leonardo στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών αποτελεί, κατά τον ίδιο, χαρακτηριστικό παράδειγμα της εισόδου της Τουρκίας στους ευρωπαϊκούς αμυντικούς σχεδιασμούς. Παράλληλα, εκτίμησε ότι η Άγκυρα επιδιώκει πρόσβαση στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία SAFE και ReArm Europe, ακολουθώντας τη γνωστή πολιτική του «εκκρεμούς» ανάμεσα στη Δύση, στη Ρωσία και στην Ανατολή, ανάλογα με τα συμφέροντά της.
Προβληματισμός για την Αίγυπτο
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην επαναπροσέγγιση Τουρκίας και Αιγύπτου και στις νέες αμυντικές συμφωνίες ανάμεσα στις δύο χώρες. Υποστήριξε ότι το Κάιρο κινείται με αποκλειστικό γνώμονα τα συμφέροντά του και προειδοποίησε ότι η εξέλιξη πρέπει να προβληματίσει σοβαρά την Ελλάδα.
Στάθηκε, μάλιστα, στην τμηματική συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας–Αιγύπτου, υπενθυμίζοντας ότι ένα μεγάλο μέρος της θαλάσσιας ζώνης δεν έχει ακόμη οριοθετηθεί. Η εκκρεμότητα αυτή, σε συνδυασμό με την τουρκοαιγυπτιακή προσέγγιση, δημιουργεί ένα σύνθετο και δυνητικά επικίνδυνο τοπίο στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι αγωγοί πίσω από την πίεση για το Κυπριακό
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης συνέδεσε την αυξημένη διπλωματική κινητικότητα στο Κυπριακό με τα μεγάλα ενεργειακά και εμπορικά σχέδια της περιοχής.
Ο IMEC, ο EastMed και το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης διαμορφώνουν, όπως τόνισε, έναν αδυσώπητο ανταγωνισμό για τις ενεργειακές οδεύσεις. Από τη μία πλευρά βρίσκονται όσοι επιδιώκουν μία διαδρομή μέσω Ελλάδας και Κύπρου και από την άλλη συμφέροντα που θα προτιμούσαν την Τουρκία ως βασικό κόμβο μεταφοράς ενέργειας προς την Ευρώπη.
«Είναι ένας πόλεμος, εντός εισαγωγικών, για το πώς θα οδεύσουν οι αγωγοί», σημείωσε.
Κατά την εκτίμησή του, η γεωγραφία ευνοεί την Ελλάδα, καθώς ένας κάθετος ενεργειακός διάδρομος από την Κρήτη προς την ηπειρωτική χώρα, την Αλεξανδρούπολη και στη συνέχεια προς την Ανατολική και Βόρεια Ευρώπη αποτελεί την πιο άμεση και λειτουργική επιλογή.
Προειδοποίησε, όμως, ότι οι διεθνείς δυνάμεις ενδιαφέρονται πρωτίστως να εξαφανιστεί η εκκρεμότητα του Κυπριακού και όχι κατ’ ανάγκη να αποκατασταθεί η ιστορική και νομική αδικία που προκάλεσε η τουρκική εισβολή και κατοχή.
«Δεν τους ενδιαφέρει ποιος θα κατέχει τη μισή ή ολόκληρη την Κύπρο. Τους ενδιαφέρει να μην υπάρχει θέμα», είπε, ζητώντας να τεθούν ξανά στο επίκεντρο οι έννοιες της εισβολής, της κατοχής και της παράνομης κατάληψης εδάφους.
«Τον Οκτώβριο νομιμοποιείται η Γαλάζια Πατρίδα»
Το ισχυρότερο καμπανάκι της παρέμβασής του αφορούσε τις πληροφορίες για επικείμενο τουρκικό νομοθέτημα, το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, θα επιχειρήσει να δώσει θεσμική και νομική μορφή στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ο αντιστράτηγος ε.α. κάλεσε την Αθήνα να αντιδράσει πριν δημιουργηθούν νέα τετελεσμένα. Πρότεινε άμεση χάραξη γραμμών βάσης, κλείσιμο των κόλπων σύμφωνα με όσα προβλέπει το Διεθνές Δίκαιο, ανακήρυξη ΑΟΖ και προετοιμασία για επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να εξασφαλίσει συγκεκριμένους διαδρόμους ελεύθερης ναυσιπλοΐας για τους συμμάχους της, χωρίς να εγκαταλείψει τα κυριαρχικά δικαιώματά της.
«Λέμε ότι είμαστε αγκυροβολημένοι στο Διεθνές Δίκαιο, αλλά δεν το εφαρμόζουμε. Πώς θα το υποστηρίξουμε; Εφαρμόζοντάς το», ανέφερε.
Απέρριψε, παράλληλα, τη θεωρία της «στρατηγικής ψυχραιμίας», σημειώνοντας με έμφαση ότι «στη γεωπολιτική δεν υπάρχει στρατηγική ψυχραιμία». Όπως προειδοποίησε, εάν η Ελλάδα δεν κινηθεί εγκαίρως σε πολιτικό και νομικό επίπεδο, θα βρεθεί αντιμέτωπη με τουρκικές ενέργειες στο πεδίο.
«Μπορούμε να το επιτρέψουμε; Θα είμαστε ένοχοι απέναντι στα παιδιά μας και στις γενιές που δεν έχουν ακόμη έρθει. Εγώ χτυπάω την καμπάνα», δήλωσε.
Ισραήλ: Αλλαγή προσώπου, όχι εθνικής στρατηγικής
Για τις πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ, εκτίμησε ότι μία πιθανή αποχώρηση του Μπέντζαμιν Νετανιάχου δεν πρόκειται να ανατρέψει τις βασικές γραμμές της ισραηλινής εθνικής πολιτικής.
Χαρακτήρισε τον Νετανιάχου «πολύ σκληρό για να πεθάνει πολιτικά», αλλά υποστήριξε ότι η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου μετέτρεψε μία πιθανή ιστορική επιτυχία του –την ένταξη της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ– σε βαρύ πολιτικό και στρατηγικό πλήγμα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ενίσχυση του πρώην αρχηγού του ισραηλινού Γενικού Επιτελείου, Γκάντι Άιζενκοτ, εκτιμώντας ότι μία αλλαγή ηγεσίας θα μπορούσε να διαφοροποιήσει τον τρόπο διεξαγωγής των επιχειρήσεων και την επικοινωνιακή εικόνα του Ισραήλ, όχι όμως τον βασικό προσανατολισμό του.
«Όταν οι πολιτικοί γίνονται στρατηγοί, το αποτέλεσμα είναι καταστροφή – και το αντίστροφο», σημείωσε.
Προειδοποίηση για γενικευμένο πόλεμο
Κλείνοντας, ο Ιωάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε στον πόλεμο της Ουκρανίας και στην επικίνδυνη κλιμάκωση ανάμεσα στη Ρωσία και στην Ευρώπη.
Επικαλούμενος τοποθετήσεις απόστρατων Βρετανών και Ιταλών αξιωματικών, υποστήριξε ότι η Δύση υποτιμά τις ρωσικές στρατιωτικές και οικονομικές αντοχές. Κατά την ανάλυσή του, η Μόσχα αντιμετωπίζει πλέον τον πόλεμο ως υπαρξιακή αναμέτρηση και όχι απλώς ως επιχείρηση για την κατάληψη εδαφών.
Προειδοποίησε ότι η συνέχιση της κλιμάκωσης μπορεί να οδηγήσει σε γενικευμένη ευρωπαϊκή σύγκρουση, με ανεξέλεγκτες συνέπειες:
«Εάν πέσει το πρώτο πυρηνικό, από εκεί και πέρα δεν υπάρχει επιστροφή».