Σαφές μήνυμα για την ανάγκη αξιοποίησης της οικονομικής ισχύος της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στην Τουρκία και τη Λιβύη έστειλε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νίκος Φαραντούρης, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής». Παράλληλα, αναφέρθηκε στο διπλωματικό παρασκήνιο των νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, στην ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας, στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και στον αγωγό EastMed.
Ο Νίκος Φαραντούρης αποκάλυψε ότι η Ελλάδα έμεινε μόνη της στις διαβουλεύσεις των κρατών-μελών, επιμένοντας να εξαιρεθούν οι ενεργειακοί πόροι και ειδικά το υγροποιημένο φυσικό αέριο από το νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Όπως εξήγησε, αρχικά στο πλευρό της Αθήνας είχε συνταχθεί και η Αυστρία, η οποία όμως υπαναχώρησε τις πρώτες πρωινές ώρες, πιθανότατα –όπως εκτίμησε– έπειτα από γερμανικές πιέσεις. Καθώς οι αποφάσεις για θέματα εξωτερικής πολιτικής απαιτούν ομοφωνία, η Ελλάδα είχε τη δυνατότητα να ασκήσει βέτο.
«Η χώρα μας μπορούσε να ασκήσει βέτο και πράγματι, υπό την απειλή της αρνησικυρίας, κατέληξαν οι 27 σε ένα πακέτο κυρώσεων που εξαιρεί τους ενεργειακούς πόρους και ιδίως το υγροποιημένο φυσικό αέριο», ανέφερε.
Ο κίνδυνος ενεργειακού στραγγαλισμού
Ο ευρωβουλευτής χαρακτήρισε ορθή την ελληνική επιμονή, περιγράφοντας ένα εξαιρετικά εύθραυστο ενεργειακό περιβάλλον. Αναφέρθηκε στην κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, στην επανενεργοποίηση των Χούθι, στις απειλές για τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα και στο Σουέζ, καθώς και στην παύση των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ.
Υπό αυτές τις συνθήκες, μία γενικευμένη διαταραχή των θαλάσσιων οδών θα μπορούσε να αφήσει την Ελλάδα χωρίς επαρκείς εναλλακτικές πηγές προμήθειας και να οδηγήσει σε εκτόξευση των τιμών.
Η ελληνική στάση, ωστόσο, δεν ήταν χωρίς αντάλλαγμα. Σύμφωνα με όσα είπε ο Νίκος Φαραντούρης, η Αθήνα συμφώνησε στην επιβολή πλαφόν 44,10 δολαρίων ανά βαρέλι στο ρωσικό πετρέλαιο για χρονικό διάστημα ενός έτους.
Ο ίδιος άσκησε σκληρή κριτική στην ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησης, επισημαίνοντας ότι η χώρα εγκατέλειψε απότομα τον λιγνίτη και κατέστη υπερβολικά εξαρτημένη από το εισαγόμενο LNG.
«Να συμβεί κάτι, να κλείσουν οι θαλάσσιοι διάδρομοι και ξαφνικά βρισκόμαστε μετέωροι», προειδοποίησε, ζητώντας επανασχεδιασμό της εθνικής ενεργειακής πολιτικής, διαφοροποίηση των καυσίμων, των προμηθευτών και των οδών μεταφοράς.
«Το καλώδιο δεν προχωρά επειδή δεν το θέλει η Τουρκία»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου. Υπενθύμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει διαθέσει περίπου 700 εκατ. ευρώ για το έργο, προειδοποιώντας ότι τα κονδύλια κινδυνεύουν να χαθούν εάν αυτό δεν προχωρήσει.
«Καθαρές κουβέντες. Είναι προφανές ότι δεν προχωράει διότι δεν το θέλει η Τουρκία. Δυσφορεί η Τουρκία», τόνισε.
Ο Νίκος Φαραντούρης υπογράμμισε ότι η πόντιση του καλωδίου δεν συνδέεται με οριοθέτηση ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδας και αποτελεί δικαίωμα που αναγνωρίζεται από το Διεθνές Δίκαιο και τη διεθνή πρακτική.
Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν προχώρησε το έργο, στερώντας από την Ελλάδα τη δυνατότητα να στείλει μήνυμα αποφασιστικότητας στην Τουρκία, αλλά και αξιοπιστίας στους Ευρωπαίους εταίρους και συμμάχους της.
«Η κυβέρνηση έπρεπε να δείξει ότι δεν μασάει, ότι εννοεί και κάνει πράξη αυτά για τα οποία στηρίζεται από τους εταίρους της», σημείωσε.
EastMed: «Μπήκε στο συρτάρι επειδή δεν τον ήθελε η Τουρκία»
Αναφερόμενος στον αγωγό EastMed, ο ευρωβουλευτής υποστήριξε ότι πρόκειται για ένα τεχνικά υλοποιήσιμο και βιώσιμο έργο, παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες που δημιουργούν τα μεγάλα θαλάσσια βάθη.
Ο ίδιος υπενθύμισε ότι εργάστηκε επί μία δεκαετία πάνω στο συγκεκριμένο σχέδιο, από το 2009 έως το 2019, από διαφορετικές θεσμικές θέσεις στη ΔΕΠΑ.
Κατά την εκτίμησή του, ο αγωγός έχει πλέον μπει «για τα καλά στο συρτάρι», επειδή δεν ήταν επιθυμητός από την Τουρκία. Κάλεσε την Ελλάδα να επαναφέρει το έργο στο προσκήνιο, ιδιαίτερα μετά τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και την αυξανόμενη ανάγκη για εναλλακτικές ενεργειακές πηγές.
«Αν αποφασίσουμε να το συρταρώσουμε για τα καλά, τουλάχιστον να μην το κάνουμε χωρίς αντάλλαγμα», υπογράμμισε, καταγγέλλοντας ουσιαστικά μια υποχώρηση χωρίς γεωπολιτικό ή διπλωματικό κέρδος.
Η Λιβύη ως «μπροστινή» τρίτων δυνάμεων
Για τη Λιβύη, ο Νίκος Φαραντούρης υποστήριξε ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να αξιοποιήσει την επιθυμία της Τρίπολης να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αποκάλυψε ότι, σε προηγούμενη επίσκεψή του στη χώρα, είχε ξεκαθαρίσει στη λιβυκή ηγεσία πως οποιαδήποτε εξομάλυνση με τις Βρυξέλλες περνά μέσα από την αποκατάσταση των σχέσεων με τα κράτη-μέλη και, πρωτίστως, με την Ελλάδα. Κεντρικό εμπόδιο παραμένει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι μαζί με τον ευρωβουλευτή Γιάννη Μανιάτη κατέθεσαν ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις μονομερείς λιβυκές ενέργειες που θίγουν πλέον ζητήματα ΑΟΖ και σε βάρος της Ιταλίας.
«Οι μονομερείς ενέργειες της Λιβύης, που λειτουργεί ενδεχομένως ως μπροστινή άλλων τρίτων χωρών, δεν μπορούν να αφήνουν αδιάφορη την Ευρωπαϊκή Ένωση», ανέφερε.
«Οι διαφορές μας είναι ευρωτουρκικές και ευρωλιβυκές»
Ο ευρωβουλευτής ζήτησε από την Αθήνα να πάψει να αντιμετωπίζει τις τουρκικές και λιβυκές προκλήσεις ως αμιγώς διμερή ζητήματα.
«Οι διαφορές μας δεν είναι ελληνολιβυκές ή ελληνοτουρκικές. Είναι ευρωλιβυκές και ευρωτουρκικές», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα οφείλει να εξαναγκάσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να λειτουργήσει ως ενιαίο μπλοκ για την υπεράσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών.
Παραδέχθηκε ότι η ΕΕ δεν διαθέτει ακόμη έναν αποτελεσματικό επιχειρησιακό μηχανισμό για την εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42 παράγραφος 7. Διαθέτει, όμως, ένα ισχυρό οικονομικό όπλο: τις χρηματοδοτήσεις, την αναπτυξιακή βοήθεια και τις εμπορικές σχέσεις.
Ειδικά για την Τουρκία, επισήμανε ότι το πάγωμα της Τελωνειακής Ένωσης με την ΕΕ θα είχε βαρύτατες συνέπειες για τη βιομηχανία, την αγροτική παραγωγή και τις εξαγωγές της.
«Η Τουρκία έχει πολλά να χάσει. Όλα τα όπλα πάνω στο τραπέζι. Καμιά φορά τα οικονομικά όπλα μπορεί να είναι ακόμη πιο επώδυνα από τα υπόλοιπα», κατέληξε.