Το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 παραμένει «άκυρο και ανυπόστατο» και δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμη βάση οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών, σύμφωνα με την κοινή δήλωση που ανακοίνωσε τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου ο Γιώργος Γεραπετρίτης. Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει τη συμφωνία με την Τουρκία.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Ορέστη Παντελόγλου στο CNN Greece, η δήλωση θέτει στο επίκεντρο την προστασία της διεθνούς έννομης τάξης και την ανάγκη να αποτραπεί η υπονόμευση δικαιωμάτων άλλων χωρών μέσω αυθαίρετων διμερών συμφωνιών.
Η κύρωση δεν μεταβάλλει τη νομική θέση
Οι πέντε χώρες και η Ευρωπαϊκή Ένωση επισημαίνουν ότι η απόφαση της λιβυκής Βουλής δεν αλλάζει τους λόγους για τους οποίους απορρίπτουν το μνημόνιο.
Όπως αναφέρεται στο κείμενο, η συμφωνία Τουρκίας–Λιβύης παραγνωρίζει τη γεωγραφική πραγματικότητα και τα δικαιώματα των εμπλεκόμενων παράκτιων κρατών. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα δικαιώματα των νησιών επί θαλάσσιων ζωνών, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Στη βάση αυτή, οι πλευρές που προβαίνουν στην κοινή παρέμβαση υποστηρίζουν ότι το μνημόνιο αντιβαίνει στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να δημιουργήσει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.
Προειδοποίηση για επικίνδυνο προηγούμενο
Η δήλωση συνδέει την αντίθεση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο με την ευρύτερη προστασία των κανόνων που διέπουν τις διακρατικές σχέσεις.
Ως πλαίσιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών προσδιορίζονται το Διεθνές Δίκαιο, η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας —UNCLOS— και το εθιμικό διεθνές δίκαιο. Οι κανόνες αυτοί παρουσιάζονται ως αναγκαίες εγγυήσεις για την ασφάλεια δικαίου, την προβλεψιμότητα και την ειρηνική συνύπαρξη των κρατών.
Παράλληλα, διατυπώνεται η προειδοποίηση ότι η αποδοχή συμφωνιών που παρακάμπτουν αυτούς τους κανόνες θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο, πλήττοντας τόσο τη διεθνή έννομη τάξη όσο και τις αρχές της ειρηνικής επίλυσης διαφορών.
Ετοιμότητα της Ελλάδας για συνέχιση των συνομιλιών
Στην ίδια δήλωση επαναλαμβάνεται η ελληνική θέση υπέρ της επίλυσης των διαφορών μέσω διαλόγου. Υπενθυμίζεται ότι η Αθήνα έχει διεξαγάγει διμερείς συνομιλίες με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και δηλώνεται η ετοιμότητά της να συνεχίσει αυτή την προσπάθεια, με καλή πίστη και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Οι συμμετέχουσες πλευρές εκφράζουν επίσης τη στήριξή τους στην επανένωση των λιβυκών θεσμών και στην προοπτική μιας ενωμένης και ευημερούσας Λιβύης. Τονίζουν ότι η σταθερότητα της χώρας και η συμμετοχή της στην περιφερειακή συνεργασία είναι απαραίτητες για την ειρήνη στη Μεσόγειο, ενώ η πολιτική της μετάβαση και οι σχέσεις με τους γείτονές της πρέπει να στηρίζονται στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και στην καλή γειτονία.