Στο προσκήνιο επανέρχεται η ευρωπαϊκή διάσταση της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής, με δημοσίευμα της Wall Street Journal να περιγράφει τη συνεργασία του Παρισιού με δέκα ευρωπαϊκές χώρες για την ενίσχυση της ασφάλειας απέναντι στη Ρωσία.
Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, ο σχεδιασμός προβλέπει δυνατότητες διασποράς γαλλικών Rafale με πυρηνικό ρόλο, καθώς και ανάπτυξη υποδομών επικοινωνίας, έγκαιρης προειδοποίησης και ανταλλαγής πληροφοριών. Στόχος είναι να αυξηθούν οι επιλογές της γαλλικής αποτροπής και η αβεβαιότητα για έναν πιθανό αντίπαλο.
Η αναφορά στην Ελλάδα και η πραγματική ημερομηνία των ανακοινώσεων
Οι βασικές εξαγγελίες του Εμανουέλ Μακρόν έγιναν στις 2 Μαρτίου 2026, στη ναυτική βάση της Ιλ Λονγκ στη Βρετάνη.
Τότε ο Γάλλος πρόεδρος ανακοίνωσε αύξηση των πυρηνικών κεφαλών και παρουσίασε το δόγμα της «προωθημένης αποτροπής». Κατονόμασε την Ελλάδα, μαζί με την Πολωνία, την Ολλανδία, το Βέλγιο, τη Σουηδία και τη Δανία, μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν στον σχετικό διάλογο, πέραν της συνεργασίας με Βρετανία και Γερμανία.
Η επίσημη ανακοίνωση προβλέπει σταδιακή προσέγγιση, με ασκήσεις και ενδεχόμενες αναπτύξεις στρατηγικών δυνάμεων ανάλογα με τις περιστάσεις. Δεν προσδιορίζει ελληνική βάση, αριθμό αεροσκαφών ή ημερομηνία άφιξής τους.
Η τελική απόφαση παραμένει στο Παρίσι
Ο Μακρόν έχει ξεκαθαρίσει ότι η εξουσία χρήσης των γαλλικών πυρηνικών όπλων παραμένει αποκλειστικά στον πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας.
Η συμμετοχή εταίρων δεν συνεπάγεται κοινό έλεγχο του οπλοστασίου ή αυτόματη ενεργοποίηση πυρηνικής προστασίας. Ο ίδιος απέφυγε τη διατύπωση μιας άκαμπτης εγγύησης, διατηρώντας τη γαλλική κυριαρχία στις σχετικές αποφάσεις.
Το περιεχόμενο της συνεργασίας αποτυπώνεται πιο συγκεκριμένα στην κοινή δήλωση Μακρόν–Μερτς, επίσης της 2ας Μαρτίου. Παρίσι και Βερολίνο συγκρότησαν ομάδα στρατηγικού συντονισμού και συμφώνησαν σε συμμετοχή γερμανικών συμβατικών δυνάμεων σε γαλλικές πυρηνικές ασκήσεις, επισκέψεις σε στρατηγικές εγκαταστάσεις και ανάπτυξη πρόσθετων συμβατικών δυνατοτήτων.
Οι δύο κυβερνήσεις διευκρινίζουν ότι η πρωτοβουλία συμπληρώνει τη νατοϊκή αποτροπή και τις υφιστάμενες συμμαχικές ρυθμίσεις.
Ποιος είναι ο πυρηνικός πύραυλος των γαλλικών Rafale
Στον πυρήνα της γαλλικής αεροπορικής πυρηνικής συνιστώσας βρίσκεται η οικογένεια πυραύλων ASMPA, με την αναβαθμισμένη έκδοση ASMPA-R.
Πρόκειται για πύραυλο αέρος–εδάφους που συνδέεται με την αποστολή πυρηνικής αποτροπής της Γαλλίας. Η γαλλική Διεύθυνση Εξοπλισμών επιβεβαιώνει ότι ο ASMPA φέρει την πυρηνική κεφαλή TNA και αναπτύσσει ταχύτητες σημαντικά υψηλότερες από εκείνη του ήχου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της διάκρισης μεταξύ άσκησης και πραγματικού πυρηνικού οπλισμού αποτελεί η δοκιμή της 22ας Μαΐου 2024: γαλλικό Rafale B εκτόξευσε ASMPA-R χωρίς πολεμική κεφαλή, στο πλαίσιο προσομοίωσης στρατηγικής αποστολής. Επομένως, η παρουσία αεροσκάφους με πυρηνικό ρόλο ή η συμμετοχή σε σχετική άσκηση δεν αποδεικνύει από μόνη της μεταφορά πυρηνικών κεφαλών.
Παράλληλα, η Γαλλία αναπτύσσει τον μελλοντικό υπερηχητικό πυρηνικό πύραυλο ASN4G, με προβλεπόμενη ένταξη σε υπηρεσία γύρω στο 2035 και φορέα το Rafale F5. Πρόκειται για γαλλικό εξοπλιστικό πρόγραμμα, όχι για ανακοινωμένη προμήθεια της Ελλάδας.
Η προειδοποίηση της Μόσχας
Η Ρωσία έχει αντιδράσει στη γαλλική πρωτοβουλία. Στις 23 Απριλίου 2026, ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάντρ Γκρούσκο προειδοποίησε ότι χώρες που θα φιλοξενούσαν γαλλικά αεροσκάφη πυρηνικού ρόλου θα λαμβάνονταν υπόψη στον καθορισμό στόχων προτεραιότητας σε περίπτωση μεγάλης σύγκρουσης.
Σύμφωνα με το Reuters, ο Γκρούσκο χαρακτήρισε τον σχεδιασμό μέρος της ενίσχυσης του πυρηνικού δυναμικού του ΝΑΤΟ. Η δήλωση αφορά ενδεχόμενες αναπτύξεις και δεν αποτελεί επιβεβαίωση ότι γαλλικά πυρηνικά όπλα έχουν μεταφερθεί στην Ελλάδα.