Νέο διπλωματικό επεισόδιο προκαλεί η στάση της Τουρκίας απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία, αυτή τη φορά στο πλαίσιο της προετοιμασίας της COP31, της διεθνούς διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα, που θα πραγματοποιηθεί στην Αττάλεια.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, οι Τούρκοι οικοδεσπότες της φετινής κλιματικής διάσκεψης έχουν αποκλείσει την Κύπρο από προπαρασκευαστικές ενημερώσεις και αρνούνται αιτήματα διμερών συναντήσεων που αποστέλλει η Λευκωσία εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Κύπρος ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και, υπό αυτή την ιδιότητα, εκπροσωπεί ουδέτερα το σύνολο των 27 κρατών-μελών. Ο αποκλεισμός της, επομένως, δεν είναι απλώς ένα ακόμη επεισόδιο στις τουρκοκυπριακές σχέσεις, αλλά ευθεία πρόκληση απέναντι στην ίδια την ευρωπαϊκή θεσμική λειτουργία.

Η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και δεν διατηρεί διπλωματικές σχέσεις με τη Λευκωσία. Αντιθέτως, αναγνωρίζει μόνο το ψευδοκράτος στα κατεχόμενα, παραμένοντας η μοναδική χώρα στον κόσμο που το πράττει.

Όπως αναφέρει το Politico, η τουρκική κυβέρνηση δεν κάλεσε την Κύπρο σε αρκετές άτυπες προπαρασκευαστικές συναντήσεις για την COP31. Ευρωπαίοι διπλωμάτες περιέγραψαν χαρακτηριστικό περιστατικό στη Νέα Υόρκη, όπου η τουρκική προεδρία δεν προσκάλεσε την Κύπρο σε ενημέρωση για την COP31 στα κεντρικά του ΟΗΕ και στη συνέχεια αντέδρασε όταν οι Κύπριοι εμφανίστηκαν μαζί με την αντιπροσωπεία της ΕΕ.

Κύπριος αξιωματούχος χαρακτήρισε τη στάση της Τουρκίας «απαράδεκτη», τονίζοντας ότι δεν συνάδει με τον ρόλο χώρας που φιλοξενεί διαδικασία του ΟΗΕ. Όπως σημείωσε, η Τουρκία οφείλει να προσκαλεί όλα τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία έχει και συντονιστικό ρόλο ως προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.

Το θέμα έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της προς την Άγκυρα, ενώ ο Ευρωπαίος επίτροπος για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, φέρεται να έθεσε το ζήτημα σε Τούρκους αξιωματούχους.

Παρά ταύτα, σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες, η Τουρκία αγνοεί ή απορρίπτει αιτήματα διμερών επαφών με την ΕΕ όταν αυτά αποστέλλονται από την Κύπρο υπό την ιδιότητα της προεδρίας του Συμβουλίου. Ένας διπλωμάτης ανέφερε χαρακτηριστικά ότι η Τουρκία «δεν έχει καμία επαφή με την Κύπρο» και απέρριψε όλα τα αιτήματα για διμερείς συναντήσεις.

Προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Κύπρος θα αποκλειστεί από επίσημες συνεδριάσεις του ΟΗΕ ή από την ίδια τη σύνοδο της Αττάλειας τον Νοέμβριο. Ωστόσο, η εικόνα μιας χώρας που φιλοξενεί παγκόσμια διάσκεψη του ΟΗΕ και ταυτόχρονα επιχειρεί να παρακάμψει κράτος-μέλος του ΟΗΕ δημιουργεί σοβαρό πολιτικό και θεσμικό ζήτημα.

Η COP31 θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία Τουρκίας κα### ##########με την Άγκυρα να λειτουργεί ως επίσημη οικοδέσποινα και πρόεδρος της διοργάνωσης, ενώ η Αυστραλία θα έχει ρόλο στη διαπραγματευτική διαδικασία. Σύμφωνα με το Politico, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Καμπέρα εμπλέκεται στον αποκλεισμό της Κύπρου.

Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι η ΕΕ έχει καταστήσει σαφές στην Τουρκία πως ο αποκλεισμός κράτους-μέλους του ΟΗΕ από την προπαρασκευαστική διαδικασία της COP31 «δεν είναι αποδεκτός». Παράλληλα, ανέφερε ότι η Τουρκία διαβεβαίωσε την ΕΕ πως η Κύπρος δεν θα αποκλειστεί από μελλοντικές προπαρασκευαστικές συναντήσεις.

Η υπόθεση δείχνει ότι η Άγκυρα επιχειρεί να μεταφέρει το Κυπριακό ακόμη και σε πεδία που, τυπικά, δεν αφορούν διμερείς διαφορές αλλά πολυμερείς διαδικασίες του ΟΗΕ. Και αυτό είναι το ουσιαστικό πρόβλημα: η Τουρκία ζητά διεθνή ρόλο ως οικοδέσποινα μιας παγκόσμιας συνόδου, αλλά αρνείται στην πράξη τον βασικό κανόνα κάθε διεθνούς διαδικασίας — τη συμμετοχή όλων των αναγνωρισμένων κρατών.

Τι απαντά η Κομισιόν

«Ο αποκλεισμός ενός κράτους μέλους των Ηνωμένων Εθνών από τη διαδικασία προετοιμασίας της συνόδου COP31 του ΟΗΕ για το κλίμα δεν είναι αποδεκτός», δήλωσε την Πέμπτη η εκπρόσωπος της Κομισιόν για το κλίμα, Άννα Κάισα Ίτκονεν, ερωτηθείσα από το ΚΥΠΕ σε σχέση με τον αποκλεισμό της Κύπρου από ενημερωτική συνάντηση για την COP31, η οποία οργανώθηκε από την Τουρκία στα Ηνωμένα Έθνη στη Νέα Υόρκη.

Ανέφερε, ακόμη, πως η Τουρκία τους έχει έχει διαβεβαιώσει ότι “η Κύπρος δεν θα αποκλειστεί από μελλοντικές προπαρασκευαστικές συναντήσεις για την COP31”. H παγκόσμια διάσκεψη για το κλίμα αναμένεται να λάβει χώρα  στο Εκθεσιακό Κέντρο της Αττάλειας στην Τουρκία, από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026.

Συγκεκριμένα, απαντώντας σε ερώτηση του ΚΥΠΕ κατά τη μεσημεριανή ενημέρωση των διαπιστευμένων συντακτών στις Βρυξέλλες κατά πόσον ο αποκλεισμός της Κύπρου, η οποία προεδρεύει και του Συμβουλίου της ΕΕ, υπονομεύει την ευρωπαϊκή εκπροσώπηση, η εκπρόσωπος της Κομισιόν σημείωσε ότι «ο αποκλεισμός ενός κράτους μέλους των Ηνωμένων Εθνών από τη διαδικασία προετοιμασίας της συνόδου COP31 του ΟΗΕ για το κλίμα δεν είναι αποδεκτός».

Επεσήμανε ότι η Κομισιόν έχει θέσει το ζήτημα του τρόπου χειρισμού της ενημερωτικής συνάντησης για την COP31, η οποία οργανώθηκε από την Τουρκία στα Ηνωμένα Έθνη στη Νέα Υόρκη στις 27 Μαρτίου, και το γεγονός πως δεν δόθηκε θέση στη Δημοκρατία της Κύπρου.

«Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος μέλος των Ηνωμένων Εθνών και επίσης συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC) και της Συμφωνίας του Παρισιού», σημείωσε η εκπρόσωπος. «Βρισκόμαστε σε επαφή με τις αρχές της Τουρκίας και έχουμε καταστήσει σαφές ότι ο αποκλεισμός ενός κράτους μέλους των Ηνωμένων Εθνών από τη διαδικασία προετοιμασίας της συνόδου COP31 του ΟΗΕ για το κλίμα δεν είναι αποδεκτός», πρόσθεσε.

«Η Τουρκία μας έχει διαβεβαιώσει ότι η Κύπρος δεν θα αποκλειστεί από μελλοντικές προπαρασκευαστικές συναντήσεις για την COP31», σημείωσε. Επιπλέον πρόσθεσε ότι βρίσκονται σε επαφή και με τα Ηνωμένα Έθνη για το ζήτημα αυτό, καθώς και με την Αυστραλία, η οποία είναι η προεδρεύουσα χώρα των διαπραγματεύσεων της επερχόμενης COP στην Αττάλεια. « Επομένως, έχουμε εμπιστοσύνη ότι η διαδικασία της COP31 θα είναι διαφανής και συμπεριληπτική, θα περιλαμβάνει όλα τα κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών καθώς και τα μέρη της Συμφωνίας του Παρισιού, και θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά το ζήτημα αυτό», δήλωσε κλείνοντας η εκπρόσωπος.