Γράφει ο Ταξίαρχος ε.α. Νικόλαος Μπόχτης
Η ορκωμοσία χιλιάδων νεοσυλλέκτων οπλιτών της 2026 Γ’ ΕΣΣΟ την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου δεν αποτέλεσε απλώς μια τυπική στρατιωτική τελετή. Οι πολυπληθείς παρατάξεις νέων στρατιωτών σε υπερπλήρη στρατόπεδα αποτυπώνουν την αναβάθμιση της στρατιωτικής θητείας.
Μετά την εφαρμογή των πρόσφατων μέτρων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, η συγκεκριμένη ΕΣΣΟ κατέγραψε σημαντική αύξηση στους κατασσόμενους οπλίτες.Η αθρόα προσέλευση νεοσυλλέκτων είχε ως αποτέλεσμα την πλήρωση των υφιστάμενων Κέντρων Εκπαίδευσης (ΚΕΝ) και την αξιοποίηση επιπλέον γειτονικών Μονάδων.
Το παραπάνω αποτέλεσε πρόκληση για το ΓΕΣ, το οποίο ανταποκρίθηκε άμεσα και με επιτυχία, δοκιμάζοντας τις δυνατότητες του συστήματος Διοικητικής Μέριμνας και του προσωπικού.
Σε αυτό το πλαίσιο έχει ξεκινήσει και η ανακαίνιση των εγκαταστάσεων, με πλέον χαρακτηριστικό το 625Μ/Π ΤΠ στην VIII Μ/Π ΤΑΞ στα Ιωάννινα, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη η δημιουργία πρότυπου ΚΕΝ, το οποίο θα παρέχει εξαιρετικό επίπεδο διαβίωσης και εκπαίδευσης των νεοσυλλέκτων, με αίθουσες εξομοιωτών βολής και χειρισμού drones/FPV .
Η Ελλάδα επενδύει ολιστικά στην ποιότητα της αμυντικής της ικανότητας με βελτιστοποίηση της εκπαίδευσης του προσωπικού, αναβάθμιση της Εφεδρείας, σύγχρονα εξοπλιστικά προγράμματα, ενίσχυση της αμυντικής καινοτομίας, αξιόπιστες αμυντικές συμφωνίες και ανθεκτικότητα της κοινωνίας.
Ορκωμοσία Οπλιτών 2026 Γ΄ΕΣΣΟ, 25 Σεπ. 2026. Πηγή ΓΕΣ
Παρούσα Κατάσταση
Το νέο μοντέλο θητείας του ΥΠΕΘΑ εκπαιδεύει και αξιοποιεί τον Έλληνα οπλίτη σε επιχειρησιακά αυτόνομο μαχητή στο πεδίο και περιλαμβάνει :
1ο Στάδιο: Βασική Εκπαίδευση & Εκπαίδευση Μαχητή (10 Εβδομάδες)
Διεξάγεται ΚΕΝ του Στρατού Ξηράς. Περιλαμβάνει ατομική τακτική, φυσική αγωγή μάχης, ημερήσιες και νυχτερινές βολές, ρίψη χειροβομβίδας, διαβίωση στην ύπαιθρο, εκπαίδευση στη χρήση drones / FPV, αντιμετώπιση σύγχρονων απειλών και βασικές γνώσεις κυβερνοασφάλειας.
2ο Στάδιο: Ειδική Εκπαίδευση (4 Εβδομάδες)
Οι οπλίτες εκπαιδεύονται στην ειδικότητά τους και επιπλέον σε αντικείμενα όπως πρώτες βοήθειες στο πεδίο της μάχης και πυροπροστασία/πυρόσβεση.
3ο Στάδιο: Επιχειρησιακή Αξιοποίηση, Θητεία σε Μονάδες
Οι οπλίτες μετατίθενται σε Μονάδες υψηλής επιχειρησιακής ετοιμότητας για το υπόλοιπο της θητείας, όπου συμμετέχουν σε υπηρεσίες ασφάλειας εγκαταστάσεων, επιτηρήσεις συνόρων και ασκήσεις ολοκληρώνοντας την εκπαίδευση και αποκτώντας πολύτιμη εμπειρία για την ένταξη και αξιοποίηση τους στην Εφεδρεία και στην Εθνοφυλακή.
Η βασική διάρκεια της θητείας είναι 12 μήνες και διαφοροποιείται σε 9 ή 8 μήνες για υπηρεσία σε Έβρο, Αιγαίο, Κύπρο και Ειδικές Δυνάμεις.
Οι Υποψήφιοι Έφεδροι Αξιωματικοί (ΥΕΑ) εκπαιδεύονται 4 μήνες στις αντίστοιχες Σχολές και υπηρετούν συνολικά 14 μήνες.
Τα παραπάνω συνδυάζονται ταυτόχρονα με την αναβάθμιση της Εφεδρείας και την λειτουργεία Κέντρων Μετεκπαίδευσης Εφεδρείας(ΚΕΜΕΦ) σε Αυλώνα, Λιτόχωρο και Νάουσα.
Χαρακτηριστικό του εκσυγχρονισμού αποτελεί και το Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης στα Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα, με αντικείμενο UAV, συστήματα anti-drone και προσομοιωτές FPV που εγκαινιάστηκε τον Ιούλιο στην Τρίπολη.
Το γεγονός ότι σημαντικό ποσοστό των οπλιτών θητείας κατατάσσεται σε μεγαλύτερη ηλικία των 18 ετών, μετά την ολοκλήρωση των σπουδών τους, εκτιμάται ότι επιδρά θετικά στην εκπαίδευση, στην διοίκηση, στο ηθικό και στην ανθεκτικότητα.
Σχετική έρευνα της Rand Corporation για τον Αμερικανικό Στρατό, δείχνει ότι ως ομάδα οι μεγαλύτεροι σε ηλικία των 21 ετών άνδρες επιτυγχάνουν καλύτερες επιδόσεις ως στρατιώτες σε διάφορες μετρήσεις σε σχέση με τους αντίστοιχους 18 ετών, χαρακτηρίζοντάς τους υψηλότερης ποιότητας.
Επιπλέον και η υπηρεσιακή εμπειρία έχει δείξει ότι ο μεγαλύτερος οπλίτης χωρίς να υστερεί στα σωματικά προσόντα, διαθέτει ψυχολογική ωριμότητα και επιδεικνύει ψυχραιμία, ενσυνείδητη πειθαρχία και ανθεκτικότητα σε παρατεταμένη προσπάθεια και ψυχική πίεση. Τα χαρακτηριστικά αυτά αποτρέπουν τον πανικό, περιορίζουν το stress μάχης και ενισχύουν τη συνοχή του τμήματος καλλιεργώντας πνεύμα Μονάδος.
Οι πτυχιούχοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αξιοποιούνται κατά περίπτωση στη διοίκηση ως Δόκιμοι Έφεδροι Αξιωματικοί(ΔΕΑ)-Υπαξιωματικοί, στις στρατιωτικές τεχνολογίες αιχμής και στην αμυντική καινοτομία(ΕΛΚΑΚ).
Πηγή: ΥΠΕΘΑ
Στην Τουρκία η στρατιωτική θητεία είναι υποχρεωτική για όλους τους άνδρες από 20 έως 41 ετών. Η διάρκεια της για τους απλούς οπλίτες είναι 6 μήνες, εκ των οποίων ο 1 μήνας αφορά τη βασική στρατιωτική εκπαίδευση.
Οι απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που επιλέγονται ως έφεδροι αξιωματικοί ή υπαξιωματικοί, υπηρετούν 12 μήνες (2 μήνες εκπαίδευση και 10 μήνες υπηρεσία).
Παράλληλα, εφαρμόζεται το σύστημα της εξαγοράσιμης θητείας (bedelli askerlik), όπου ο στρατεύσιμος, καταβάλλοντας αναπροσαρμοζόμενο χρηματικό ποσό(472.653TLσήμερα),υπηρετεί μόνο 1 μήνα βασικής στρατιωτικής εκπαίδευσης.
Το 2025 από τους 328.000 άνδρες που κλήθηκαν να καταταγούν οι 101.212 ζήτησαν να εξαγοράσουν την θητεία.
Λόγω του συστήματος bedelli askerlik, η πλειονότητα των πτυχιούχων πανεπιστημίου που έχουν την οικονομική δυνατότητα ενδέχεται να επιλέγει να εξαγοράσει το υπόλοιπο της με αποτέλεσμα στους οπλίτες 6μηνης θητείας το ποσοστό των πτυχιούχων να είναι χαμηλό.
Οι οπλίτες θητείας γενικά δεν αναπτύσσονται σε εμπόλεμες περιοχές, όπου υπηρετούν μόνιμα στελέχη που αποτελούν και την πλειονότητα του προσωπικού των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Πηγή ΓΕΣ
Διαπιστώσεις – Συμπεράσματα
Συνεκτιμώντας τα παραπάνω αντιλαμβανόμαστε τον διαφορετικό τρόπο προσέγγισης της Στρατιωτικής θητείας από την Αθήνα και την Άγκυρα.
Η Ελλάδα με το αναβαθμισμένο μοντέλο εκπαίδευσης, το υψηλό μορφωτικό επιπέδο, την ηλικιακή ωριμότητα και την μεγαλύτερή επιχειρησιακή αξιοποίησή των οπλιτών θητείας διαμορφώνει ικανούς μαχητές που εντάσσονται στην Εφεδρεία και την Εθνοφυλακή.
Παράλληλα η καθολικότητα της υποχρεωτικής στράτευσης λειτουργεί διαχρονικά ως συνεκτικός δεσμός μεταξύ κοινωνίας και Ενόπλων Δυνάμεων, θωρακίζοντας την εθνική ανθεκτικότητα και την κοινωνική σταθερότητα.
Στην Τουρκία οι οπλίτες θητείας εκπαιδεύονται-υπηρετούν λιγότερο χρόνο και δεν τοποθετούνται σε εμπόλεμες περιοχές. Ταυτόχρονα το σύστημα εξαγοράς της θητείας από τους εύπορους , ενδέχεται να τροφοδοτήσει κοινωνική πόλωση και να κλονίσει την κοινωνική συνοχή σε συνθήκες παρατεταμένης κρίσης.
Οι εκδηλωθείσες στρατιωτικές παρεμβάσεις, απόπειρες ή πραξικοπήματα τα έτη 1960,1971,1980,1993,1997 και 2016 αλλά και το επεισόδιο κατά την αποφοίτηση 400 Τούρκων Ανθυπολοχαγών την 30 Αυγούστου 2024 προκαλούν προβληματισμό.
Παρότι και στις δύο χώρες οι Ένοπλες Δυνάμεις αποτελούν τον κορυφαίο σε εμπιστοσύνη θεσμό, τα αντίστοιχα ποσοστά διαφοροποιούνται σημαντικά αφού στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 63% ενώ στην Τουρκία κυμαίνεται έως 19,7%.
Οι συσχετισμοί των αριθμών δεν προδικάζουν την έκβαση των επιχειρήσεων όπου παράγοντες όπως οι πολιτικές αποφάσεις, οι πληροφορίες, ο αιφνιδιασμός, η έγκαιρη κινητοποίηση, η γεωγραφία, οι συμμαχίες αλλά και ποιοτικά χαρακτηριστικά όπως το ηθικό, η εκπαίδευση του προσωπικού και η ανθεκτικότητα της κοινωνίας επιδρούν τελικά στο αποτέλεσμα.
Ενώ η Άγκυρα επαίρεται παραδοσιακά για ποσοτική υπεροπλία, η Αθήνα απαντά με ψυχραιμία επενδύοντας στην ποιοτική υπεροχή του προσωπικού και των μέσων και στην συμμετοχή της κοινωνίας .
Στο σύγχρονο ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, η ιστορία υπενθυμίζει σταθερά ότι η τελική απάντηση δίνεται πάντα στο πεδίο.
Πηγές
Υπουργείο Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ): Εξαγγελίες και θεσμικό πλαίσιο για το «Νέο Μοντέλο Θητείας».
Γενικό Επιτελείο Στρατού (ΓΕΣ): Οδηγίες Κατάταξης (Γ’ ΕΣΣΟ) και εγκύκλιοι πρόσκλησης στρατευσίμων.
Τουρκικό Υπουργείο Άμυνας (MSB): Νόμος 7179 περί Στρατολογίας, όρια θητείας εφέδρων και ρυθμίσεις εξαγοράς (Bedelli).
UK Home Office / CPIN: Έκθεση για το σύστημα θητείας στην Τουρκία.
OECD iLibrary: Δείκτες εμπιστοσύνης από την έκθεση για την Ελλάδα: OECD Survey on Drivers of Trust in Public Institutions: Greece (2026).
RAND Corporation (Research Report):Identifying Opportunities to Recruit More Individuals Above the Age of 21 into the U.S. Army (2022).
SIPRI & SETA Foundation:Μελέτες για την επαγγελματικοποίηση των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (TSK).
Journal of Military and Veterans’ Health:Έρευνες διαχείρισης στρες και λήψης αποφάσεων σε συνθήκες απομόνωσης.
Psychology Town: Μελέτη για τις φυσικές αλλαγές και τις σωματικές επιδόσεις
CNN Greece:Αποβολές αξιωματικών από τον Τουρκικό στρατό μετά το επεισόδιο στη Σχολή Πολέμου.
News 24/7:Αφιέρωμα για τα πέντε στρατιωτικά πραξικοπήματα της Τουρκίας.
Sözcü: Έρευνα της ASAL Araştırma για την κρίση θεσμικής εμπιστοσύνης: Türkiye’de güven krizi: Her 4 kişiden biri hiçbir kuruma güvenmiyor(2025).
Türkiye Today:Έρευνα κοινής γνώμης για την αξιοπιστία των Ενόπλων Δυνάμεων: Survey reveals Turkish Armed Forces as most trusted institution in Türkiye(2024).
TRT Haber: Άρθρο για τις αιτήσεις εξαγοράς θητείας: Bedelli askerliğe 2025’te 101 bin 212 kişi başvurdu.
Defense One: The Army Should Be Looking for a Few Older Soldiers (2023).
RAND Corporation (Commentary): Αναλυτικό άρθρο για τα όρια ηλικίας στρατολόγησης: The Army Should Be Looking for a Few Older Soldiers (2023).