Σκληρή κριτική στους ελληνικούς χειρισμούς απέναντι στη Λιβύη άσκησε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, σε παρέμβασή του στη Thessalia TV. Χαρακτήρισε τις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο διπλωματική ήττα για την Αθήνα και πρότεινε επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, αρχικά στη νότια Ελλάδα.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να ζητήσει τουρκική άδεια για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο, καθώς, όπως εξήγησε, η Άγκυρα επιδιώκει να αξιοποιήσει μια τέτοια κίνηση ως επιχείρημα αποδοχής δικαιωμάτων της στην περιοχή.
«Δεν ήταν αιφνιδιασμός»
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ απέδωσε τις δυσμενείς εξελίξεις στο λιβυκό μέτωπο σε εσφαλμένη αξιολόγηση της κατάστασης και σε εφησυχασμό της ελληνικής πλευράς.
«Εγώ θεωρώ ότι υποστήκαμε μία ήττα. Δεν ήταν αιφνιδιασμός. Ήταν κακός χειρισμός της κατάστασης», ανέφερε. Έθεσε μάλιστα το ερώτημα εάν η Αθήνα υπερεκτίμησε τις δυνατότητές της και δεν αντιλήφθηκε εγκαίρως τις προθέσεις των συνομιλητών της.
Ζήτησε ανάληψη ευθυνών από όσους χειρίστηκαν την υπόθεση, φτάνοντας μέχρι την πρόταση παραιτήσεων. Κατά την εκτίμησή του, η ελληνική αντίδραση πρέπει πλέον να περιλαμβάνει κινητοποίηση σε διεθνή φόρα, συντονισμό με συμμάχους και διερεύνηση των διαθέσιμων νομικών ενεργειών.
Η προειδοποίηση για τα τετελεσμένα
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης επέμεινε ότι η απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου ως παράνομου δεν αρκεί για να αντιμετωπιστούν οι συνέπειές του στην πράξη.
Επικαλέστηκε την περίπτωση της Κύπρου για να υποστηρίξει ότι η παρανομία μιας ενέργειας δεν εμποδίζει από μόνη της τη δημιουργία και τη διατήρηση τετελεσμένων. Με αυτό το σκεπτικό, κάλεσε την Αθήνα να μην υποτιμά την τουρκική στρατηγική και να συνδυάσει τη νομική επιχειρηματολογία με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες.
Στάθηκε επίσης στη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου για το Ισραήλ, εκτιμώντας ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις αγγίζουν ευρύτερα συμφέροντα και θαλάσσιες διαδρομές της περιοχής.
Γιατί αντιτίθεται σε αίτημα άδειας προς την Τουρκία
Στο ζήτημα του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ υποστήριξε ότι η τουρκική πλευρά αναζητά ένα στοιχείο που θα μπορούσε να επικαλεστεί σε μελλοντική διπλωματική ή δικαστική αντιπαράθεση.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, εάν η Ελλάδα ζητούσε άδεια από την Άγκυρα, η Τουρκία θα επιχειρούσε να παρουσιάσει αυτή την ενέργεια ως έμμεση αποδοχή αρμοδιότητάς της στην περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, διαχώρισε την ενημέρωση μέσω ναυτιλιακών αναγγελιών από μια διαδικασία αναζήτησης τουρκικής συναίνεσης.
Συντάχθηκε με τις σχετικές προειδοποιήσεις των πρώην πρωθυπουργών Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά. Για την ομιλία του Κώστα Καραμανλή στο Πολεμικό Μουσείο, όπου δήλωσε ότι παρευρέθηκε, εξέφρασε ιδιαίτερα θετική άποψη, υποστηρίζοντας ότι ανέδειξε με μεθοδικότητα τις τουρκικές επιδιώξεις.
Η πρόταση για 12 ναυτικά μίλια
Ως βασική ελληνική πρωτοβουλία πρότεινε την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, αρχικά νοτίως της Κρήτης και στην περιοχή Κάσου, Καρπάθου, Ρόδου και συμπλέγματος Μεγίστης.
Συνέδεσε την πρόταση με ενέργειες για κλείσιμο κόλπων, χάραξη γραμμών βάσης και ανακήρυξη ΑΟΖ στις περιοχές που προσδιόρισε. Τόνισε επίσης τη διάκριση ανάμεσα στην κυριαρχία που ασκείται στα χωρικά ύδατα και στα κυριαρχικά δικαιώματα στις άλλες θαλάσσιες ζώνες, θέλοντας να αναδείξει τη σημασία που αποδίδει στην επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης.
Στο διπλωματικό πεδίο, εισηγήθηκε αξιοποίηση της ελληνικής συμμετοχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση για άσκηση πίεσης προς τη Λιβύη και την Τουρκία, περιλαμβάνοντας στην πρότασή του το μπλοκάρισμα χρηματοδοτήσεων και σχετικών αποφάσεων.
Αιχμές για τη στάση των συμμάχων
Ο Μπαλτζώης επέκρινε τη στάση των εταίρων, ζητώντας ουσιαστικότερη υποστήριξη προς την Ελλάδα απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις. Υποστήριξε ότι οι συμμαχικές σχέσεις πρέπει να αποτυπώνονται και στην αντιμετώπιση των πιέσεων που δέχεται η χώρα.
Η συζήτηση επεκτάθηκε στις πολιτικές ισορροπίες στο Ισραήλ, στα σενάρια νέας σύγκρουσης με το Ιράν και στην παρουσία των ελληνικών Patriot στη Σαουδική Αραβία. Για τα σενάρια μιας σύντομης στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν, ο ίδιος διατύπωσε επιφυλάξεις.
Στο κλείσιμο, αναφερόμενος στην Ουκρανία και στις σχέσεις των μεγάλων δυνάμεων, χρησιμοποίησε τον όρο «νέα Γιάλτα» για το ενδεχόμενο συνεννοήσεων που θα οδηγούσαν σε κατανομή ζωνών επιρροής.
Με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, έκανε ακόμη αναφορά στο ύψωμα 731, στην προσφορά των στρατιωτών του 1940 και στη σημασία της προετοιμασίας των Ενόπλων Δυνάμεων και της κοινωνίας.