Τη σύνδεση του πολέμου στην Ουκρανία με τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή ανέλυσε ο Νίκος Παπαδάτος, προειδοποιώντας ότι κανένα από τα δύο μέτωπα δεν οδηγείται σε καθαρή στρατιωτική λύση. Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκαν επίσης η στάση της Ευρώπης, οι τουρκικές διεκδικήσεις και οι επιλογές της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Μιλώντας στη «Ναυτεμπορική», ο Νίκος Παπαδάτος υποστήριξε ότι το ουκρανικό και το μεσανατολικό μέτωπο έχουν τις δικές τους αιτίες και εξελίξεις, αλλά επηρεάζουν το ένα το άλλο. Κατά την ανάλυσή του, η αντιπαράθεση συνδέεται με τη μεταβολή των παγκόσμιων συσχετισμών και τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων σε κρίσιμες γεωγραφικές περιοχές.
Για την Ουκρανία, επανέλαβε την εκτίμησή του ότι η επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς υπήρξε βασικός παράγοντας της κρίσης που οδήγησε στον πόλεμο του 2022. Περιέγραψε τις διπλωματικές προσπάθειες ως τελματωμένες και υποστήριξε ότι μια ενδεχόμενη κατάρρευση της Ουκρανίας δεν θα έλυνε από μόνη της την αντιπαράθεση Ρωσίας και Ευρώπης. Το ουσιαστικό ζήτημα, όπως είπε, είναι η διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας που θα αντιμετωπίζει αυτή τη σχέση.
Αντίστοιχα, εκτίμησε ότι ούτε στη Μέση Ανατολή μπορεί να υπάρξει οριστική λύση αποκλειστικά με στρατιωτικά μέσα. Αναφέρθηκε στο Ιράν, στους Χούθι, στην Ερυθρά Θάλασσα και στα Στενά του Ορμούζ για να εξηγήσει γιατί, κατά την άποψή του, η εξουδετέρωση επιμέρους αντιπάλων του Ισραήλ δεν συνεπάγεται το τέλος της ευρύτερης σύγκρουσης.
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τη χαρακτήρισε «σίγουρα μεγάλο χαμένο» της σημερινής κατάστασης, εκτιμώντας ότι δέχεται πίεση στην ενέργεια και στις πρώτες ύλες, ενώ ταυτόχρονα χρησιμοποιεί, όπως είπε, μια ψυχροπολεμική γλώσσα χωρίς να διαθέτει πάντοτε τα μέσα για τις επιλογές που προβάλλει. Ζήτησε «στρατηγική σκέψη και νηφαλιότητα» και τη δημιουργία διαύλων επικοινωνίας, αντί για δηλώσεις που οξύνουν το κλίμα.
Στο ελληνοτουρκικό, ο Παπαδάτος χαρακτήρισε την πρόταση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για διάσκεψη στην Ανατολική Μεσόγειο «οθωμανικού τύπου ιμπεριαλιστική θέση». Υποστήριξε ότι η Ελλάδα οφείλει να είναι αταλάντευτη απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις και να αξιοποιεί τις διαθέσιμες διπλωματικές της σχέσεις με βάση το δικό της εθνικό συμφέρον.
Ξεχώρισε, στο πλαίσιο αυτό, τις αναφορές του Μπενιαμίν Νετανιάχου στην τουρκική κατοχή του βόρειου τμήματος της Κύπρου και στις απειλές της Τουρκίας κατά της Ελλάδας. Τις χαρακτήρισε αφετηρία για την ανάπτυξη της συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ, τονίζοντας παράλληλα ότι η Αθήνα πρέπει να διατηρεί τις δικές της αρχές και στρατηγικές επιλογές.
Το συμπέρασμα της παρέμβασής του συμπυκνώθηκε σε μία φράση: «Δεν χρειάζεται να είμαστε πιο Ρώσοι από τους Ρώσους, πιο Αμερικανοί από τους Αμερικανούς και πιο Ισραηλινοί από τους Ισραηλινούς. Μπορούμε να γίνουμε Έλληνες».
Οι εκτιμήσεις του για τα αίτια του πολέμου στην Ουκρανία, τις απώλειες και τη νομική αξιολόγηση της ρωσικής εισβολής αποδίδονται στον ίδιο· δεν παρουσιάζονται ως διαπιστωμένα γεγονότα.