Με πολεμική ρητορική, αναφορές στη Μικρασιατική Καταστροφή και προειδοποιήσεις για ανεξέλεγκτη κλιμάκωση απάντησε ο απόστρατος υποναύαρχος Τζεμ Γκιουρντενίζ σε δημοσίευμα των «Νέων», το οποίο τουρκικά μέσα παρουσιάζουν ως ελληνικό σενάριο προληπτικού πλήγματος κατά της Τουρκίας.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρίσκεται η υπόθεση ότι η Ελλάδα θα μπορούσε, μέσα στο πρώτο εικοσιτετράωρο μιας σύγκρουσης, να πλήξει κρίσιμες τουρκικές στρατιωτικές υποδομές, να αντιμετωπίσει την αντεπίθεση και στη συνέχεια να επιδιώξει διεθνή παρέμβαση για κατάπαυση του πυρός.
«Η πραγματική στρατηγική φαντασίωση του σεναρίου είναι ότι η Αθήνα σχεδιάζει τις πρώτες 24 ώρες, αλλά ξεχνά πως το σχέδιο της 25ης ώρας μπορεί να το κάνει η Άγκυρα», υποστήριξε ο Γκιουρντενίζ.
Πρέπει, πάντως, να διαχωριστεί το δημοσιογραφικό σενάριο από έναν επίσημο στρατιωτικό σχεδιασμό. Το τουρκικό δημοσίευμα χρησιμοποιεί τη διατύπωση ότι «αποκαλύφθηκε σχέδιο επίθεσης της Ελλάδας», χωρίς στο κείμενο να παρουσιάζεται επίσημο ελληνικό επιχειρησιακό έγγραφο ή απόφαση έναρξης στρατιωτικής ενέργειας.
Πώς παρουσιάζεται το σενάριο στον τουρκικό Τύπο
Σύμφωνα με την τουρκική απόδοση του δημοσιεύματος, αφετηρία θα ήταν ο εντοπισμός κινητικότητας των τουρκικών δυνάμεων από την ΕΥΠ, με αξιοποίηση και δορυφορικών πληροφοριών συμμάχων. Θα ακολουθούσε έκτακτη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ για την αξιολόγηση της κατάστασης.
Το ίδιο κείμενο αναγνωρίζει ότι λανθασμένες ή ελλιπείς πληροφορίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν την πλευρά που θα επιτεθεί πρώτη σε διεθνή απομόνωση και απώλεια διπλωματικής υποστήριξης.
Στη συνέχεια περιγράφονται επιχειρήσεις ηλεκτρονικού πολέμου, πλήγματα από Rafale και F-16 Viper σε αεροπορικές υποδομές και επιθέσεις εναντίον αποβατικών δυνάμεων με πυραυλικά συστήματα. Ακολουθεί η υπόθεση αντιμετώπισης τουρκικών αντιποίνων και παρέμβασης των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Ο Γκιουρντενίζ συμπυκνώνει αυτήν την περιγραφή σε τέσσερα στάδια: ηλεκτρονική εξουδετέρωση, πλήγματα σε βάσεις και αποβατικές δυνάμεις, αναχαίτιση της αντεπίθεσης και διαπραγμάτευση από θέση ισχύος.
«Στα χαρτιά φαίνεται τόσο εύκολο», σχολίασε ειρωνικά.
Στο στόχαστρο η συνεργασία με το Ισραήλ
Ο Τούρκος απόστρατος συνέδεσε το σενάριο με την εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας–Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι ορισμένοι κύκλοι στην Αθήνα επιδιώκουν να μιμηθούν το ισραηλινό δόγμα προληπτικών πληγμάτων.
Προχώρησε μάλιστα στον ισχυρισμό ότι η Ελλάδα αποδέχεται έτσι την ευθύνη να ξεκινήσει έναν πόλεμο, αποδίδοντας πολιτική και στρατιωτική πρόθεση στην Αθήνα με αφετηρία ένα δημοσίευμα.
«Η Τουρκία δεν είναι η Συρία, ο Λίβανος ή το Ιράκ, που το Ισραήλ έχει μέχρι σήμερα πλήξει με αεροπορική ισχύ και αιφνιδιαστικές επιθέσεις», ανέφερε.
Στην ίδια γραμμή πρόσθεσε: «Μπορείτε να αγοράζετε όπλα από το Ισραήλ, αλλά μην επιχειρήσετε να αντιγράψετε το πολεμικό του δόγμα εναντίον της Τουρκίας».
Η αναφορά δείχνει ότι η ελληνική αμυντική συνεργασία με το Ισραήλ αποτελεί βασικό σημείο της κριτικής του. Ο Γκιουρντενίζ την εντάσσει σε μια αφήγηση περί ελληνικής επιθετικότητας, χωρίς να τεκμηριώνει ότι η αγορά οπλικών συστημάτων ισοδυναμεί με υιοθέτηση σχεδίου πρώτου πλήγματος.
Νησιά, χερσαία σύνορα και Κύπρος στην προειδοποίηση
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η επίκληση της γεωγραφίας.
«Η Τουρκία και η Ελλάδα έχουν χερσαία σύνορα. Ο τουρκικός στρατός βρίσκεται στην Κύπρο. Τα νησιά του Αιγαίου βρίσκονται ακριβώς μπροστά από τις ακτές της Ανατολίας», δήλωσε.
Υποστήριξε επίσης ότι οι τουρκικές ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις δεν μπορούν να τεθούν εκτός μάχης μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο με πλήγματα σε μερικούς διαδρόμους και λιμάνια.
«Αυτός στον οποίο ανήκει ο πρώτος πύραυλος που ξεκινά έναν πόλεμο δεν μπορεί να αποφασίσει μόνος του πότε θα τελειώσει», πρόσθεσε.
Η παράθεση των νησιών και της Κύπρου σε αυτό το πλαίσιο λειτουργεί ως προειδοποίηση ότι μια σύγκρουση θα μπορούσε να επεκταθεί σε περισσότερα μέτωπα. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για επίσημη ανακοίνωση της τουρκικής κυβέρνησης ή των ενόπλων δυνάμεων, αλλά για δημόσια παρέμβαση απόστρατου αξιωματικού.
Η αιχμή για την «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Ο Γκιουρντενίζ αμφισβήτησε και την παραδοχή ότι η ελληνική άμυνα θα μπορούσε να αναχαιτίσει την τουρκική αντεπίθεση.
Υποστήριξε ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν έχει ολοκληρωθεί, επικαλούμενος δήλωση του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια για πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία εντός 35 μηνών.
Ο συγκεκριμένος χρονικός ορίζοντας παρατίθεται ως ισχυρισμός του Γκιουρντενίζ στο τουρκικό δημοσίευμα. Το επιχείρημά του είναι ότι ένα υποθετικό σενάριο δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένες δυνατότητες ενός συστήματος που βρίσκεται ακόμη υπό ανάπτυξη.
Επιστράτευσε το 1922 και… τα ιδιωτικά σκάφη
Στο ιστορικό σκέλος της παρέμβασής του, ο Γκιουρντενίζ αναφέρθηκε στην ελληνική απόβαση στη Σμύρνη το 1919, στη στήριξη των μεγάλων δυνάμεων προς την Ελλάδα και στην τελική έκβαση της Μικρασιατικής Εκστρατείας.
Με αναφορές στον Σαγγάριο, στη Μεγάλη Επίθεση και στην 9η Σεπτεμβρίου, χρησιμοποίησε το παρελθόν ως απειλητικό παραλληλισμό για το παρόν.
«Στα πολεμικά παιχνίδια του υπολογιστή υπάρχει κουμπί επανεκκίνησης. Στην Ιστορία δεν υπάρχει», δήλωσε.
Η παρέμβαση κατέληξε σε μια ασυνήθιστη επίκληση πολιτικών μέσων και πληθυσμιακού μεγέθους. Ο Γκιουρντενίζ αναφέρθηκε σε εκατομμύρια μοτοσικλέτες, περισσότερα από 100.000 ιδιωτικά σκάφη και περίπου 15.000 αλιευτικά στην Τουρκία, θέλοντας να υποστηρίξει ότι ένας πόλεμος δεν περιορίζεται στην αριθμητική σύγκριση μαχητικών, φρεγατών και πυραυλικών συστημάτων.
Δεν εξήγησε ποιον ακριβώς ρόλο αποδίδει σε αυτά τα μέσα. Τα συνέδεσε, όμως, με την εγγύτητα των απέναντι ακτών και το ανθρώπινο δυναμικό της Τουρκίας, ενισχύοντας τον εκφοβιστικό τόνο της τοποθέτησής του.
«Ένα πολεμικό σχέδιο 24 ωρών μπορεί, μετά τις 24 ώρες, να μετατραπεί σε έναν εντελώς διαφορετικό πόλεμο», κατέληξε.
Η ουσία της παρέμβασης βρίσκεται στη μετατροπή ενός ελληνικού δημοσιογραφικού σεναρίου σε αφορμή για ευρύτερες προειδοποιήσεις προς την Αθήνα. Η επίκληση του 1922, των νησιών και της Κύπρου μεταφέρει τη συζήτηση από την αξιολόγηση στρατιωτικών δυνατοτήτων στην καλλιέργεια φόβου για τις συνέπειες μιας ελληνοτουρκικής σύγκρουσης.